«ئارتېمىس» ئەترىتى ئاي ئەتراپىدىكى پەرۋازىدىن كېيىن تىنچ ئوكيانغا قونىدۇ
رېد ۋايمان، ۋىكتور گلوۋېر، كرىستىنا كوچ ۋە جېرېمىي خانسېن ئىلگىرى ھېچقانداق ئىنسان بېرىپ باقمىغان يىراق مۇساپىگىچە يېتىپ باردى؛ بىراق جۈمە كۈنى ئۇلارنىڭ 10 كۈنلۈك ۋەزىپىسىنىڭ ئەڭ ھالقىلىق پەيتلىرىدىن بىرى يۈز بېرىدۇ.
«ئارتېمىس» ئەترىتى ئاي ئەتراپىدىكى پەرۋازىدىن كېيىن تىنچ ئوكيانغا قونىدۇ
رېيد ۋايسمان، كرىستىنا كوچ، ۋىكتور گلوۋېر ۋە جېرېمىي خەنسېن 10 كۈنلۈك ئالەم سەپىرىدىن كېيىن، جۈمە كەچتە يەرشارىغا قايتىپ كېلىدۇ. / AP

«ئارتېمىس II» ئالەم ئۇچقۇچىلىرى تارىخىي ئاي ئەتراپىدىكى ئۇچۇشىنى ئورۇنداش جەريانىدا سانلىق مەلۇماتلارنى توپلىدى ۋە ئاي مەنزىرىلىرىنى كۆزەتتى. گەرچە ئۆمەك ئەزالىرى ئىنسانىيەت تارىخىدا بېرىپ باقمىغان يىراق مۇساپىگە سەپەر قىلىپ، تەتقىقاچىلار بىلەن بىرلىكتە ئايغا قونۇش پىلانىنى ئىشقا ئاشۇرۇش يولىدا تارىخىي ئۆتكەلنى ئاشقان بولسىمۇ، ئەمما ۋەزىپىنىڭ ئەڭ قىيىن باسقۇچى جۈمە كۈنىگە پىلانلانغان قونۇش جەريانىدۇر.

ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنىڭ كاپسۇلى سان دىياگو ئوچۇق دېڭىز تەۋەلىكىگە قونىدۇ؛ شۇنىڭدىن كېيىن ناسا (NASA) ۋە ھەربىي خادىملار ئۆمەك ئەزالىرىغا ياردەم بېرىدۇ. ناسا مۇئاۋىن باشلىقى ئامىت كشتىرىيا، ئۆمەك ئەزالىرى بىخەتەر ھالدا تىببىي كۆزىتىشكە ئېلىنغۇچە ۋەزىپىنىڭ غەلىبىسىنى تەبرىكلەشنىڭ تېخى بۇرۇن ئىكەنلىكىنى ئەسكەرتىپ، ئەترەتنىڭ بىخەتەر قايتىپ كېلىشىنىڭ ئەڭ مۇھىم ئىش ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.

2002-يىلىدىكى «ئارتېمىس I»نىڭ يەر شارى ئاتموسفېراسىغا كىرىش جەريانىدا ئىسسىقلىق قالقىنىنىڭ كۈتۈلمىگەن شەكىلدە سۈركىلىپ زىيانغا ئۇچرىغانلىقىنى كۆزدە تۇتقاندا، جۈمە كۈنىدىكى قونۇشتا ئىسسىقلىق قالقىنىنىڭ مۇستەھكەملىكى ئىنتايىن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە. «ئورىئون» كاپسۇلى ئاتموسفېراغا قايتا كىرىش جەريانىدا تەخمىنەن 2760 سېلسىيە گىرادۇس ئەتراپىدىكى يۇقىرى تېمپېراتۇرىغا دۇچ كېلىدۇ ۋە ئالەم ئۇچقۇچىلىرى تاۋۇش تېزلىكىدىن 30 ھەسسە ئارتۇق تېزلىكتە ھەرىكەت قىلىدۇ. خەتەرنى ئەڭ تۆۋەن چەككە چۈشۈرۈش ئۈچۈن قايتىش يۆنىلىشىنى ئۆزگەرتكەن ناسا، ئىسسىقلىق قالقىنى ۋە قۇتقۇزۇش سىستېمىلىرىغا بولغان ئىشەنچىسىنىڭ تولۇق ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

ناسا ئەمەلدارلىرى يەردىكى خىزمەت ئەترىتىنىڭ بېسىمىنىڭ يۇقىرى ئىكەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ: «نۆۋەتتە بىزدە ئەنسىزلىكلەرنىڭ قالمىغانلىقىنى ئېيتىش مۇمكىن ئەمەس» دېدى. ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنىڭ ئائىلە-تاۋابىئاتلىرى قايتىش جەريانىنى خيۇستوندىكى كونترول مەركىزىدە ئولتۇرۇپ كۆزىتىدۇ. ئالەم ئۇچقۇچىسى جېرېمىينىڭ رەپىقىسى كاتېرىن خانسېن بۇ ھەپتىنى خۇشاللىق، ھاياجان ۋە سەل ئەنسىزلىككە تولغان ھېسسىياتلىق بىر ھەپتە بولدى، دەپ تەسۋىرلىدى.

