سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ ئامېرىكانىڭ ئىككى-ئۈچ ھەپتە ئىچىدە ئىراندا تۇرۇشلۇق كۈچلىرىنى چېكىندۈرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئامېرىكا پىرېزىدېنتى ترامپ  ئىراننىڭ يادرو قوراللىرىغا ئېرىشىشىنى توسۇش نىشانىغا ھەربىي ھەرىكەت ئارقىلىق ئاللىبۇرۇن يەتكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
ترامپ ئامېرىكانىڭ ئىككى-ئۈچ ھەپتە ئىچىدە ئىراندا تۇرۇشلۇق كۈچلىرىنى چېكىندۈرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ترامپ ئامېرىكانىڭ ئىككى-ئۈچ ھەپتە ئىچىدە ئىراندا تۇرۇشلۇق كۈچلىرىنى چېكىندۈرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى / AP
2026-يىلى4-ئاينىڭ1-كۈنى

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئامېرىكا كۈچلىرىنىڭ ئىراندا تۇرۇشلۇق قىسىملىرىنىڭ «ئىككى-ئۈچ ھەپتە ئىچىدە» چېكىنىدىغانلىقىنى ئېيتىپ، بۇ دۆلەتكە قىلىنغان ھۇجۇملارنىڭ ئاخىرلىشىدىغانلىقى توغرىسىدا سىگنال بەردى.

ترامپ ئاقسارايدا مۇخبىرلارغا بەرگەن باياناتىدا: «مەن قىلىشقا تېگىشلىك بىردىنبىر ئىش ئىراندا تۇرۇشلۇق قىسىملىرىمىزنى چېكىندۈرۈش بولۇپ، بىز بۇنى ناھايىتى تېزلا ئىشقا ئاشۇرىمىز» دېدى.

چېكىنىشنىڭ «بەلكىم ئىككى، بەلكىم ئۈچ ھەپتە» ئىچىدە ئىشقا ئاشىدىغانلىقىنى ئەسكەرتكەن ترامپ: «ئىراندىن ناھايىتى يېقىندا ئايرىلىمىز» دېدى.

ھۆكۈمىتىنىڭ ئىراننىڭ يادرو قوراللىرىغا ئېرىشىشىنى توسۇش نىشانىنى ئاللىبۇرۇن ئىشقا ئاشۇرغانلىقىنى ئېيتقان ئامېرىكا پىرېزىدېنتى: «ئۇلارنىڭ يادرو قورالى بولمايدۇ، بۇ نىشان ئىشقا ئاشتى» دېدى.

ترامپ يەنە ئامېرىكانىڭ باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇملىرىنىڭ ئىراننىڭ ھەربىي ئىقتىدارىنى ناھايىتى زور دەرىجىدە ئاجىزلاشتۇرغانلىقىنى ۋە تېھراننىڭ ئۇنى قايتىدىن قولغا كەلتۈرۈشى ئۈچۈن «15 يىلدىن 20 يىلغىچە» ۋاقىت كېتىشى مۇمكىنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى. ئۇ سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلىپ: «بىز ناھايىتى يېقىندا ئايرىلىمىز، ئەگەر فىرانسىيە ياكى باشقا بىر دۆلەت نېفىت ياكى تەبىئىي گاز سېتىۋېلىشنى خالىسا، ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتىدۇ، شۇنىڭ بىلەن، ئۆز تەقدىرىنى ئۆزى بەلگىلىيەلەيدىغان بولىدۇ. ئەسلىدە بۇنىڭ ناھايىتى بىخەتەر بولىدىغانلىقىنى ئويلايمەن، ئەمما بۇنىڭ بىز بىلەن ھېچقانداق ئالاقىسى يوق» دېدى.

ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ۋە ئىسرائىلىيە 28-فېۋرالدىن بۇيان ئىرانغا ھاۋا ھۇجۇملىرىنى ئېلىپ بېرىۋاتقان بولۇپ؛ بۇ ھۇجۇملاردا 1340 تىن ئارتۇق كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى.

ئىران بولسا ئىسرائىلىيەگە، شۇنداقلا ئامېرىكا ھەربىي كۈچلىرى تۇرۇشلۇق ئىيوردانىيە، ئىراق ۋە پارىس قولتۇقى دۆلەتلىرىگە قارىتا ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى ۋە باشقۇرۇلىدىغان بومبا ھۇجۇملىرى بىلەن جاۋاب قايتۇردى.

رەسمىي رەقەملەرگە ئاساسلانغاندا، ئۇرۇش باشلانغاندىن بۇيان كەم دېگەندە 13 ئامېرىكا ئەسكىرى ھاياتىدىن ئايرىلغان.

توقۇنۇشلار ئېنېرگىيە باھاسىنىڭ ئۆرلەپ كېتىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى،  شۇنداقلا، دۇنياۋى نېفىت توشۇشنىڭ مۇھىم بىر قىسمى ئۆتىدىغان ئىستراتېگىيەلىك لىنىيە بولغان ھورمۇز بوغۇزىدىكى دېڭىز قاتنىشىنىڭ ئۈزۈلۈپ قېلىشىغا سەۋەب بولدى.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