خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
رۇسىيە ئۇكرائىناغا بېرىلگەن قەرزنى ياۋروپا ئىتتىپاقىغا بېرىلگەن «چوڭ زەربە» دەپ ئاتىدى
زېلېنسكىي مۇداپىئە ياردىمىنى ماختىدى. رۇسىيە بولسا ئۇكرائىناغا بېرىلگەن قەرزنى ياۋروپا ئىتتىپاقىغا بېرىلگەن «چوڭ زەربە» دەپ ئاتىدى.
رۇسىيە ئۇكرائىناغا بېرىلگەن قەرزنى ياۋروپا ئىتتىپاقىغا بېرىلگەن «چوڭ زەربە» دەپ ئاتىدى
رۇسىيە ئۇكرائىناغا بېرىلگەن قەرزنى ياۋروپا ئىتتىپاقىغا بېرىلگەن «چوڭ زەربە» دەپ ئاتىدى / AP
2025-يىلى12-ئاينىڭ19-كۈنى

ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرىنىڭ ئۇكرائىناغا بەرگەن 105 مىليارد 500 مىليون دوللارلىق قەرزى، موسكۋانىڭ «چوڭ زەربە» دەپ سۈپەتلىشى بىلەن كۈچلۈك قارشى ئىنكاسلارنى قوزغىدى. ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى ۋولودىمىر زېلېنسكىي بولسا بۇنى كىيېۋنىڭ مۇداپىئەسى ۋە پۇل - مۇئامىلە ساھەسىنىڭ مۇقىملىقى ئۈچۈن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە ياردەم دەپ ئاتىدى.

رۇسىيە ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ئۇكرائىناغا 90 مىليارد ياۋرو (105 مىليارد 460 مىليون دوللار) قەرز بېرىش قارارىنى ئىتتىپاق ئۈچۈن «چوڭ زەربە» دەپ سۈپەتلىدى. ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى ۋولودىمىر زېلېنسكىي بولسا بۇنىڭ ئۇكرائىنانىڭ مۇداپىئەسىنى «ھەقىقىي كۈچەيتكەنلىكى» نى بىلدۈردى.

ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرى جۈمە كۈنى، رۇسىيەنىڭ توڭلىتىپ قويۇلغان مال – مۈلۈكلىرىنى ئىشلىتىشنىڭ ئورنىغا، ئۇكرائىنانىڭ رۇسىيەگە قارشى مۇداپىئەسىنى كەلگۈسى ئىككى يىل بويىچە مالىيە بىلەن تەمىنلەش ئۈچۈن نەق پۇل قەرز بېرىشنى قارار قىلدى. ئۇلار كىيېۋنى رۇسىيەنىڭ پۇلى بىلەن مالىيە بىلەن تەمىنلەش توغرىسىدىكى ئىلگىرى كۆرۈلۈپ باقمىغان پىلاندىكى پىكىر ئىختىلاپلىرىنى بىر چەتكە قايرىپ قويدى.

موسكۋا بۇ قارارنى قانۇنىي ۋە سىياسىي غەلىبە دەپ ئاتىدى. كىيېۋ بولسا بۇ مەبلەغنى ئۆز مۇداپىئەسى ۋە خامچوت مۇقىملىقى ئۈچۈن ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە كاپالەت سۈپىتىدە قارشى ئالدى.

رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىننىڭ مەبلەغ سېلىش ۋە ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ئىشلىرى ئالاھىدە ئەلچىسى كىرىل دمىترىيېۋ «قانۇن ۋە ئەقىل-پاراسەت» نىڭ غەلىبە قىلغانلىقىنى ئېيتتى.

 دمىترىيېۋ ئاممىۋى ئورتاقلىشىش تور بېتى X سەھىپىسىدە ئېلان قىلغان  باياناتىدا، ياۋروپا ئىتتىپاقى كومىتېتى رەئىسى ئۇرسۇلا فون دېر لېيېننى تىلغا ئېلىپ مۇنداق دېدى:

 «مەغلۇپ بولغان ئۇرسۇلانىڭ رەھبەرلىكىدىكى ياۋروپا ئىتتىپاقى ئۇرۇش ئىغۋاگەرلىرىگە چوڭ زەربە — ياۋروپا ئىتتىپاقىدىكى ئەقىل-پاراسەت ئاۋازلىرى ئۇكرائىنانى مالىيە بىلەن تەمىنلەش ئۈچۈن رۇسىيە زاپاس مەبلىغىنىڭ قانۇنسىز ئىشلىتىلىشىنى توسۇپ قالدى.»

