ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئېلىپ بېرىلىدىغان ھەربىي ھەرىكەتنى قوللايدۇ

خەلقئارادىكى بەزى دۆلەتلەر ھەل قىلغۇچ ئەھمىيەتكە ئىگە نېفىت توشۇش نۇقتىسى بولغان ھورمۇز بوغۇزىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن ئىتتىپاق قۇرۇشنى ئويلىشىۋاتقان بولۇپ، ئەبۇ دەبى بۇ باسقۇچتا بىۋاسىتە رول ئېلىشى مۇمكىن.

By
دۇنيا نېفىت تەمىناتىنىڭ تەخمىنەن 20 پىرسەنتى ھەر كۈنى ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتىدۇ، بۇ ئۇنى دۇنيا ئېنېرگىيە بازىرى ئۈچۈن ھالقىلىق قان تومۇرغا ئايلاندۇرىدۇ. / Reuters

ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى دۇنيادىكى ئەڭ ھالقىلىق نېفىت كارىدورلىرىنىڭ بىرى بولغان ھورمۇز بوغۇزىنى كۈچ ئىشلىتىش يولى بىلەن قايتا ئېچىش ئۈچۈن ئامېرىكا باشچىلىقىدىكى بىر بىرلەشمىنى قوللاشقا تەييارلانماقتا.

«ۋال سترېت ژۇرنىلى»نىڭ سەيشەنبە كۈنى ئەرەب ئەمەلدارلىرىنى مەنبە كۆرسىتىپ ئېلان قىلغان بىر خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى خەۋپسىزلىك كېڭىشىنىڭ قىلىنغۇسى بىر ھەربىي ھەرىكەتكە ھوقۇق بېرىدىغان قارارىنىڭ چىقىرىلىشى ئۈچۈن ۋاسىتىچىلىك پائالىيەتلىرىنى ئېلىپ بارماقتا ئىكەن. ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى يەنە، بۇ ئىستراتېگىيەلىك سۇ يولىنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ئۈچۈن ئامېرىكا ۋە ياۋروپا بىلەن ئاسىيادىكى ئىتتىپاقداش كۈچلەرنى بىر ئىتتىپاق قۇرۇشقا چاقىرماقتا.

خەۋەرگە قارىغاندا، ئەبۇ دەبى تۇنجى قېتىم توقۇنۇشقا بىۋاسىتە قاتنىشىشنى ئويلىشىۋاتقان بولۇپ، مىنا تازىلاش مەشغۇلاتلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ئۈستىگە ئېلىش ئېھتىماللىقى بولغان ھەربىي روللارنى كۆزدىن كەچۈرمەكتە ئىكەن.

«ۋال سترېت ژۇرنىلى» يەنە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى ئېلان قىلغان بىر باياناتنى ئېلان قىلدى. گېزىت مىنىستىرلىقنىڭ «ھورمۇز بوغۇزىدا كېمە قاتنىشى ئەركىنلىكىنى قوغداش كېرەكلىكى توغرىسىدا كەڭ دائىرىلىك يەرشارىۋى ئورتاق پىكىر بار» دېگەن كۆز قارىشىنى نەقىل كەلتۈرۈپ، بۇ لىنىيەگە دائىر خەلقئارالىق ئەندىشىلەرگە ئىشارەت قىلىپ ئۆتتى.

بۇ قەدەم ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە-ئىران ئۇرۇشى پارس قولتۇقى مىقياسىدا مۇقىمسىزلىقنى كۈچەيتكەن بىر پەيتكە توغرا كەلدى. ئىراننىڭ 2-مارت بوغۇزدا كېمە قاتنىشىنى چەكلىگەنلىكىنى ئېلان قىلىشى ۋە ماسلاشماي تۇرۇپ ئۆتكەن پاراخوتلارغا زەربە بېرىشىنىڭ مۇمكىنلىكى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇش بېرىشىدىن بۇيان جىددىيچىلىك كۈچەيدى.

دۇنيا نېفىت تەمىناتىنىڭ تەخمىنەن 20 پىرسەنتى ھەر كۈنى مۇشۇ تار بوغۇزدىن ئۆتىدۇ، بۇ ئەھۋال بوغۇزنى خەلقئارا ئېنېرگىيە بازارلىرى ئۈچۈن ھالقىلىق بىر لىنىيەگە ئايلاندۇرماقتا.

كۈنسېرى ئېشىۋاتقان ئەنسىزلىك نېفىت باھاسى بىلەن بىرگە توشۇش ۋە سۇغۇرتا تەننەرخىنىمۇ ئۆستۈرۈۋەتتى. كىرىزىس چوڭقۇرلاشقان تەقدىردە تېخىمۇ كۆپ ئىقتىسادىي زەربە دولقۇنلىرىنىڭ يۈز بېرىش مۇمكىنچىلىكى بارلىقى توغرىسىدىكى ئەندىشىلەر بارغانسېرى كۈچەيمەكتە.