تۈركىيە
3 مىنۇت ئوقۇش
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان: ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەگە قارشى ئۆزىنى قوغدىشى — قانۇنلۇق ھەققىدۇر
جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان، ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇنىڭ «ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتىدە گىتلېردىن ئاللىقاچان ئېشىپ كەتكەنلىكى»نى بىلدۈردى.
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان: ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەگە قارشى ئۆزىنى قوغدىشى — قانۇنلۇق ھەققىدۇر
/ AA

جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان، ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇنىڭ «ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتىدە گىتلېردىن ئاللىقاچان ئېشىپ كەتكەنلىكى»نى بىلدۈردى.
جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان، ئوتتۇرا شەرقتىكى توقۇنۇشلار ھەققىدە بايانات بېرىپ، ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەگە قارشى ئۆزىنى قوغداش ھوقۇقىنى قوللايدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

ئەردوغان چارشەنبە كۈنى ئەنقەرەدە ئۆتكۈزۈلگەن ئادالەت ۋە تەرەققىيات پارتىيەسىنىڭ تۈركىيە بۈيۈك مىللەت مەجىلىسى (ت ب ب م)دىكى گۇرۇپپا يىغىنىدا سۆز قىلىپ: «ئىراننىڭ ئىسرائىلىيەنىڭ بۇ بوزەك قىلىشىغا، بۇ دۆلەت تېررورلۇقىغا قارشى ئۆزىنى قوغدىشى — ئىنتايىن تەبىئىي، يوللۇقتىن ۋە قانۇنىي بىر ھەقتۇر» دېدى.

بۇ باياناتلار ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ۋە رايوندىكى ئىتتىپاقداشلىرىنى نىشان قىلغان ھۇجۇملىرى كۈچىيىۋاتقان بىر پەيتتە ئوتتۇرىغا قويۇلدى.

توقۇنۇشنىڭ جىددىيىلىكىگە ئىشارەت قىلغان ئەردوغان، ئىسرائىلىيە رەھبەرلىكىنىمۇ تەنقىد قىلىپ: «نېتانياھۇ ئىرقىي قىرغىنچىلىق جىنايىتىدە زالىم گىتلېردىن ئاللىقاچان ئېشىپ كەتتى. ئۈمىد قىلىمىزكى، ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئوخشاش بولماس» دېدى.

ئەردوغان يەنە سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ھەم غەززە، ھەم سۈرىيە، لىۋان، يەمەنگە، شۇنداقلا قوشنىمىز ئىرانغا قىلىنىۋاتقان بۇ ئىنسان قېلىپىدىن چىققان تاجاۋۇزچىلىقنى توختىتىش ئۈچۈن قولىمىزدىن كېلىدىغان بارلىق ئىشلارنى قىلىۋاتىمىز» دېدى.

تېررورلۇق ھۇجۇملىرى

ئەردوغان ئىسرائىلىيەنىڭ ھەرىكەتلىرىنىڭ ئىنسانىيەتكە يەتكۈزگەن زىيانلىرىنىمۇ تىلغا ئېلىپ: «ئىسرائىلىيەنىڭ بۇ ئەركە-نايناقلىقىغا يانتاياق بولغانلارغا ئوخشاش، سۈكۈت قىلغانلارنىڭمۇ قول ۋە پېشانىلىرىگە قەتل قىلىنغان پۇقرالارنىڭ، ئۆلتۈرۈلگەن بوۋاقلارنىڭ، بالىلارنىڭ قېنى چاپلاشتى. ئۇ قان داغلىرى ئۇ قوللاردىن، ئۇ پېشانىلەردىن ھەرگىز تازىلانمايدۇ» دەپ كۆرسەتتى.

رايوننىڭ مۇقىملىقىدىن ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى تىلغا ئالغان جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان: «ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرانغا قاراتقان تېررورلۇق ھۇجۇملىرىنىمۇ ناھايىتى يېقىندىن كۆزىتىۋاتىمىز. بۇ ھۇجۇملارنىڭ تۈركىيەگە كۆرسىتىش ئېھتىمالى بولغان تەسىرى مەسىلىسىدە، بارلىق ئورگانلىرىمىز ۋە مۇناسىۋەتلىك بارلىق خادىملىرىمىز تولۇق ھۇشيارلىق ھالىتىدە تۇرماقتا» دەپ، تۈركىيەنىڭ يۈكسەك تەييارلىق ھالىتىدە ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

ئۇ يەنە: «مىللىتىمىز خاتىرجەم بولسۇن. ھۆكۈمىتىمىز، تۈركىيەنىڭ مەنپەئەتى، خاتىرجەملىكى، ئىناقلىقى ۋە بىخەتەرلىكىنى ئاخىرغىچە قوغدايدۇ» دېدى.

ئەردوغان شۇنداقلا: «ھەر تۈرلۈك كۆڭۈلسىزلىككە، ھەر تۈرلۈك سىنارىيەگە قارشى تەييارلىقلىرىمىزنى قىلدۇق ۋە قىلىۋاتىمىز» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.

