نامايىشتا تەكشۈرۈپ كونترول قىلىش ۋە پىكىر ئەركىنلىكىنى باستۇرۇشنى ئەيىپلىگەن ناميىشچىلار ساقچىلار بىلەن توقۇنۇشتى،
نېپال تاراتقۇلىرىنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، كاتماندۇدا ساقچىلار ھۆكۈمەتكە قارشى نامايىشچىلارغا ئوق چىقىرىپ، كەم دېگەندە 10 كىشىنى ئۆلتۈرگەن ۋە نۇرغۇن كىشىنى يارىلاندۇرغان.
دۆلەت تېلېۋىزىيەسىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، دۈشەنبە كۈنى ئىجتىمائىي تاراتقۇلارنى چەكلەشكە ۋە ھۆكۈمەتنىڭ چېرىكلىكىگە نارازىلىق بىلدۈرگەن ياشلارنىڭ پارلامېنتقا كىرىشكە ئۇرۇنۇشى نەتىجىسىدە، ساقچىلار ياش ئاققۇزۇش بومبىسى ۋە كاۋچۇك ئوق ئىشلىتىپ ئاممىنى تارقاتقان، يۈز بەرگەن ۋەقەلەردە ئۆلگەن-يارىلانغانلارنىڭ بارلىقى خەۋەر قىلىنغان.
ئون مىڭلىغان نامايىشچى فېيسبۇك، X ۋە يۇتۇب قاتارلىق ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىلىرىنىڭ ھۆكۈمەت نازارەتچىلىكىگە ئېلىنىشى ۋە تىزىمغا ئالدۇرۇش تەلەپ قىلىنىشى سەۋەبلىك تاقىلىشىغا نارازىلىق بىلدۈرۈش ئۈچۈن دۈشەنبە كۈنى نېپالنىڭ پايتەختىدە كوچىلارغا چىقتى.
نامايىشچىلار تىكەنلىك سىملاردىن ئۆتۈپ پارلامېنت بىناسىنى قورشاۋغا ئالدى ۋە توپىلاڭ ساقچىلارنى چېكىنىشكە مەجبۇر قىلدى. ساقچىلار ياش ئاققۇزۇش بومبىسى ۋە يۇقىرى بېسىملىق سۇ ئىشلەتتى، ئەمما سانى ئاز بولغانلىقى ئۈچۈن پارلامېنت بىناسىغا پاناھلىنىشقا مەجبۇر بولدى.
ۋەزىيەت جىددىيلىكىنى ساقلاپ قېلىۋاتقان بىر پەيتتە، ھۆكۈمەت دۈشەنبە كۈنى پارلامېنت، ھۆكۈمەت كاتىبات باشقارمىسى، پرېزىدېنت سارىيى ۋە شەھەرنىڭ مۇھىم رايونلىرىدا كومېندانتلىق قىلىش بۇيرۇقى ئېلان قىلدى.
«ئىجتىمائىي تاراتقۇلارنى چەكلەشنى توختىتىڭ، چېرىكلىكنى توختىتىڭ، ئىجتىمائىي تاراتقۇلارنى ئەمەس» دەپ شوئار توۋلىغان ئامما، قىزىل ۋە كۆك رەڭلىك دۆلەت بايرىقىنى لەپىلدەتتى.
دۈشەنبە كۈنىدىكى يىغىلىش ئادەتتە 1995-يىلىدىن 2010-يىلىغىچە تۇغۇلغانلارنى كۆرسىتىدىغان Z ئەۋلادىنىڭ نامايىشى دەپ ئاتالدى.
ھۆكۈمەت نېپالدا كەڭ كۆلەمدە ئىشلىتىلىۋاتقان 20 گە يېقىن ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىسىغا رەسمىي تىزىمغا ئالدۇرۇش ئۈچۈن قايتا-قايتا ئۇقتۇرۇش ئەۋەتىلگەنلىكىنى بىلدۈردى. تىزىمغا ئالدۇرمىغان سۇپىلار ئۆتكەن ھەپتىدىن باشلاپ چەكلەنگەن. TikTok، Viber ۋە باشقا ئۈچ سۇپا بولسا تىزىمغا ئالدۇرۇپ، ئۈزۈلمەس مۇلازىمەت قىلىشنى داۋاملاشتۇرماقتا.
دائىرىلەرنىڭ بۇ قەدىمى، ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىلىرىنىڭ «لايىقىدا باشقۇرۇلۇشى، مەسئۇلىيەتچان ۋە جاۋابكارلىقنى ئۈستىگە ئېلىشى كېرەك» دەپ بەلگىلەنگەن بىر قانۇن لايىھەسىنىڭ پارلامېنتتا مۇزاكىرە قىلىنىشى بىلەن ئوخشاش ۋاقىتقا توغرا كەلدى.
بۇ لايىھە شىركەتلەرنىڭ دۆلەتتە بىر ئالاقە ئىشخانىسى ياكى ۋەكىل تەيىنلىشىنى مەجبۇرىي قىلىشنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئەمما بۇ لايىھە تەكشۈرۈپ كونترول قىلىش قورالى ۋە ھۆكۈمەتكە قارشى كىشىلەرنى تور نامايىشلىرى سەۋەبلىك جازالاشقا ئۇرۇنۇش، دەپ تەنقىد قىلىنماقتا. كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتلىرى بۇ لايىھەنىڭ پىكىر ئەركىنلىكىنى چەكلەش ۋە ئاساسىي ھوقۇقلارغا دەخلى-تەرۇز قىلىشقا ئۇرۇنۇش ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
نېپال 2023-يىلى TikTok ئەپىنى «ئىجتىمائىي ئىناقلىقنى بۇزۇش، ياخشى نىيەتكە زىيان يەتكۈزۈش ۋە مۇۋاپىق بولمىغان مەزمۇنلارنى تارقىتىش» سەۋەبى بىلەن نويابىردا چەكلىگەن ئىدى. ئەمما TikTok باشقۇرغۇچىلىرىنىڭ يەرلىك قانۇنلارغا ئەمەل قىلىشقا ۋەدە بېرىشى بىلەن چەكلەش بۇيرۇقى ئۆتكەن يىلى بىكار قىلىنغان ئىدى. 2018-يىلى بولسا شەھۋانىي تور بەتلەرنى چەكلەشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان بىر قانۇن ماقۇللانغان ئىدى.