يەنە بىر تەرەپتىن، ۋولودىمىر زېلېنسكىي دۆلەتنىڭ كۈتۈلۈۋاتقان خامچوت قىزىل رەقىمىنى تولۇقلاش ئۈچۈن بېرىلگەن قەرز سەۋەبىدىن ياۋروپا ئىتتىپاقىغا رەھمەت ئېيتتى ۋە بۇنىڭ كىيېۋنىڭ مۇداپىئەسىنى «ھەقىقىي كۈچەيتكەنلىكى» نى ئەسكەرتتى.

 ئۇ، ئاممىۋى ئورتاقلىشىش تور بېتى X سەھىپىسىدە ئېلان قىلغان باياناتىدا: «بۇ، قارشىلىق كۆرسىتىشىمىزنى ھەقىقىي كۈچەيتىدىغان مۇھىم ياردەم» دېدى.

ۋولودىمىر زېلېنسكىي يەنە «رۇسىيەنىڭ مال –مۈلۈكلىرىنىڭ قوغدىلىشى ۋە ئۇكرائىنانىڭ كەلگۈسى يىللار ئۈچۈن مالىيە بىخەتەرلىك كاپالىتىگە ئېرىشىشىنىڭ مۇھىم ئىكەنلىكى» نى بىلدۈردى.

كىيېۋ ئۈچۈن مەبلەغ تېپىشنىڭ ئەھمىيىتى ناھايىتى زور ئىدى، چۈنكى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ مالىيە ياردىمى بولمىسا، ئۇكرائىنانىڭ كېلەر يىلىنىڭ ئىككىنچى پەسلىدە مالىيە مەنبەسى تۈگەپ كېتەتتى.

ياۋروپا ئىتتىپاقى چىقارغان بۇ قارار، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدىكى ئۇدا تۆت يىلغا يېقىن داۋاملاشقان ئۇرۇشقا تېز سۈرئەتتە دىپلوماتىك يول ئارقىلىق خاتىمە بېرىشكە چاقىرىق قىلىۋاتقان بىر پەيتتە، ھالقىلىق مالىيە قۇتقۇزۇش يولى سۈپىتىدە ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە.

ئىزدىنىڭ
سۈرىيە دائىرىلىرى تېررورلۇق تەشكىلاتى ي پ گ قويۇپ بەرگەن 81 نەپەر دائىش مەھبۇسىنى قايتىدىن تۇتتى
ئىراندىكى نامايىشلاردا قازا قىلغانلارنىڭ سانى 4000 دىن ئاشتى
ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى گىرېنلاندىيە مەسىلىسىدە خىتاي تەھدىتى بارلىقىنى ئىما قىلدى
خاككېرلار ئىراننىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدا تۇغۇت نىسبىتى ئەڭ تۆۋەن سەۋىيەگە چۈشۈپ قالدى
ترامپ گىرېنلاندىيەدىكى «رۇسىيە تەھدىتى» گە تاقابىل تۇرۇشقا ۋەدە بەردى
سۈرىيە پىرېزىدېنتى دۆلەتتىكى بىخەتەرلىك ئۆزگىرىشلىرى سەۋەبىدىن گېرمانىيە زىيارىتىنى كېچىكتۈردى
ئىسپانىيەدىكى يۇقىرى سۈرئەتلىك پويىز ۋەقەسىدە  ئاز دېگەندە 21 كىشى ئۆلۈپ، ئونلىغان كىشى يارىلاندى
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنى قوللايدۇ، بىرلىككە ۋە تولۇق بىر گەۋدىلىشىشكە چاقىرىدۇ
سۈرىيە ئۇرۇش توختىتىشنى ھاياتىي بىر قەدەم سۈپىتىدە قارشى ئالدى
ئىسپانىيەدىكى پويىز ۋەقەسىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 39 غا يەتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقى ترامپنىڭ تاموژنا تەھدىتىدىن كېيىن جىددىي يىغىن چاقىرىدۇ
ئەردوغان: سۈرىيەدە تېررورىزمنىڭ پۈتۈنلەي تازىلىنىشى ناھايىتى مۇھىم
تۈركىيە: سۈرىيەدىكى ئۆزگىرىشلەر «تېررورىزمدىن تازىلانغان رايون» ئۈچۈن بۇرۇلۇش نۇقتىسى ھېسابلىنىدۇ
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر 4 پەلەستىنلىكنى يارىلاندۇردى