ئىران پارلامېنتى باشلىقى ھەم ئامېرىكا بىلەن ئېلىپ بېرىلىۋاتقان سۆھبەتلەردىكى باش مۇزاكىرىچى قالىباف، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ ئاۋۋال ھۇجۇم قىلىدىغانلىقىنى ئېلان قىلىپ، ئارقىدىنلا بۇ نىيىتىدىن يېنىۋېلىشتەك تۇراقسىز پوزىتسىيەسىنى تەنقىد قىلدى. ئۇ ئامېرىكانىڭ بۇ پوزىتسىيەسىگە «داۋاملىق تەكرارلىنىدىغان تىياتىر دىپلوماتىيەسى» دەپ باھا بەردى.
مۇھەممەد باقىر قالىباف ئىجتىمائىي تاراتقۇ سۇپىسى «X» تىكى ئادرېسىدا بايانات ئېلان قىلىپ مۇنداق دېدى: «‹كەڭ كۆلەملىك بىر ھۇجۇم كېلىۋاتىدۇ... بىر دەم ساقلاپ تۇرۇڭلار؛ مەيلىگە قويۇۋېتىڭلار، ئۇلار سۆھبەتلەشمەكچى بولۇۋاتىدۇ.› بۇ — ئۈزلۈكسىز داۋاملىشىۋاتقان بىر تىياتىر دىپلوماتىيەسى!»
قالىباف زومىگەرلىك قىلىش، ۋەدىسىگە ئەمەل قىلماسلىق ۋە ساختا خەۋەرلەردىن پايدىلىنىشنىڭ «مەغلۇبىيەتلىك بىر ئىستراتېگىيە» ئىكەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ: «پاكىتلارنى قوبۇل قىلىڭلار ۋە ۋەدىڭلارغا ئەمەل قىلىڭلار. بىزنىڭ تېخىمۇ كۆپ تىياتىرغا ئېھتىياجىمىز يوق» دېدى.
يەنە بىر تەرەپتىن، ترامپ پەيشەنبە كۈنى قىلغان باياناتىدا، ھورمۇز بوغۇزىنى قايتىدىن ئېچىشقا قارىتىلغان مۇزاكىرىلەرگە «قاتناشقانلىقى»نى بىلدۈرۈپ، «يېقىن ئارىدا» بىر كېلىشىم ھاسىل قىلىنىشى مۇمكىنلىكىدىن بېشارەت بەردى.
ئىختىلاپلار ۋە ھەربىي سۈركىلىشلەر
يېقىنقى ھەپتىلەردە ئامېرىكا بىلەن ئىران ئۆزئارا ھەربىي ھۇجۇملارنى قىلىشتى. ۋاشىنگتون ئىران ئىنقىلابىي مۇھاپىزەتچىلەر قوشۇنىغا تەۋە دەپ قارالغان ھەربىي نۇقتىلارنى زەربە ئوبېيكتى قىلغان بولسا، تېھران بۇنىڭغا جاۋابەن ئىيوردانىيە، بەھرەين ۋە كۇۋەيت قاتارلىق پارس قولتۇقى دۆلەتلىرىدىكى ئامېرىكا ھەربىي بازىلىرى دەپ بېكىتىلگەن ئورۇنلارغا قايتۇرما زەربە بەردى.
بۇ يىرىكچىلىك ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدا ئىيۇن ئېيىدا ئىمزالانغان رامكا كېلىشىمىگە ۋە ئاخىرقى كېلىشىمگە ئېرىشىش ئۈچۈن باشلانغان سۆھبەتلەرگە قارىماي يۈز بەردى. كېيىنچە، مۇزاكىرىلەر بىخەتەرلىك كاپالىتى، ئېنېرگىيە تەمىناتى ھەمدە دۇنيادىكى ئەڭ ئىستراتېگىيەلىك سودا يوللىرىنىڭ بىرى ھېسابلىنىدىغان ھورمۇز بوغۇزىدىن ئەركىن ئۆتۈش مەسىلىسىدىكى ئىختىلاپلار سەۋەبىدىن توختاپ قالدى.
ترامپ ئۆتكەن ھەپتە ئېنېرگىيە ئەسلىھەلىرى، كۆۋرۈكلەر ۋە ئېلېكتر ئىستانسىلىرىغا ھۇجۇم قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇپ، ئىرانغا «ئىنتايىن ئېغىر» زەربە بېرىش بىلەن تەھدىت سالغان ئىدى. ئارقىدىنلا، ئىراننىڭ سۆھبەتنى قايتىدىن باشلاشقا قوشۇلغانلىقىنى باھانە قىلىپ، ھۇجۇمنى توختاتقانلىقىنى ئوتتۇرىغا قويدى.
ئامېرىكا تاراتقۇلىرىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، مۇداپىئە باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپىسىنىڭ ئازىيىپ كېتىشىمۇ ترامپنىڭ ئىرانغا قاراتقان قوشۇمچە ھۇجۇملاردىن ۋاز كېچىش قارارىغا تەسىر كۆرسەتكەن مۇھىم ئامىللارنىڭ بىرى بولغان.
