سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
شى ترامپقا «تەيۋەن مەسىلىسى خاتا بىر تەرەپ قىلىنغان تەقدىردە <توقۇنۇش> كېلىپ چىقىدۇ» دېدى
خىتاي دۆلەت تاراتقۇلىرىنىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ پەيشەنبە كۈنى تەيۋەن مەسىلىسى «توغرا بىر تەرەپ قىلىنمىغان تەقدىردە» خىتاي بىلەن ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدا توقۇنۇشلار يۈز بېرىدىغانلىقى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرۇش بەرگەن.
شى ترامپقا «تەيۋەن مەسىلىسى خاتا بىر تەرەپ قىلىنغان تەقدىردە <توقۇنۇش> كېلىپ چىقىدۇ» دېدى
جۇڭگو رەئىسى شى جىنپىڭ (ئوڭدا) ۋە ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ 2026-يىلى 14-ماي پەيشەنبە كۈنى بېيجىڭدىكى تىيەنتەننى زىيارەت قىلماقتا. / AP

شىنخۇا ئاگېنتلىقىنىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، شى جىنپىڭ ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنى بېيجىڭدىكى خەلق سارىيىدا كۈتۈۋېلىش جەريانىدا، تەيۋەن مەسىلىسىنىڭ «خىتاي-ئامېرىكا مۇناسىۋەتلىرىدىكى ئەڭ مۇھىم مەسىلە» ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ: «توغرا بىر تەرەپ قىلىنسا، ئىككى تەرەپ مۇناسىۋەتلىرى ئومۇمىي جەھەتتىن تۇراقلىشىدۇ. ئەكسىچە بولغاندا، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدا سۈركىلىشلەر ۋە ھەتتا توقۇنۇشلار يۈز بېرىشى مۇمكىن؛ بۇ بارلىق مۇناسىۋەتنى زور بىر خەتەرگە ئېتىپ قويىدۇ» دېگەن.

شى تەيۋەن بوغۇزىدىكى تىنچلىقنىڭ، تەيۋەن مۇستەقىل بولغان ئەھۋالدا «ئوت بىلەن سۇدەك سىغىشماس» بولىدىغانلىقىنى ئىپادىلەپ: «تەيۋەن بوغۇزىدا تىنچلىق ۋە مۇقىملىقنى قوغداش، ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى ئەڭ چوڭ ئورتاق مەنپەئەتتۇر» دېگەن.

ئوتتۇرا شەرقتىكى توقۇنۇشلار، تەيۋەن، سودا ۋە باجلار ئىككى رەھبەر ئوتتۇرىسىدىكى سۆھبەتلەردە كۈنتەرتىپنىڭ ئالدىنقى قاتارىدىن ئورۇن ئېلىشى كۈتۈلۈۋاتقان تېمىلار قاتارىدا ئىدى.

ترامپ دۈشەنبە كۈنى، ئامېرىكانىڭ تەيۋەن مۇداپىئەسىنى قوللىشىغا ئالاقىدار سوئاللارغا قاراتقان جاۋابىدا «بۇ تېمىنى رەئىس شى بىلەن سۆزلىشىمەن... رەئىس شى بىزنىڭ بۇنداق قىلماسلىقىمىزنى خالايدۇ، مەن يەنىلا بۇ تېما ھەققىدە سۆزلىشىمەن. سۆزلىشىدىغان نۇرغۇن ئىشلىرىمىزنىڭ بىرىمۇ دەل مۇشۇ» دېگەنىدى.

«The New York Times» نىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، ئىككى پارتىيە ۋەكىللىرىدىن تەركىب تاپقان بىر گۇرۇپپا كېڭەش پالاتا ئەزالىرى، ترامپنى ئايلاردىن بۇيان ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىدا ساقلىتىپ قويۇلغان رېكورت سەۋىيەدىكى 14 مىليارد دوللارلىق تەيۋەن قورال-ياراغ ياردەم پىلانىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈشكە چاقىرغان.

تەيۋەننى قورال بىلەن تەمىنلىگۈچى ئەڭ چوڭ دۆلەت بولغان ئامېرىكا، ئۆتكەن يىلى 11 مىليارد دوللارلىق قورال سېتىشنى تەستىقلىغان بولۇپ، بۇ بېيجىڭ تەرەپنىڭ نارازىلىق بىلدۈرۈشىگە سەۋەب بولغانىدى.

خىتاي تەيۋەنگە «بۆلگۈنچى ئۆلكە» دەپ قارىسا، تەيبېي 1949-يىلىدىن بۇيان مۇستەقىللىقىنى جاكارلاشتا چىڭ تۇرماقتا.

 

ئىزدىنىڭ
ترامپ: ئىران دائىرىلىرى ھۇجۇملىرىمىزنى توختىتىش ئۈچۈن ماڭا تېلېفون قىلدى
ئىران ئىيوردانىيەدىكى ئامېرىكا ھاۋا ئارمىيە بازىسىنى بومباردىمان قىلدى
ئىران ئىيوردانىيە ۋە بەھرەيندىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قىلغان ھۇجۇملىرى نەتىجىسىدە مىڭلىغان ئىرانلىق سۇسىز قالدى
ئەردوغان: ئىسرائىلىيەنىڭ سۈرىيە ۋە لىۋانغا قاراتقان ھۇجۇملىرى تۈركىيەگىمۇ تەھدىت ئېلىپ كېلىۋاتىدۇ
فىلىپپىندە 7.8 بال يەر تەۋرىدى
ئىران: ئامېرىكانىڭ ھۇجۇملىرى خەلقئارا قانۇننىڭ ئوچۇق – ئاشكارا ھالدا دەپسەندە قىلىنىشىدۇر
ئىران: «ئامېرىكا بەشىنچى فىلوتىنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 21 ئامېرىكا ھەربىي نىشانىغا  زەربە بېرىلدى»
ئۇكرائىنا ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلانلىرى رۇسىيە بېسىۋالغان قىرىمدىكى ئۇرۇش مۇزېيىغا زەربە بەردى
ئاراقچى: «بىخەتەر بولۇشنى خالىساڭلار، رايونىمىزدىن چىقىپ كېتىڭلار!»
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيە ئىقتىسادىغا قاراتقان ئېمبارگو بېسىمىنى ئاشۇردى
تۈركىيە COP31 يىغىنىغا ساھىبخانلىق قىلىش كېلىشىمىنى ئىمزالىدى
ياۋروپا مەبلەغ سېلىش بانكىسى تۈركىيەنىڭ يېشىل تەرەققىياتىغا 200 مىليون ياۋرو مەبلەغ ئاجرىتىدۇ
ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى زېلېنسكىي ياۋروپانىڭ مۇزاكىرىلەردە ئورۇن ئېلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى
ئافغانىستان: «پاكىستاننىڭ ھاۋا ھۇجۇملىرىدا كەم دېگەندە 13 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى»