تەيۋەن پىرېزىدېنتى لەي چىڭدې (Lai Ching-te) جۈمە (12-دېكابىر) كۈنى دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئۆزەك (چىپ) ئىشلەپچىقىرىش بازىسى ھېسابلىنىدىغان ئارال دۆلىتىنىڭ «ئىگىلىك ھوقۇقلۇق سۈنئىي ئەقىل» (sovereign AI) تىرىشچانلىقلىرىنىڭ بىر پارچىسى سۈپىتىدە، دەرىجىدىن تاشقىرى كۈچلۈك كومپيۇتېر  بىلەن تەمىنلەنگەن يېڭى بۇلۇت ھېسابلاش مەركىزىنىڭ ئېچىلىش لېنتىسىنى كەستى.

ھۆكۈمەت جەنۇبىي قىسىمدىكى تەينەن شەھىرىگە جايلاشقان بۇ يېڭى بۇلۇت ئەسلىھەسىنىڭ سۈنئىي ئەقىل تەرەققىياتىدىكى مۇھىم موتورغا، شۇنداقلا يۇقىرى ئىقتىدارلىق ھېسابلاش، تېلېگراف، بۇلۇت مۇلازىمىتى ۋە رەقەملىك مەزمۇنلاردا يېڭىلىق يارىتىش بازىسىغا ئايلىنىشىنى ئۈمىد قىلىدۇ.

لەي چىڭدې تەيۋەن تېلېۋىزىيەسىدە قىلغان سۆزىدە، بۇ مەركەزنىڭ تەيۋەننىڭ ئاساسلىق قاتتىق دېتال ئىشلەپچىقارغۇچى بولۇشتىن «سۈنئىي ئەقىل ئارىلى» غا ئايلىنىش ۋە «ئىگىلىك ھوقۇقلۇق سۈنئىي ئەقىل» نى تەرەققىي قىلدۇرۇش يۆنىلىشىگە قاراپ ئىلگىرىلەۋاتقانلىقىنىڭ سىمۋولى ئىكەنلىكىنى ئېيتتى.

15 مېگاۋاتلىق بۇ ئەسلىھەگە تەيۋەندىكى ئەڭ چوڭ ۋە ئەڭ يېڭى دەرىجىدىن تاشقىرى كومپيۇتېر بولغان «Nano 4» ئورۇنلاشتۇرۇلغان. تەيۋەن دۆلەتلىك پەن-تېخنىكا كېڭىشىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، بۇ كومپيۇتېرغا «ن ۋىدىيا» (Nvidia) نىڭ 1760 دانە «H200» تىپلىق ئۆزىكى ۋە 144 دانە «بلەكۋېل» (Blackwell) ئۆزىكى سەپلەنگەن.

ئامېرىكا ئۆزەك لايىھەلىگۈچىسى «ن ۋىدىيا» نىڭ ئاساسلىق ئۆزەك تەمىنلىگۈچىسى — دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئۆزەك ئىشلەپچىقارغۇچى ۋە ئارال ئىقتىسادىنىڭ تۈۋرۈكى بولغان تەيۋەننىڭ TSMC شىركىتىدۇر.

پىرېزىدېنت لەي چىڭدې مۇنداق دېدى: «بۇ دۇنياغا شۇنى ئىسپاتلىدىكى، تەيۋەن ئىلغار ئۆزەك ياساش ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇپلا قالماستىن، بەلكى سىستېمىلارنى بىر گەۋدىلەشتۈرۈش ۋە يۇقىرى ئىقتىدارلىق ھېسابلاش جەھەتتىمۇ دۇنياۋى كۈچكە ئىگە.»

يېڭى بۇلۇت ھېسابلاش مەركىزى ئىيۇل ئېيىدا ئېلان قىلىنغان «ئون چوڭ سۈنئىي ئەقىل ئۇل ئەسلىھە قۇرۇلۇشى» تۈرىنىڭ بىر پارچىسى بولۇپ، ئارالنىڭ سۈنئىي ئەقىل ئىقتىدارىنى كۈچەيتىش ۋە «ئەقلىي تېخنىكا ئارىلى» قۇرۇش قەدىمىنى تېزلىتىشتىكى رولىنى ئاشۇرۇشنى مەقسەت قىلىدۇ.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTaiwan plans to keep 'most advanced' chip production on home soil amid China pressure - TRT World