تۈركىيەنىڭ ساھىبخانلىقىدا داۋاملىشىۋاتقان بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى كىلىمات ئۆزگىرىشى كونفېرانسى COP31 نىڭ نۆۋەتچى رەئىسى، غەززەنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك ۋە ئۇل ئەسلىھە ئېھتىياجلىرىنى كىلىماتنى مەركەز قىلغان ھالدا ھەل قىلىش چارىلىرى بىلەن قامداش مەقسىتىدە باشقا D-8 دۆلەتلىرى بىلەن بىرلىكتە جىددىي بىر ئورتاق تەشەببۇس باشلاش تەكلىپىنى بەردى.
تۈركىيەنىڭ جەنۇبىدىكى ئانتاليا شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلگەن D-8 كىلىمات ھەرىكىتى يۇقىرى دەرىجىلىك مىنىستىرلار يىغىنىدا سۆز قىلغان COP31 رەئىسى شۇنداقلا مۇھىت، شەھەرلىشىش ۋە كىلىمات ئۆزگىرىشى مىنىستىرى مۇرات قۇرۇم، سەيشەنبە كۈنى پەلەستىن زېمىنىدىكى غەززەگە كونكرېت ياردەم يەتكۈزۈش ئۈچۈن «COP31 ئانتاليا-غەززە كىلىمات كارىدورى» قۇرۇشنى تەكلىپ قىلدى.
مۇرات قۇرۇم قاتتىق قىش شارائىتىنىڭ غەززەدىكى ئۇرۇش ۋە ۋەيرانچىلىقنىڭ ئاقىۋەتلىرىنى تېخىمۇ ئېغىرلاشتۇرۇۋەتكەنلىكى تەرەپكە دىققەتلەرنى تارتتى، يېقىنقى يامغۇرلارنىڭ مىڭلىغان ئائىلىگە تەسىر كۆرسەتكەنلىكىنى ۋە 40 مىڭدىن ئارتۇق ئائىلىنىڭ پاناھلىنىش جايلىرىغا زىيان يەتكۈزگەنلىكىنى ئېيتتى. يامغۇر سۈيىنىڭ يۇندى سۇلىرى بىلەن ئارىلىشىپ كېتىشىنىڭ خەلق ساغلاملىقىغا تەھدىت سېلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرگەن قۇرۇم، سەھىيە ئەسلىھەلىرى، سۇ سىستېمىلىرى ۋە مائارىپ ئۇل ئەسلىھەلىرىنىڭ ئېغىر بېسىم ئاستىدا تۇرۇۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتتى.
تەكلىپ قىلىنغان تەشەببۇس دائىرىسىدە D-8 دۆلەتلىرى؛ قۇياش ئېنېرگىيەسى بىلەن ئىشلەيدىغان كۆچمە سۇ ساپلاشتۇرۇش سىستېمىلىرى، سەھىيە مەركەزلىرى ۋە سۇ ئۇل ئەسلىھەلىرى ئۈچۈن مۇستەقىل ئېنېرگىيە ئۈسكۈنىلىرى، كۆچمە سۇ چىقىرىش ئۈسكۈنىلىرى، ئەخلەت يىغىش ئاپتوموبىللىرى ۋە قىش شارائىتىغا چىداملىق پاناھلىنىش ئۆيلىرى بىلەن تەمىنلىيەلەيدۇ. قۇرۇم يەنە بالىلارنىڭ مائارىپىدا تېخىمۇ كۆپ ئۈزۈلۈش يۈز بېرىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ياردەم چاقىرىقى قىلدى.
مۇرات قۇرۇم ئىنسانپەرۋەرلىك ياردەم بويۇملىرى، ئۈسكۈنىلەر ۋە زاپاس زاپچاسلارنىڭ ئۈزۈلمەي يېتىپ بېرىشىنىڭ ھاياتىي ئەھمىيەتكە ئىگە ئىكەنلىكىنى تەكىتلەپ، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنىڭمۇ قىشلىق بويۇملارنىڭ يەتكۈزۈلۈشىنى تېزلىتىش ۋە ئۇل ئەسلىھەلەرنى رېمونت قىلىش چاقىرىقى قىلغانلىقىنى ئەسلەتتى. D-8 ئەزالىرىنى ئادالەتكە بولغان ساداقىتىنى كونكرېت ياردەمگە ئايلاندۇرۇشقا چاقىرغان قۇرۇم، غەززەدە ئاساسلىق مۇلازىمەتلەرنى قايتا قۇرۇشنىڭ ھېسداشلىق باياناتلىرىدىن كۆپ نەرسىلەرنى تەلەپ قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.
