سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىران بىلەن ئامېرىكا رىمدا يادرو سۆھبەتلىرىنى قايتىدىن باشلايدۇ
ئىران تاشقىي ئىشلار مىنىستىرى ئابباس ئاراقچى بىلەن پىرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ يېقىن شەرق ۋەكىلى ستېۋ ۋىتكوف ئىتالىيەدە، ئوماننىڭ مۇرەسسەچىلىكىدە ئۆتكۈزۈلىدىغان مۇھىم ۋاسىتىلىك سۆھبەتلەرگە تەييارلىق قىلماقتا.
ئىران بىلەن ئامېرىكا رىمدا يادرو سۆھبەتلىرىنى قايتىدىن باشلايدۇ
Iran has expressed concern over US motives ahead of second round of nuclear talks in Rome. / TRT World

ئىران بىلەن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى تېھراننىڭ يادرو پىروگراممىسى ھەققىدە يىللاردىن بېرى داۋاملىشىپ كېلىۋاتقان ئىختىلاپنى ھەل قىلىش ئۈچۈن رىمدا يېڭى بىر يادرو سۆھبەت يىغىنى ئۆتكۈزىدۇ. بۇ سۆھبەتلەر پىرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ دىپلوماتىيە مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمىسا، ھەربىي ئارىلىشىشنىڭ يۈز بېرىشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدىكى ئاگاھلاندۇرۇشى سايىسىدا ئېلىپ بېرىلىدۇ.

ئابباس ئاراقچى بىلەن ستېۋ ۋىتكوف ئۆتكەن ھەپتە ماسقاتتا ئېلىپ بېرىلغان تۇنجى باسقۇچ سۆھبەتلەردىن كېيىن، شەنبە كۈنى ئوماننىڭ مۇرەسسەلەشتۈرۈشىدە ۋاسىتىلىك سۆھبەت ئۆتكۈزىدۇ. ئىران يېقىندا بەزى مەمۇرلارنىڭ جازا تەدبىرلىرىنىڭ بىكار قىلىنىشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدىكى سۆزلىرىگە قارىماي، تېز سۈرئەتتە كېلىشىمگە بولغان ئۈمىدنى تۆۋەنلىتىشكە تىرىشتى. ئىراننىڭ ئەڭ يۇقىرى رەھبىرى ئايەتۇللا ئەلى خامەنېي بۇ ھەپتە ئۆزىنىڭ سۆھبەتلەردىن: «نە ھەددىدىن زىيادە ئۈمىدۋار، نە ئېغىر ئۈمىدسىز ئەمەسلىكى»نى بىلدۈردى.

ترامپ جۈمە كۈنى مۇخبىرلارغا قىلغان سۆزىدە: «ئىراننىڭ يادرو قورالىغا ئېرىشىشىنى ئاددىي يول بىلەن توسۇشنى قوللايمەن. ئىراننىڭ يادرو قورالىغا ئېرىشىشىگە يول قويماسلىق كېرەك. مەن ئىراننىڭ پارلاق، گۈللەنگەن بىر دۆلەت بولۇشىنى ئارزۇ قىلىمەن» دېدى.

2018 -يىلى ترامپ ئىران بىلەن ئالتە دۆلەت ئوتتۇرىسىدا 2015-يىلى ئىمزالانغان يادرو كېلىشىمىدىن ۋاز كېچىپ، تېھرانغا ئېغىر جازا تەدبىرلىرىنى يۈرگۈزگەن. بۇ يىل يانۋاردا ئاقسارايغا قايتىپ كەلگەندىن كېيىن، ئۇ ئەڭ يۇقىرى بېسىم سىياسىتىنى قايتىدىن كۈچەيتتى. ۋاشىنگتون ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىدە قويۇقلاشتۇرۇلغان ئۇران ئىشلەپچىقىرىشىنى توختىتىشىنى تەلەپ قىلىدۇ، ئىران بولسا پىروگراممىسىنىڭ تىنچلىق مەقسەتلىك ئىكەنلىكىنى ۋە جازا تەدبىرلىرىنىڭ بىكار قىلىنىشى بەدىلىگە چەكلىمىلەرنى مۇزاكىرە قىلىشقا تەييارلىقىنى تەكىتلىمەكتە.

