ئىككى تەرەپ، ھورمۇز بوغۇزىنىڭ قايتىدىن ئېچىلىشى ۋە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ مۇددىتىنىڭ ئۇزارتىلىشىغا قارىتىلغان كېلىشىم ئىمزالانغاندىن بۇيان تېخى يۈزمۇيۈز سۆھبەت ئۆتكۈزمىدى.

ئامېرىكا ۋەكىللىرى ستېۋ ۋىتكوف ۋە جارېد كۇشنېر، ئىران ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمى ۋە لىۋاننى ئۆز ئىچىگە ئالغان رايونلۇق مەسىلىلەرگە ئائىت ئۇچرىشىشلاردا بولۇش ئۈچۈن سەيشەنبە كۈنى قاتارنىڭ پايتەختى دوھادا سۆھبەت ئېلىپ باردى.

بىراق قاتار تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى مەجىد ئەلئەنسارى، بۇ ئۇچرىشىشلارنىڭ قاتارلىق مۇرەسسەچىلەر بىلەن ئېلىپ بېرىلغانلىقىنى تەكىتلەپ، ئامېرىكا ۋەكىللەر ئۆمىكىنىڭ ئىرانلىقلار بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزۈش ئۈچۈن بۇ دۆلەتكە كەلمىگەنلىكىنى ئېيتتى.

ئامېرىكا ۋەكىللەر ئۆمىكى، ئىراننىڭ ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتۈش بېجى ئېلىش پىلانىنىڭ تەپسىلاتلىرىنى ۋە بۇ پىلاننىڭ ئومان تەرىپىدىن سۇنۇلغان دېڭىز قاتنىشى مۇلازىمەت ھەققى تەكلىپلىرى بىلەن قانداق مۇناسىۋەتلىك ئىكەنلىكىنى ئايدىڭلاشتۇرۇشنى نىشان قىلماقتا.

ھورمۇز بوغۇزىدىكى كونترول مەسىلىسىدىكى تالاش-تارتىش

17-ئىيۇن كۈنى ئىمزالانغان كېلىشىم لايىھەسىنى ئىجرا قىلىش ئۈچۈن بىۋاسىتە ئالاقىنى قايتا ئورنىتىشنىڭ مەغلۇبىيىتى، ئىراننىڭ ھورمۇز بوغۇزىدىكى ودا نېفىت پاراخوتلىرىنىڭ نېفىت پاراخوتلىرىنىڭ قاتنىشىنى كونترول قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇش قارارىدىن كېلىپ چىققان.

بۇنىڭدىن باشقا ئىراننىڭ ئالدىنقى ھەپتە ئىسرائىلىيە، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ۋە لىۋان ھۆكۈمىتى ئوتتۇرىسىدا سۆھبەتلىشىپ ماقۇللانغان لىۋان ئۇرۇش توختىتىش تەكلىپىگە قارشى چىقىشىمۇ جىددىيچىلىكنى ئەۋج ئالدۇرۇۋەتمەكتە.

ھورمۇز بوغۇزىدا ھەپتە ئاخىرى تەرەپلەرنىڭ ئۆزئارا ئوق چىقىرىشى سۆھبەتلەرنى خەتەرگە ئىتتىردى. 17-ئىيۇندىن باشلاپ تاماملىنىشى ئۈچۈن 60 كۈنلۈك مۆھلەت بېرىلگەن يادرو پىلانى سۆھبەتلىرى تېخى باشلانمىدى.

تېھراندا ئۆتكۈزۈلگەن مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا سۆز قىلغان ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ باياناتچىسى ئىسمائىل بەقايى، فىرانسىيە ۋە ئەنگلىيەگە ئوخشىغان ياۋروپا كۈچلىرىنى ھورمۇز بوغۇزىدىكى مىنا تازىلاش خىزمەتلىرىگە ئارىلىشىپ قالماسلىق توغرىسىدا ئاگاھلاندۇردى. بەقايى، ئىراننىڭ مەسئۇلىيەتلىرىنى بىلىدىغانلىقىنى ۋە سىرتتىن بولغان ئارىلىشىشلارنىڭ ئەھۋالنى تېخىمۇ مۇرەككەپلەشتۈرۈۋېتىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ئۆتۈش ھەققى مۇنازىرە قىلىنماقتا

غەرب كۈچلىرى ئىراننىڭ سودا پاراخوتلىرىدىن ئۆتۈش بېجى ئېلىش پىلانىغا قارشى چىقىۋاتقان بولسىمۇ، ئوماننىڭ مەلۇم مۇلازىمەتلەر ئۈچۈن ھەق ئېلىشنى كۆزدە تۇتقان پىلانىنى مۇنازىرە قىلىشقا تېخىمۇ ئاكتىپ پوزىتسىيەدە بولماقتا.

ئىراننىڭ باش سۆھبەت ۋەكىلى مۇھەممەد باقىر كالىباف سەيشەنبە كۈنى دۆلەت تېلېۋىزىيەسىدە بەرگەن باياناتىدا، ھورمۇز بوغۇزىدىكى ئىگىلىك ھوقۇقىنىڭ ئىران ۋە ئومانغا تەۋە ئىكەنلىكىنى، بوغۇزدىكى قاتناش ئىشلىرىنىڭ ئىران تەرىپىدىن بېكىتىلگەن بەلگىلىمىلەرگە ئاساسەن بولىدىغانلىقىنى ئىپادىلىدى.

كالىباف، كېلىشىم لايىھەسىگە ئاساسەن ھەقسىز ئۆتۈش ھوقۇقىنىڭ پەقەت 60 كۈن ئۈچۈنلا كۈچكە ئىگە ئىكەنلىكىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى خەلقئارا دېڭىزچىلىق ئورگىنى (IMO)، ئومان ئەتراپىدا يېڭى بىر دېڭىز لىنىيەسى ئېچىشقا قارىتا ئىران بىلەن غەيرىي رەسمىي سۆھبەتلەرنى ئېلىپ بارماقتا.

ئالدىنقى ھەپتە ئىككى پاراخوتقا قىلىنغان ھۇجۇمدىن كېيىن، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى خەلقئارا دېڭىزچىلىق ئورگىنىنىڭ باش كاتىپى ئارسېنىئو دومىنگۇئېز، ئىران بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن لىنىيەنى ۋاقىتلىق توختىتىپ قويدى.

دېڭىزچىلىقنى كۆزىتىش شىركىتى Kpler نىڭ مەلۇماتلىرىغا قارىغاندا، دۈشەنبە كۈنى بوغۇزدىن 40 پاراخوت ئۆتكەن. ئىران بىلەن ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ئوتتۇرىسىدا 28-فېۋرالدا باشلانغان توقۇنۇشلاردىن بۇيان يۈزلەرچە پاراخوت ۋە تەخمىنەن 10 مىڭ دېڭىزچى رايوندا قاپسىلىپ قالغان.