ناسا «ئارتېمىس II»نى «ئورىئون» كاپسۇلىنىڭ ئىشەنچلىكلىكىنى دەلىللەيدىغان بىر «سىناق ۋەزىپىسى» دەپ ئاتىدى. بۇ ۋەزىپە گلوۋېرنىڭ ئاي ئەتراپىدا پەرۋاز قىلغان تۇنجى قار تەنلىك، كوچنىڭ تۇنجى ئايال ۋە خانسېننىڭ تۇنجى ئامېرىكادىن بولمىغان (چەت ئەللىك) كىشى بولۇشىدەك تارىخىي مۇۋەپپەقىيەتلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئۆمەك ئەزالىرى ئاي يۈزىنىڭ تەپسىلاتلىرىنى كۆزىتىش جەريانىدا، بىر قېتىملىق قۇياش تۇتۇلۇش ۋە مېتېئورىت سوقۇلۇش ھادىسىلىرىگىمۇ شاھىت بولدى.

ناسانىڭ مەسئۇللىرىدىن لاكىشا خاۋكىنس ۋەزىپىنىڭ ئوڭۇشلۇق كۆرۈنۈشىگە سەل قاراشقا بولمايدىغانلىقىنى، چۈنكى بۇنىڭ بىر سىناق پەرۋازى ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. ئالەم ئۇچقۇچىسى كوچ ھەر بىر ھەرىكەتنىڭ كېيىنكى قېتىملىق ئۆمەك ئۈچۈن قىممەتلىك سانلىق مەلۇمات ئىكەنلىكىنى بىلدۈرسە، قوماندان ۋايمان: «ھەممەيلەننىڭ بىر ئاز توختاپ، سىھېرلىك پىلانېتىمىزنىڭ گۈزەللىكىنى ھېس قىلىشىنى ئۈمىد قىلىمەن» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىزدىنىڭ
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ۋېنېزۇئېلا مۇئاۋىن پىرېزىدېنتى رودرىگۇئېز بىلەن كۆرۈشتى
فىدان: تۈركىيە بىلەن ھىندىستان ئىختىلاپلىرىنى بىر چەتكە قايرىپ قويۇپ، پۇرسەتلەرگە يۈزلىنىشى كېرەك
ئامېرىكادا قوراللىق ھۇجۇم يۈز بېرىپ 9 كىشى يارىلاندى
ترامپ ئىرانغا "كىلىشىم" چاقىرىقى قىلدى، نېتانياھۇغا "قايتۇرما زەربە بەرمەسلىك" بۇيرۇقى چۈشۈردى
فىلىپپىننىڭ مىنداناۋ رايونىدا 7.8 باللىق يەر تەۋرەش مەيدانغا كەلدى
قىزىل دېڭىزدا جىددىيچىلىك ئۆرلىمەكتە. خۇسىيلار ئىسرائىلىيە پاراخوتلىرىغا تەھدىت سالدى
پاكىستان باشقۇرۇشىدىكى كەشمىردە توقۇنۇش يۈز بېرىپ، يەتتە كىشى قازا قىلدى
ئىران-ئىسرائىلىيە سۈركىلىشى قايتىدىن كۈچەيدى
تۈركىيە تۆت ئاي ئىچىدە 195 مىليون دوللارلىق لىمون ئېكسپورت قىلدى
تۈركىيە دۆلەتلىك پۇتبول كوماندىسى ئارىزوناغا يېتىپ باردى
مىنىستىر فىدان ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى بىلەن كۆرۈشتى
ئامېرىكا ئىستىخباراتى ئىسرائىلىيەنىڭ جاسۇسلۇق پائالىيەتلىرىگە قارىتا ئاگاھلاندۇرۇش ئېلان قىلدى
شى جىنپىڭنىڭ زىيارىتىدىن بۇرۇن شىمالىي كورېيە: «يادرو پىلانىمىز مۇزاكىرە قىلىنمايدۇ» دېدى
ئامېرىكا ئىرانغا تەۋە ئىككى ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلاننى ئېتىپ چۈشۈردى
جەۋدەت يىلماز شىمالىي قىبرىس تۈرك جۇمھۇرىيىتى كوماندىسىنى تەبرىكلىدى