مەدەنىيەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ۋېنېزۇئېلالىق ئۆكتىچى رەھبەر مارىيا كورىنا ماچادو 2025-يىللىق نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشتى
58 ياشلىق ۋېنېزۇئېلالىق ئۆكتىچى رەھبەر مارىيا كورىنا ماچادو338 نامزات ئىچىدە، بۇ يىللىق نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشىپ، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ قاتارلىق يۇقىرى دەرىجىلىك كاندىداتلارنى يەڭدى.
ۋېنېزۇئېلالىق ئۆكتىچى رەھبەر مارىيا كورىنا ماچادو 2025-يىللىق نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشتى
ۋېنېزۇئېلالىق ئۆكتىچى رەھبەر مارىيا كورىنا ماچادو. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters
2025-يىلى10-ئاينىڭ10-كۈنى

نورۋېگىيە نوبېل كومىتېتى جۈمە (10-ئۆكتەبىر) كۈنى 2025-يىللىق نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىنىڭ ۋېنېزۇئېلا ئۆكتىچى رەھبىرى مارىيا كورىنا ماچادوغا بېرىلگەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ ئۆزىنىڭ مۇكاپاتقا لايىق ئىكەنلىكىنى ئاشكارا ئوتتۇرىغا قويغان بولسىمۇ، 58 ياشلىق ماچادو «ۋېنېزۇئېلا خەلقى ئۈچۈن دېموكراتىك ھوقۇقنى ئىلگىرى سۈرۈشتە كۆرسەتكەن تىرىشچانلىقلىرى» ئۈچۈن مۇكاپاتقا لايىق كۆرۈلدى.

بۇ يىللىق مۇكاپاتقا، 244 شەخس ۋە 94 تەشكىلاتنى ئۆز ئىچىگە ئالغان 338 كاندىدات نامزاتلىققا كۆرسىتىلدى.

ئۆتكەن يىلقى (2024) نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتى ياپونىيەدە ئاتوم بومبىسىنىڭ زىيانكەشلىكىگە ئۇچرىغانلار قۇرغان ۋە ئون يىللاردىن بۇيان يادرو قوراللىرىنى ئىشلىتىشنى چەكلەش ئۈچۈن تىرىشىۋاتقان خەلق ھەرىكىتى-«نىخون خىدانكيو» غا بېرىلگەن ئىدى.

نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتى 1901-يىلدىن 2024-يىلىغىچە 111 كىشىگە ۋە 31 تەشكىلاتقا، يەنى جەمئىي 142 تاللانغان نامزاتقا 105 قېتىم بېرىلدى.

 105 قېتىم 142 مۇكاپاتقا ئېرىشكۈچىگە بېرىلگەن بولۇپ، بۇنىڭ ئىچىدە 111 شەخس ۋە 31 تەشكىلات بار.

جەمئىي 28 ئايرىم تەشكىلات نوبېل تىنچلىق مۇكاپاتىغا ئېرىشتى. خەلقئارا قىزىل كېرىست كومىتېتى ئۈچ قېتىم، ب د ت نىڭ مۇساپىرلار ئىشلىرى ئالىي كومىسسارلىقى (UNHCR) ئىككى قېتىم بۇ مۇكاپاتقا ئېرىشتى.

شۋېتسىيەلىك كەشپىياتچى ئالفرېد نوبېلنىڭ ۋەسىيىتىگە ئاساسەن قۇرۇلغان ۋە تۇنجى قېتىم 1901-يىلى بېرىلىشكە باشلىغان نوبېل مۇكاپاتلىرى دۇنيادىكى ئەڭ داڭلىق شۆھرەتكە ئىگە مۇكاپاتلارنىڭ بىرى دەپ قارىلىدۇ.

نوبېل مۇكاپاتلىرى ھەر يىلى فىزىكا، خىمىيە، فىزىيولوگىيە ياكى مېدىتسىنا، ئەدەبىيات ۋە تىنچلىق ساھەلىرىدە تارقىتىلىدۇ. ئىقتىساد مۇكاپاتى 1969-يىلى شۋېتسىيە مەركىزىي بانكاسىنىڭ مەبلەغ تەسىس قىلىشى بىلەن نوبېل مۇكاپاتلىرى تىزىملىكىگە قوشۇلغان.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Maduro-Machado talks unlikely as opposition avoids Venezuela court call

ئىزدىنىڭ
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟
پاكىستان: ئىران ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرىنىڭ توختىتىلىشىنى تەلەپ قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىراندا  چۈشۈرىۋېتىلگەن ئايروپىلانلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ تەننەرخى 100 مىليون دوللار