D-8 كىلىمات ھەمكارلىقىنى كۈچەيتىش تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك كىلىمات ھەمكارلىقى ئۈستىدىمۇ توختالغان قۇرۇم، COP31 نۆۋەتچى رەئىسلىكىنىڭ خەلقئارالىق ۋەدىلەرنى مەبلەغ سېلىشلارغا، لايىھەلەرگە ۋە كىشىلەرنىڭ تۇرمۇشىدىكى كونكرېت ياخشىلىنىشلارغا ئايلاندۇرۇشنى نىشان قىلغانلىقىنى ئېيتتى.
قۇرۇم، 2035-يىلىغىچە يەر شارىۋى ئاخىرقى ئېنېرگىيە ئىستېمالىدا ئېلېكتىرنىڭ نىسبىتىنى %35 كە يەتكۈزۈشنى مەقسەت قىلىدىغان ھەمدە دۆلەتلەرگە يېڭى مەجبۇرىيەت يۈكلىمەيدىغان «2035-يىلىغىچە %35 يەر شارىۋى ئېلېكتىرلىشىش ۋەدىسى» نى ئەسكەرتتى. قۇرۇم يەنە يەر شارىۋى دەۋرىي ماتېرىيال ئىشلىتىشنى كەم دېگەندە %15 كە يەتكۈزۈشنى ۋە يىللىق شەھەر ئەخلەتلىرىنىڭ مۆلچەرلەنگەن ئېشىشىنى 2035-يىلىغىچە كەم دېگەندە %50 ئازايتىشنى نىشان قىلغان خىزمەتلەرنى چۈشەندۈردى.
پاكىز ئېنېرگىيە، سانائەتتە ئۆزگىرىش، بايلىق ئۈنۈمدارلىقى ۋە كىلىمات مەبلىغى ساھەلىرىدىكى ھەمكارلىقنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىگەن قۇرۇم، تۈركىيەنىڭ «نۆل ئەخلەت لايىھەسى» بىلەن «ئانتاليا يېشىل سانائەتلىشىش كېلىشىمى» گە دىققەتلەرنى تارتتى. «كىلىمات ئىجرا كۆۋرۈكى» ئۈستىدە توختالغان قۇرۇم، دۆلەتلەرنىڭ ئۆز ئالدىنقى خىزمەتلىرىنى بەلگىلەيدىغانلىقىنى، شۇنىڭ بىلەن بىرگە لايىھە تۈزۈش ۋە مەبلەغكە ئېرىشىش مەسىلىلىرىدە ياردەمگە ئېرىشىدىغانلىقىنى ئېيتتى.
بۇ يىل ئىيۇل ئېيىدا ئۆتكۈزۈلگەن تۇنجى قېتىملىق D-8 مۇھىت ۋە كىلىمات مىنىستىرلىرى يىغىنىدا قوبۇل قىلىنغان «ئىستانبۇل خىتابنامىسى» نى تىلغا ئالغان قۇرۇم، ئورتاق لايىھەلەر، تېخنىكىلىق ئۇچۇر ئالماشتۇرۇش ۋە ئىلگىرىلەشنى دائىملىق كۆزىتىش ئارقىلىق COP31 دىن كېيىنمۇ ھەمكارلىقنى داۋاملاشتۇرۇش چاقىرىقى قىلدى. ب د ت كىلىمات ئۆزگىرىشى كونفېرانسى COP31 ئۆتكەن ھەپتە باشلانغان بولۇپ، جۈمە كۈنى ئاخىرلىشىشى پىلانلانماقتا.























