خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلىدىغان ھەربىي ھەرىكەتنى قوللايدۇ
خەلقئارادىكى بەزى دۆلەتلەر ھەل قىلغۇچ ئەھمىيەتكە ئىگە نېفىت توشۇش نۇقتىسى بولغان ھورمۇز بوغۇزىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن ئىتتىپاق قۇرۇشنى ئويلىشىۋاتقان بولۇپ، ئەبۇ دەبى بۇ باسقۇچتا بىۋاسىتە رول ئېلىشى مۇمكىن.
ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلىدىغان ھەربىي ھەرىكەتنى قوللايدۇ
دۇنيا نېفىت تەمىناتىنىڭ تەخمىنەن 20 پىرسەنتى ھەر كۈنى ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتىدۇ، بۇ ئۇنى دۇنيا ئېنېرگىيە بازىرى ئۈچۈن ھالقىلىق قان تومۇرغا ئايلاندۇرىدۇ. / Reuters
2026-يىلى4-ئاينىڭ1-كۈنى

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى دۇنيادىكى ئەڭ ھالقىلىق نېفىت كارىدورلىرىنىڭ بىرى بولغان ھورمۇز بوغۇزىنى كۈچ ئىشلىتىش يولى بىلەن قايتا ئېچىش ئۈچۈن ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى بىر بىرلەشمىنى قوللاشقا تەييارلانماقتا.

«ۋال سترېت ژۇرنىلى»نىڭ سەيشەنبە كۈنى ئەرەب ئەمەلدارلىرىنى مەنبە كۆرسىتىپ ئېلان قىلغان بىر خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى خەۋپسىزلىك كېڭىشىنىڭ قىلىنغۇسى بىر ھەربىي ھەرىكەتكە ھوقۇق بېرىدىغان قارارىنىڭ چىقىرىلىشى ئۈچۈن ۋاسىتىچىلىك پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بارماقتا ئىكەن. ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى يەنە، بۇ ئىستراتېگىيەلىك سۇ يولىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن ئامېرىكا ۋە ياۋروپا بىلەن ئاسىيادىكى ئىتتىپاقداش كۈچلەرنى بىر ئىتتىپاق قۇرۇشقا چاقىرماقتا.

خەۋەرگە قارىغاندا، ئەبۇ دەبى تۇنجى قېتىم توقۇنۇشقا بىۋاسىتە قاتنىشىشنى ئويلىشىۋاتقان بولۇپ، مىنا تازىلاش مەشغۇلاتلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۈستىگە ئېلىش ئېھتىماللىقى بولغان ھەربىي روللارنى كۆزدىن كەچۈرمەكتە ئىكەن.

«ۋال سترېت ژۇرنىلى» يەنە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئېلان قىلغان بىر باياناتنى ئېلان قىلدى. گېزىت مىنىستىرلىقنىڭ «ھورمۇز بوغۇزىدا كېمە قاتنىشى ئەركىنلىكىنى قوغداش كېرەكلىكى توغرىسىدا كەڭ دائىرىلىك يەرشارىۋى ئورتاق پىكىر بار» دېگەن كۆز قارىشىنى نەقىل كەلتۈرۈپ، بۇ لىنىيەگە دائىر خەلقئارالىق ئەندىشىلەرگە ئىشارەت قىلىپ ئۆتتى.

بۇ قەدەم ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە-ئىران ئۇرۇشى پارس قولتۇقى مىقياسىدا مۇقىمسىزلىقنى كۈچەيتكەن بىر پەيتكە توغرا كەلدى. ئىراننىڭ 2-مارت بوغۇزدا كېمە قاتنىشىنى چەكلىگەنلىكىنى ئېلان قىلىشى ۋە ماسلاشماي تۇرۇپ ئۆتكەن پاراخوتلارغا زەربە بېرىشىنىڭ مۇمكىنلىكى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇش بېرىشىدىن بۇيان جىددىيچىلىك كۈچەيدى.

دۇنيا نېفىت تەمىناتىنىڭ تەخمىنەن 20 پىرسەنتى ھەر كۈنى مۇشۇ تار بوغۇزدىن ئۆتىدۇ، بۇ ئەھۋال بوغۇزنى خەلقئارا ئېنېرگىيە بازارلىرى ئۈچۈن ھالقىلىق بىر لىنىيەگە ئايلاندۇرماقتا.

كۈنسېرى ئېشىۋاتقان ئەنسىزلىك نېفىت باھاسى بىلەن بىرگە توشۇش ۋە سۇغۇرتا تەننەرخىنىمۇ ئۆستۈرۈۋەتتى. كىرىزىس چوڭقۇرلاشقان تەقدىردە تېخىمۇ كۆپ ئىقتىسادىي زەربە دولقۇنلىرىنىڭ يۈز بېرىش مۇمكىنچىلىكى بارلىقى توغرىسىدىكى ئەندىشىلەر بارغانسېرى كۈچەيمەكتە.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