شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى باشلىقلار يىغىنى دۈشەنبە (2026-يىلى 31-ئاۋغۇست) كۈنى باشلىنىدۇ؛ يىغىن رۇسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشىنىڭ 4.5 يىلىدا، ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى ئۇرۇشنىڭ ئالتىنچى ئېيىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ.
رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىن بىلەن خىتاي رەئىسى شى جىنپىڭ دۈشەنبە كۈنى قىرغىزىستاندا ئىككى كۈنلۈك باشلىقلار يىغىنىغا قاتنىشىدۇ، يىغىنغا يەنە ئىران، پاكىستان ۋە ھىندىستان رەھبەرلىرىمۇ قاتنىشىدۇ.
ئونغا يېقىن دۆلەت باشلىقى شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى (SCO) قۇرۇلغانلىقىنىڭ 25 يىللىقىنى تەبرىكلەش ئۈچۈن قىرغىزىستان پايتەختى بىشكەكتە جەم بولىدۇ.
بۇ تەشكىلات رۇسىيە، خىتاي، ھىندىستان، پاكىستان، ئىران، قازاقىستان، قىرغىزىستان، ئۆزبېكىستان، تاجىكىستان ۋە بېلارۇسىيەنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
پۇتىن بىلەن شى جىنپىڭ ئىلگىرى شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى باشلىقلار يىغىنلىرىدىن پايدىلىنىپ، كۆپ قۇتۇپلۇق دۇنيا ھەققىدىكى تەسەۋۋۇرلىرىنى بايان قىلغان ھەمدە غەربكە قارشى بىرلىك سەپنى نامايان قىلغان ئىدى.
بۇ قېتىمقى يىغىن ئۇكرائىنا ئۇرۇشىنىڭ 4.5 يىلىدا ۋە ۋاشىنگتون بىلەن تېھران ئوتتۇرىسىدىكى ئۇرۇشنىڭ ئالتىنچى ئېيىدا ئۆتكۈزۈلىدۇ. ئىرانغا ۋاكالىتەن پىرېزىدېنت مەسئۇد پەزەشكىيان قاتنىشىدۇ.
پۇتىن، شى جىنپىڭ، پەزەشكىيان شۇنداقلا ھىندىستان باش مىنىستىرى نارېندرا مودى ۋە پاكىستان باش مىنىستىرى شاھباز شەرىف قىرغىزىستان رەھبىرى سادىر جاپاروۋ رىياسەتچىلىك قىلىدىغان ئومۇمىي يىغىنغا قاتنىشىدۇ.
كرېمىل سارىيىنىڭ باياناتچىسى يۇرى ئۇشاكوۋنىڭ ئېيتىشىچە، پۇتىن يەنە ئىران پىرېزىدېنتى پەزەشكىيان ۋە خىتاي رەئىسى شى جىنپىڭ قاتارلىق رەھبەرلەر بىلەن ئايرىم-ئايرىم سۆھبەت ئۆتكۈزىدىكەن.
كەڭ كۆلەملىك خەلقئارالىق جازاغا ئۇچراۋاتقان رۇسىيە بىلەن ئىران، ئۇكرائىنا ئۇرۇشى مەزگىلىدە ھەربىي ۋە ئىقتىسادىي مۇناسىۋىتىنى كۈچەيتتى؛ شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ موسكۋا ۋە بېيجىڭنى ئىراننى قورال بىلەن تەمىنلىمەسلىك ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى.
پۇتىننىڭ پەزەشكىيان بىلەن كۆرۈشۈشى، ئامېرىكا مەركىزىي ئاخبارات ئىدارىسى (CIA) نىڭ دىرېكتورى جون راتكلىفنىڭ موسكۋاغا قىلغان ئاز ئۇچرايدىغان زىيارىتىدىن بىر قانچە كۈن كېيىن ئەمەلگە ئاشىدۇ. ئامېرىكا تاراتقۇلىرى ئۇنىڭ رۇسىيە تەرەپ بىلەن ئۇكرائىنا ۋە ئىران مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلغان بولۇشى مۇمكىنلىكىنى پەرەز قىلماقتا.
شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى تارىختىن بۇيان ئىقتىسادىي مەسىلىلەرگە ئەھمىيەت بېرىپ كەلگەن بولۇپ، يېقىنقى يىللاردىن بۇيان موسكۋا بىلەن بېيجىڭنىڭ رەھبەرلىكىدە بۇ تەشكىلاتنىڭ تەسىرى تېخىمۇ ئاشتى. تەشكىلاتنىڭ 10 ئەزا دۆلىتىدىن باشقا، ھازىر تۈركىيە، سەئۇدى ئەرەبىستانى ۋە قاتار قاتارلىق 15 «دىيالوگ ھەمراھى» بار. شۇنداقلا ئافغانىستان ۋە موڭغۇلىيەدىن ئىبارەت ئىككى كۆزەتچى دۆلىتى بار.
تەۋسىيە
شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىنىڭ قۇرۇلۇش خىتابنامىسىدە، بۇ تەشكىلاتنىڭ «باشقا دۆلەتلەرگە قارشى تۇرۇشنى مەقسەت قىلغان ئىتتىپاق ئەمەسلىكى» ئېيتىلغان.
مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Mecca defence pact sends 'message of unity and peace': Pakistan PM