2019 -يىلدىن باشلاپ، ئىران 2015-يىلىدىكى كېلىشىمدىكى ئۇران قويۇقلاشتۇرۇش چەكلىمىلىرىنى بۇزۇپ، غەربنىڭ ئەركىن ئېنېرگىيە ئۈچۈن زۆرۈر دەپ قارىغان مىقداردىن ئارتۇق ئۇران ئىشلەپچىقاردى. يۇقىرى دەرىجىلىك بىر ئىران مەمۇرى ئىراننىڭ قىزىل سىزىقلىرىنىڭ «سانتىرىفوگىلارنى پارچىلىماسلىق، قۇيۇقلاندۇرۇشنى توختاتماسلىق ۋە ئۇران زاپىسىنى تۆۋەنلىتىپ قويماسلىق» ئىكەنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

ئىران ھەربىي راكېتالار ھەققىدە مۇزاكىرە قىلىشنى رەت قىلىدۇ. تېھران بىلەن ۋاشىنگتون دىپلوماتىيەنى داۋاملاشتۇرۇش نىيىتىدە بولسىمۇ، ئىختىلاپلىق مەسىلىلەردىكى قاراشلىرىدا ئالاھىدە پەرق بار. ۋىتكوف بىلەن ئاراقچى تۇنجى باسقۇچتىن كېيىن قىسقا مۇددەت ئالاقىلەشتى، لېكىن 2015-يىلدىن بۇيان بىۋاسىتە سۆھبەت ئۆتكۈزۈلمىدى. رىمدىكى سۆھبەتلەر ئوماننىڭ مۇرەسسە قىلىشى ئاستىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ.

2015 -يىلدىكى كېلىشىمنىڭ تەرەپدارى رۇسىيە ئىران بىلەن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىغا ياردەم بېرىش ۋە ۋاسىتىچىلىك رولىنى ئويناش تەكلىپىنى سۇندى.

ئىزدىنىڭ
ئامېرىكانىڭ زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىرىنىڭ كېمىسىگە قاراتقان ھۇجۇمىدا ئىككى ئەتكەسچى ئۆلدى
ياۋروپا ياردىمى ئۇكرائىنانىڭ ئۇچقۇ ئىشلەپچىقىرىشىنى تېزلەتتى
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە ئۇدا خىلاپلىق قىلىپ، يەنە 9 پەلەستىنلىكنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
تۈركىيە كوماندىسى دۇنيا لوڭقىسىنى تالىشىش مۇسابىقىسىگە تەييارلىق قىلىش مەشىقلىرىنى فلورىدادا باشلىدى
كۇۋەيت خەلقئارا ئايرودۇرۇمىدا ئايروپىلان سەپەرلىرى باشلاندى
ئىرقىي قىرغىنچى ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرىدا ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 72 مىڭ 945 كە يەتتى
نۇمان قۇرتۇلمۇش: تۈركىيە ياۋروپانىڭ كەلگۈسى ئۈچۈن مۇھىم بىر كاپالەت
گىرېتسىيەدە ئىسرائىلىيەلىك ساياھەتچىلەر ئولتۇرغان پاراخوتقا نارازىلىق بىلدۈرۈلدى
ناتو بالتىق دېڭىزىدا كىچىك كۆلەملىك ھەربىي مانېۋىر باشلىدى
ئىسرائىلىيە ئارمىيەسى ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە قارىماي لىۋانغا ئىچكىرىلەپ كىرمەكتە
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ئەرمېنىيە باش مىنىستىرى پاشىنيان بىلەن كۆرۈشتى
ئىران پارىس قولتۇقىدىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇملارنى قىلدى
تروپىكال بوران-چاپقۇنى «ژاڭمى» (Jangmi) ياپونىيەگە ئېغىر تەسىر كۆرسەتتى
كۇۋەيت خەلقئارا ئايرودۇرۇمى ئىراننىڭ ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى ھۇجۇمىغا ئۇچرىدى
تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى سودا ۋە مۇداپىئە مۇناسىۋەتلىرىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ھىندونېزىيەگە باردى