تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى تاشقى ئىشلار مىنىستىرى خاقان فىدان رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنانىڭ قارا دېڭىزدىكى ئۆزئارا ھۇجۇملىرىنىڭ كۈچىيىشىگە ئەگىشىپ، دېڭىز بىخەتەرلىكىگە بولغان تەھدىتنىڭ ئاشقانلىقىنى ئېيتتى. ئۇ يەنە مەيدانغا كەلگەن تۇراقسىزلىقنىڭ رايون سىرتىغا كېڭىيىپ كېتىش خەۋپى بارلىقىنى، بۇنىڭ يوشۇرۇن ھالدا ياۋروپانىڭ تېخىمۇ كەڭ رايونلىرىغا تەسىر كۆرسىتىش ئېھتىمالىنىڭ بارلىقىنى ئەسكەرتتى.
خاقان فىدان «TRT World» قانىلىنىڭ مەخسۇس سۆھبەت پىروگراممىسىدا سۆز قىلىپ، يېقىنقى ھەپتىلەردە تۈركىيەنىڭ بۇ ۋەقەلەرنىڭ بىۋاسىتە تەسىرىگە ئۇچرىغانلىقىنى، ھەر ئىككى تەرەپنىڭ سودا پاراخوتلىرىنى زەربە ئوبيېكتى قىلغانلىقىنى ۋە ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتلىرىنىڭ تۈركىيە ھاۋا تەۋەلىكىگە كىرگەنلىكىنى تىلغا ئالدى. خاقان فىدان يەنە مۇشۇنىڭغا ئوخشاش ۋەقەلەرنىڭ رومىنىيە ۋە بۇلغارىيە قاتارلىق قوشنا دۆلەتلەرگىمۇ تەسىر قىلغانلىقىنى قەيت قىلدى.
تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى: «يېقىنقى ھەپتىلەردە ناھايىتى يامان تەسىرگە ئۇچرىدۇق. ھەر ئىككى تەرەپ پاراخوتلارنى زەربە ئوبيېكتى قىلدى، ھازىر ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتلىرى پەقەت ئۇرۇش قىلىۋاتقان تەرەپلەرنىڭ ئۈستىدىلا ئەمەس، بەلكى زېمىنىمىزنىڭ ئىچكى قىسىملىرىغىچە ئۇچۇپ كىرىۋاتىدۇ» دېدى.
خاقان فىدان قارا دېڭىزدىكى بىخەتەرلىك خەۋپلىرىنىڭ بىر قانچە يىل ئىلگىرى دېڭىز مىنالىرى بىلەن باشلانغانلىقىنى، بۇ مىنالارنىڭ بەزىلىرىنىڭ ئىستانبۇل بوغۇزىغىچە يېتىپ كەلگەنلىكىنى ۋە ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە بوغۇزلاردىن ئۆتىدىغان دېڭىز قاتنىشىغا ئېغىر تەھدىت شەكىللەندۈرگەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ: «مەلۇم بىر نۇقتىدا ۋەزىيەت شۇنچىلىك خەتەرلىك ھالغا كەلدىكى، پاراخوت قاتنىشى پۈتۈنلەي توسۇلۇپ قېلىشى مۇمكىن ئىدى» دېدى.
خاقان فىدان تۈركىيە ئارمىيەسىنىڭ بولۇپمۇ رومىنىيە ۋە بۇلغارىيە قاتارلىق رايون خاراكتېرلىك شېرىكلەر بىلەن يېقىندىن ھەمكارلىشىپ، كۈچىيىۋاتقان دېڭىزچىلىق ۋە بىخەتەرلىك خەۋپلىرىنى بىر تەرەپ قىلىش ئۈچۈن تىرىشىۋاتقانلىقىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى. ئەمما ئۇ پەقەت ھەربىي جەھەتتىكى ماسلىشىشنىڭلا مەسىلىنى ھەل قىلالمايدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.
«بارلىق بۇ مەسىلىلەرنى ئاخىرلاشتۇرۇشنىڭ ئەڭ قىسقا يولى ئۇرۇش توختىتىشنى ئىشقا ئاشۇرۇشتۇر» دېگەن مىنىستىر فىدان، ئەنقەرەنىڭ توقۇنۇشلارنى توختىتىش تىرىشچانلىقىنى تولۇق قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئۇ ۋەزىيەتنىڭ يەنىمۇ جىددىيلىشىشىنىڭ كەڭ كۆلەملىك ئاقىۋەتلەرنى كەلتۈرۈپ چىقىرىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇپ: «رايون خاراكتېرلىك جىددىيچىلىك ئىنتايىن خەتەرلىك بولۇپ، پەقەت بۇ يەر بىلەنلا چەكلىنىپ قالماسلىقى، ياۋروپانىڭ ئوخشاش بولمىغان رايونلىرىغىمۇ كېڭىيىپ كېتىشى مۇمكىن» دېدى.
جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ئىلگىرى رۇسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشى جەريانىدا قارا دېڭىزدىكى سودا ۋە پۇقرالار پاراخوتلىرىغا قارىتىلغان ھۇجۇملارنىڭ ھېچكىمگە پايدا ئېلىپ كەلمەيدىغانلىقىنى ۋە دېڭىزچىلىق بىخەتەرلىكىگە تەھدىت سالىدىغانلىقىنى ئېيتقان ئىدى. ئۇ تۈركىيەنىڭ ھەر ئىككى تەرەپنى ئېنىق شەكىلدە ئاگاھلاندۇرغانلىقىنى ۋە ئەنقەرەنىڭ توقۇنۇشنىڭ قارا دېڭىزغا كېڭىيىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن مونترو شەرتنامىسىنى قاتتىق ئىجرا قىلىۋاتقانلىقىنى تەكىتلىگەنىدى.
تۈركىيە تاشقى ئىشلار مىنىستىرى خاقان فىدان بىلەن ئۆتكۈزۈلگەن سۆھبەتنىڭ تولۇق نۇسخىسى، 18-دېكابىر پەيشەنبە كۈنى گىرىنۋىچ ۋاقتى 09:00 دا پەقەت «TRT World» قانىلىدىلا تارقىتىلىدۇ.