ئوتتۇرا شەرقتە داۋاملىشىۋاتقان زوراۋانلىققا قارىتا دۇنيانىڭ جىمىپ قېلىۋاتقانلىقىنى ئەيىبلىگەن ئەردوغان مۇنداق دېدى: «پۈتۈن دۇنيانىڭ، پۈتۈن ئىنسانىيەتنىڭ كۆز ئالدىدا يۈز بېرىۋاتقان بۇ تاجاۋۇزچىلىققا قارىتا، ئەپسۇسكى، بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان خەلقئارالىق ئورگانلار ۋە دۆلەتلەر سۈكۈت قىلماقتا، ھەتتا بەزىلىرى بۇ باندىتلىقنى ئاشكارا قوللىماقتا».

ئەردوغان توقۇنۇشنىڭ رايونغا كۆرسىتىدىغان تېخىمۇ كەڭ دائىرىلىك تەسىرىگە ئىشارەت قىلىپ، ۋەزىيەتنىڭ جىددىي ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى ۋە دۇنيانى جاۋابكارلىقنى تېخىمۇ كۈچلۈك سۈرۈشتۈرۈشكە چاقىرىپ: «ئىسرائىلىيە تاجاۋۇزچىلىقىنى توختىتىش، ئەلۋەتتە، پۈتۈن دۇنيا ۋە ئىنسانىيەت ئۈچۈن زۆرۈردۇر. بىراق، بۇ يۈز بەرگەن ۋەقەلەردىن قوشنىمىز ئىراننى ئۆز ئىچىگە ئالغان رايونىمىزدىكى بارلىق دۆلەتلەر كېرەكلىك ساۋاقلارنى ئېلىشى شەرت» دېدى.

جۇمھۇر رەئىس يەنە تۈركىيەنىڭ تىنچلىق ۋە دىپلوماتىيەگە بولغان ساداقىتىنى قايتا تەكىتلەپ، بۇ يۆنىلىشتىكى تىرىشچانلىقلارنىڭ داۋاملىشىدىغانلىقىنى ئالاھىدە ئەسكەرتتى.

ئۇ سۆزىنى مۇنداق ئاخىرلاشتۇردى: «ئىسرائىلىيە تاجاۋۇزچىلىقىنى توختىتىش ئۈچۈن كۈرىشىمىز داۋاملىشىدۇ. رايونىمىزدا تىنچلىق ئورنىتىش ئۈچۈن تىرىشچانلىقلىرىمىز كۈچىيىپ داۋام قىلىدۇ. دىپلوماتىك ئالاقىلىرىمىزنى، تېلېفون دىپلوماتىيەمىزنى توختىتىپ قويمايمىز. ھەممەيلەنگە تەسىر كۆرسىتەلەيدىغان چوڭ بىر ئاپەتنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن قولىمىزدىن كەلگەن بارلىق چارىلەرنى ئىشقا سالىمىز».

ئىزدىنىڭ
تۈركىيە يېڭى  تەتقىق قىلىش – تەرەققىي قىلدۇرۇش ۋە يېڭىلىق يارىتىش پىلانىنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويماقتا
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئىدلىب ۋىلايىتىدىكى پارتلاش مۇناسىۋىتى بىلەن سۈرىيەگە تەزىيە بىلدۈردى
تۈركىيە دۆلەت مۇداپىئە ماگناتى MKE مىسىردا ئورتاق ئىشلەپچىقىرىش ئۈچۈن تارماق شىركەت قۇردى
مالايشىيادا تىك ئۇچار چۈشۈپ كېتىپ، بەش كىشى قازا قىلدى
يېڭى زېلاندىيە ئىسرائىلىيەنى  قانۇنسىز ئولتۇراق رايونلىرىنى كېڭەيتىشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا چاقىردى
ئىسرائىلىيە شەرقىي قۇددۇستىكى ئەنگلىيە كونسۇلخانىسىنى 30 كۈن ئىچىدە تاقاش بۇيرۇقى چۈشۈردى
كانادانىڭ ئامېرىكاغا قاراتقان قايتۇرما تاموژنا بېجى رەسمىي يولغا قويۇلدى
تۈركىيە ھۇسىيلارنىڭ سەئۇدى ئەرەبىستانغا قىلغان ھۇجۇملىرىنى ئەيىبلىدى
ئەنگلىيە باش ۋەزىرى بېرنھام: مەن غەززەدىكى ئازاب-ئوقۇبەتكە قاراپ تۇرالمايمەن
تۈركىيە مۇداپىئە ساھەسىدىكى تېخنولوگىيە تەجرىبىلىرىنى پۇقراۋى ساھەلەرگە يۆتكەشنى نىشان قىلماقتا
قاتار ۋە خىتاي ھورمۇز بوغۇزىدىكى ئەركىن قاتناش مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلدى
ئىران تاجاۋۇزچىلار تاكى پۇشايمان قىلغانغا قەدەر قارشىلىق كۆرسىتىشنى داۋاملاشتۇرۇشقا ۋەدە بەردى
زېلېنسكىي رۇسىيەنىڭ بىر تېلېۋىزىيە قانىلى ۋە يولۇچىلار پويىزىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى جاكارلىدى
نېپال-خىتاي چېگراسىدىكى كەلكۈن ئاپىتىدە ئۆلگەنلەر 1 مىڭ 400 گە يەتتى
ۋېنگىرىيە 10 رۇسىيەلىك دىپلوماتنى چېگرادىن قوغلاپ چىقاردى