سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
جېنسېن خۇاڭ: خىتاي سۈنئىي ئەقىلدە ئامېرىكادىن نانوسېكۇنت ئارقىدا
ن ۋىدىيا (Nvidia) شىركىتىنىڭ باش ئىجرائىيە دىرېكتورى جېنسېن خۇاڭ ئامېرىكا ۋە ئەنگلىيە قاتارلىق غەرب دۆلەتلىرىنىڭ سۈنئىي ئەقىل توغرىسىدىكى «گۇمان» سەۋەبىدىن ئارقىدا قالغانلىقىنى ئېيتتى.
جېنسېن خۇاڭ: خىتاي سۈنئىي ئەقىلدە ئامېرىكادىن نانوسېكۇنت ئارقىدا
ن ۋىدىيا شىركىتىنىڭ باش ئىجرائىيە دىرېكتورى جېنسېن خۇاڭ بېرلىندىكى ئىلمىي مۇھاكىمە يىغىنىدا. 2025-يىلى 4-نويابىر. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters
2025-يىلى11-ئاينىڭ6-كۈنى

ن ۋىدىيا شىركىتىنىڭ  باش ئىجرائىيە دىرېكتورى جېنسېن خۇاڭ: «خىتاي سۈنئىي ئەقىل مۇسابىقىسىدە غەلىبە قىلىدۇ» دېدى.

ن ۋىدىيا شىركىتىنىڭ باش ئىجرائىيە دىرېكتورى جېنسېن خۇاڭ خىتاينىڭ كېيىنكى ئەۋلاد سۈنئىي ئەقىل تېخنىكىسىنى تەرەققىي قىلدۇرۇش مۇسابىقىسىدە «غەلىبە قىلىدىغانلىقى» توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرۇپ، ۋاشىنگتوننى تىرىشچانلىقلىرىنىڭ سۈرئىتىنى تېزلىتىشكە چاقىردى.

ئۇ ئامېرىكانىڭ ئەڭ چوڭ ئۆزەك (يېرىم ئۆتكۈزگۈچ) شىركىتىنىڭ باشلىقى «پۇل-مۇئامىلە ۋاقتى گېزىتى» گە، بېيجىڭنىڭ ئېنېرگىيە تولۇقلىمىسىنىڭ سۈنئىي ئەقىل تېخنولوگىيەسىگە كۈچ بېرىدىغان ئەڭ يېڭى ئۆزەكلەرنى ياساش تىرىشچۈنلىقلىرىنى كۈچەيتىۋاتقانلىقىنى ئېيتتى.

ئەنگلىيە گېزىتى چارشەنبە (4-نويابىر) كۈنى لوندوندا ئۆتكۈزۈلگەن بىر پائالىيەتتە، ئۇنىڭ «خىتاي سۈنئىي ئەقىل مۇسابىقىسىدە غەلىبە قىلىدۇ» دېگەنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

ئۇ  ئېكس (X) بېتىدە ئېلان قىلغان باياناتىدا يەنە: «مەن بۇرۇندىن تارتىپ ئېيتىپ كەلگىنىمدەك، خىتاي سۈنئىي ئەقىل جەھەتتە ئامېرىكادىن نانوسېكۇنت ئارقىدا. ئامېرىكا دۇنيادا سۈنئىي ئەقىل تەرەققىي قىلدۇرغۇچىلارنىڭ قوللىشىنى  قولغا كەلتۈرۈپ ۋە تېخىمۇ ئالدىغا ئۆتۈپ، بۇ مۇسابىقىدە ئۇتۇپ چىقىشى ھاياتىي ئەھمىيەتكە ئىگە» دېدى.

كالىفورنىيەنى بازا قىلغان ن ۋىدىيا ئۆتكەن ھەپتە دۇنيادىكى تۇنجى 5 تىرىليون دوللارلىق شىركەتكە ئايلانغان ئىدى. بىراق، شۇنىڭدىن كېيىنلا شىركەتنىڭ بازار قىممىتى 4.7 تىرىليون دوللارغا چۈشۈپ كەتتى.

ن ۋىدىيا ئىشلەپچىقارغان ئەڭ يۇقىرى سۈپەتلىك ئۆزەكلەر سۈنئىي ئەقىل سىستېمىسىنى ئۆگىتىش ۋە قوزغىتىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدۇ. ھازىر ئامېرىكانىڭ دۆلەت خەۋپسىزلىكى مەسىلىسى ۋە خىتاي ھۆكۈمىتىنىڭ چەكلەشلىرى سەۋەبىدىن خىتايدا سېتىلمايدۇ.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Dominance to dependence: How the US–China AI race is shaping the future

 سۈنئىي ئەقىلگە بولغان «گۇمان»

ئاقساراي مۇشۇ ھەپتىنىڭ باشلىرىدا، ن ۋىدىيانىڭ ئىلغار  بلەكۋېل (Blackwell)  ئۆزەك مودېلىنى خىتايدا سېتىشىغا يەنىلا قىزىقمايدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئاقساراي بۇنىڭغا خىتايغا ھەربىي ئەۋزەللىك يارىتىپ بېرىش خەۋپىنى چەكلەشنى سەۋەب قىلىپ كۆرسەتتى.

