سۈنئىي ئەقىلنىڭ ھەقىقەت بىلەن ئويدۇرما ئوتتۇرىسىدىكى چېگرانى مۈجمەللەشتۈرۈش ئىقتىدارىنىڭ تور جىنايەتچىلىرىنى تۆۋەن تەننەرخلىق ۋە يۇقىرى ئۈنۈملۈك قورال بىلەن تەمىنلەۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى.
رەقەملىك ئەدلىيە مۇتەخەسسىسى دەپ ئېتىراپ قىلىنغان، كالىفورنىيە ئۇنىۋېرسىتېتى بېركېلېي شۆبىسىنىڭ پىروفېسسورى ھانى فارىد (Hany Farid) سۈنئىي ئەقىل تەرىپىدىن ئىشلەنگەن ئاۋاز ۋە سىنلارنى ھەقىقىيسىدىن پەرقلەندۈرۈشنىڭ ئاساسەن مۇمكىن بولمايۋاتقانلىقىنى ئەسكەرتتى. ئۇنىڭ تەكىتلىشىچە، ئادەتتىكى كىشىلەرنىڭ سۈنئىي ئەقىل ئاۋازلىرىنى پەرقلەندۈرۈش نىسبىتى ئاران %60 ئەتراپىدا بولۇپ، بۇنىڭ تاسادىپىي تەڭگە تاشلاپ ئېنىقلاشتىن ھېچقانداق پەرقى يوق ئىكەن.
يەرشارىۋى ئالدامچىلىق تالاپىتى 442 مىليارد دوللارغا يەتتى
خەلقئارا جىنايى ئىشلار ساقچى تەشكىلاتى (INTERPOL) تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان «دۇنياۋى پۇل-مۇئامىلە ئالدامچىلىقى تەھدىتىنى باھالاش» دوكلاتىغا ئاساسلانغاندا، 2025-يىلى دۇنيا مىقياسىدىكى پۇل-مۇئامىلە ئالدامچىلىقى تالاپىتى 442 مىليارد دوللارغا يەتكەن. مەزكۇر ئورگان بۇ خىل ئالدامچىلىقنىڭ ئومۇمىي خەتەر دەرىجىسىنى «يۇقىرى» دەپ بېكىتكەن ھەمدە كەلگۈسى 3 يىلدىن 5 يىلغىچە بولغان مەزگىلدە ۋەزىيەتنىڭ تېخىمۇ كەسكىنلىشىدىغانلىقىنى مۆلچەرلىگەن.
ئامېرىكا فېدېراتسىيە تەكشۈرۈش ئىدارىسى (FBI) ئېلان قىلغان «ئىنتېرنېت جىنايەتلىرىگە ئائىت ئەرز-شىكايەت مەركىزىنىڭ يىللىق دوكلاتى» دا، تور جىنايەتلىرى كەلتۈرۈپ چىقارغان ئومۇمىي زىيان 20 مىليارد 900 مىليون دوللار دەپ خاتىرىلەنگەن. فېدېراتسىيە تەكشۈرۈش ئىدارىسى ئۆز تارىخىدا تۇنجى قېتىم سۈنئىي ئەقىلگە چېتىلىدىغان ئەرزلەرنى ئايرىم بىر جىنايەت تۈرى سۈپىتىدە بىر تەرەپ قىلغان بولۇپ، 893 مىليون دوللاردىن ئارتۇق زىياننى كەلتۈرۈپ چىقارغان 22 مىڭدىن ئارتۇق دېلونى تىزىمغا ئالغان. ئەنگلىيەدە بولسا، قۇربانلار ئۆز قولى بىلەن ئالدامچىلارغا پۇل ئەۋەتىپ بېرىدىغان ئالدامچىلىق تۈرى %19 ئېشىپ، زىيان مىقدارى 576 مىليون 400 مىڭ فوندستېرلىڭغا يەتكەن.
ئاۋاز كۆپەيتىش ۋە «چوڭقۇر ئويدۇرما» (Deepfake) ئالدامچىلىقى قانداق ئېلىپ بېرىلىدۇ؟
بۈگۈنكى تېخنىكا شارائىتىدا مەلۇم بىر شەخسنىڭ ئاۋازىنى كۆپەيتىش (كولونلاش) ئۈچۈن، ئىجتىمائىي تاراتقۇلاردىكى قىسقا بىر سىن، پودكاست (podcast) ئاۋازى ياكى ئاپتوماتىك تېلېفون ئۈندىدارىدىن ئېلىنغان ئاران 3 سېكۇنتلۇق ئاۋاز خاتىرىسىلا كۇپايە قىلىدۇ.
سۈنئىي ئەقىل ۋاكالەتچىلىرى ئالدامچىلىقنى ئاپتوماتىكلاشتۇرماقتا
ئالدامچىلىق پائالىيەتلىرىنىڭ سانائەتلىشىشى، ئىنساننىڭ ئارىلىشىشىسىزلا ۋەزىپىلەرنى پىلانلاپ ئىجرا قىلالايدىغان سۈنئىي ئەقىل ۋاكالەتچىلىرى (AI Agents) نىڭ بارلىققا كېلىشى بىلەن يېڭى بىر باسقۇچقا كۆتۈرۈلدى. سۈنئىي ئەقىلنىڭ كۈچىگە تايانغان بۇ ئالدامچىلىق ئۇسۇللىرىنىڭ ئەنئەنىۋى ئۇسۇللارغا قارىغاندا 4.5 ھەسسە تېخىمۇ پايدىلىق ئىكەنلىكى مەلۇم بولماقتا.
تېخىمۇ قورقۇنچلۇقى، بۇ خىل سىستېمىلار مەغلۇپ بولغان ئۇرۇنۇشلىرىدىن ساۋاق ئېلىش ئارقىلىق ئۆز ئەندىزىلىرىنى يېڭىلايدىكەن ۋە كېيىنكى قېتىملىق سىناقتا ئادەم ئالداش تاكتىكىسىنى ئاپتوماتىك تۈردە ئۆزگەرتىدىكەن.