جېنسېن خۇاڭ ۋاشىنگتوننى ن ۋىدىيانىڭ ئۆزەك ئېكسپورتىغا قويۇغان چەكلىمىلەرنى بوشىتىشنى قايتا-قايتا تەلەپ قىلغان ۋە بۇ سىياسەتنىڭ پەقەت خىتاينىڭ ئۆزىنىڭ ئۆزەك تېخنولوگىيەسىنى ئىلگىرى سۈرۈشىگە ياردەم بېرىدىغانلىقىنى ئېيتقان.

سۈنئىي ئەقىلگە قويۇلغان يېڭى چەكلىمىلەرنى تەنقىد قىلغان بۇ سودىگەر يەنە، چارشەنبە (4-نويابىر) كۈنى «پۇل-مۇئامىلە ۋاقتى گېزىتى» گە، ئامېرىكا ئىشىتاتلىرى تەرىپىدىن يولغا قويۇلغان يېڭى سۈنئىي ئەقىل چەكلىمىلىرىنى تەنقىد قىلغاندا، خىتاينىڭ سۈنئىي ئەقىلنى قوللاپ ئېلېكتىر ئېنېرگىيەسىگە تولۇقلىما بەرگەنلىكىنى ئەسكەرتتى.

ئۇ ئامېرىكا ۋە ئەنگلىيە قاتارلىق غەرب ئەللىرىنىڭ سۈنئىي ئەقىلگە بولغان «گۇمان» سەۋەبىدىن ئارقىدا قالغانلىقىنى ئېيتتى.

 

ئىزدىنىڭ
ياۋروپادىكى نۇرغۇن دۆلەتلەر ياۋروپا ناخشا مۇسابىقىسىغا قاتناشمايدىغانلىقىنى جاكارلىدى
TRT ئىسرائىلىيەگە ئالاقىدار تالاش-تارتىش سەۋەبىدىن EBU يىغىن زالىدىن چىقىپ كەتتى
ئۇكرائىنا پىلانىدا چىڭ تۇرۇۋاتقان ترامپ ھۆكۈمىتى رۇسىيەگە قارىتىلغان چەكلىمىلەرنى يېنىكلەتمەكتە
تۈركىيەنىڭ دۆلەت مۇداپىئە سانائىتى ئېكىسپورتى رېكورت ياراتتى
پۇتىننىڭ ھىندىستان زىيارىتى
ئەردوغان فىنلاندىيە پىرېزىدېنتى بىلەن خەلقئارالىق ۋە رايونلۇق مەسىلىلەرنى مۇزاكىرە قىلدى
خاقان فىدان: «رۇسىيە-ئۇكرائىنا تىنچلىق كېلىشىمى ياۋروپانىڭ كەلگۈسىنىمۇ شەكىللەندۈرىدۇ»
مادۇرو ترامپ بىلەن ئۆتكۈزگەن سۆھبىتىنىڭ «ھۆرمەت ئاساسىدا ۋە سەمىمىي» بولغانلىقىنى ئېيتتى
ئېممانۇئېل ماكرون شى جىنپىڭغا خىتاي ۋە فرانسىيەنىڭ «پەرقلەر» دىن ھالقىپ ئۆتۈشى كېرەكلىكىنى ئېيتتى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان بىلەن پىرېزىدېنت ماكرون تېلېفون سۆھبىتى ئۆتكۈزدى
خىتاي «چەت ئەل كۈچلىرى»نىڭ ۋېنېزۇئېلانىڭ ئىچكى ئىشلىرىغا ئارىلىشىۋېلىشىغا قارشى ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى
تۈركىيە 2026-يىلى پاكىستاندىكى بەش نېفىتلىكتە چارلاش خىزمەتلىرىنى باشلايدۇ
ياۋروپا ئىتتىپاقى 2027-يىلىغىچە رۇسىيە گازىنى ئىمپورت قىلىشنى توختىتىشنى قارار قىلدى
ب د ت ئومۇمىي كېڭىشى ئىسرائىلىيەنىڭ ئىشغال قىلغان گولان تۆپىلىكلىرىدىن چېكىنىشىنى تەلەپ قىلدى
ماتتارېللا: «ياۋروپا ئورتاق مۇداپىئەسىنى قۇرۇپ چىقالمىسا پاجىئەلىك ئاقىۋەتلەر كېلىپ چىقىدۇ»