خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
مايكروسوفت ئىسرائىلىيەنىڭ جاي ناملىرىنى ئۆچۈرۈپ، غەربىي قىرغاقنىڭ خەرىتىسىنى يېڭىلىدى
تېخنىكا شىركەتلىرىنىڭ خەرىتە ۋە جۇغراپىيەلىك ماتېرىياللارنى قانداق ئىشلىتىدىغانلىقىغا مۇناسىۋەتلىك كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقان خەلقئارالىق تالاش-تارتىشلاردىن كېيىن بۇ قەدەم تاشلاندى.
مايكروسوفت ئىسرائىلىيەنىڭ جاي ناملىرىنى ئۆچۈرۈپ، غەربىي قىرغاقنىڭ خەرىتىسىنى يېڭىلىدى
مايكروسوفت ئىسرائىلىيەنىڭ جاي ناملىرىنى ئۆچۈرۈپ، غەربىي قىرغاقنىڭ خەرىتىسىنى يېڭىلىدى / Reuters

بىر دىگىتال ھەق - ھوقۇق تەشكىلاتى، مايكروسوفت (Microsoft) نىڭ دىگىتال خەرىتىلىرىدە ئۆزگەرتىش ئېلىپ بېرىپ، پەلەستىننىڭ جاي ناملىرىغا ئورۇن بەرگەنلىكىنى ۋە ئىشغال ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئىشلىتىلىدىغان ھەمدە بەزى «خاتا يېتەكچىلىك قىلىدىغان» ئىسرائىلىيە ناملىرىنى چىقىرىۋەتكەنلىكىنى بىلدۈردى.

ئەرەب ئىجتىمائىي تاراتقۇ تەرەققىيات مەركىزى (7amleh) نىڭ ئېلان قىلغان باياناتىدا، ئۆزگەرتىشلەرنىڭ «Bing» ئىزدەش ماتورىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا ئورۇننى ئاساس قىلغان مۇلازىمەتلەرنى تەمىنلەيدىغانلىقى ۋە ئىلگىرى ئىشغال ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتىكى جايلارنى «يەھۇدا ۋە سامارىيە، ئىسرائىلىيە» دەپ كۆرسىتىدىغان بەلگىلەرنىڭ «غەربىي قىرغاق» تېرمىنى بىلەن ئالماشتۇرۇلغانلىقىنى بىلدۈردى.

«يەھۇدا ۋە سامارىيە» ئىشغال ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقنى تەسۋىرلەش ئۈچۈن ئىسرائىلىيە تەرىپىدىن ئىشلىتىلىدىغان بىر تېرمىندۇر. ئەمما خەلقئارا قانۇنغا ئاساسلانغاندا، غەربىي قىرغاق شەرق قۇددۇسنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا، ئىسرائىلىيە ئىشغالىيىتى ئاستىدىكى پەلەستىن زېمىنى دەپ قوبۇل قىلىنىدۇ ھەمدە كەلگۈسىدىكى بىر پەلەستىن دۆلىتىنىڭ ئاساسلىق تەركىبىي قىسمىدۇر.

ئەرەب ئىجتىمائىي تاراتقۇ تەرەققىيات مەركىزى (7amleh) نىڭ ھەق - ھوقۇق قوغداش خىزمەتلىرى مەسئۇلى لاما نازىھ ئۆزگەرتىشلەرنىڭ «زۆرۈر بولغان بىر تۈزىتىش» ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ، تېخنىكا شىركەتلىرىنى خەلقئارا قانۇنغا رىئايە قىلىشقا ۋە پەلەستىن جۇغراپىيەسىنىڭ «دىگىتال دۇنيادىن ئۆچۈرۈلۈشى» گە ھەسسە قوشماسلىققا چاقىردى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Cartographic erasure: Netanyahu’s omission of occupied West Bank

ئانادولۇ ئاگېنتلىقىنىڭ Bing خەرىتىسىدە ئېلىپ بارغان بىر ئىزدەش نەتىجىسىمۇ، مايكروسوفتنىڭ پەلەستىن زېمىنىنى تەسۋىرلەشتە «غەربىي قىرغاق» نامىنى قوللانغانلىقىنى جەزملەشتۈردى. ئەمما سۇپىدىن يېڭىلانمىلارغا مۇناسىۋەتلىك رەسمىي بىر بايانات ئېلان قىلىنمىدى.

بۇ ئىلگىرىلەش، يەر شارى تېخنىكا شىركەتلىرىنىڭ توقۇنۇشلاردىكى رولى، بولۇپمۇ خەرىتىلەرنىڭ ۋە توقۇنۇشلارنىڭ تەسىرگە ئۇچرىغان رايونلاردىكى جۇغراپىيەلىك ماتېرىياللارنىڭ قانداق كۆرسىتىلىدىغانلىقى مۇنازىرە قىلىنىۋاتقان خەلقئارالىق مۇھىتتا يۈز بەردى.

يېقىنقى يىللاردا ئىسرائىلىيە كۈچلىرى ۋە ئىشغالچى كۆچمەنلەر، شەرق قۇددۇسنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالغان ھالدا ئىشغال ئاستىدىكى غەربىي قىرغاق مىقياسىدا قولغا ئېلىش، ئۆلتۈرۈش، مۈلككە زىيان سېلىش ۋە پەلەستىنلىكلەرنى يۇرت-ماكانلىرىدىن قوغلاپ چىقىرىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان ھۇجۇملارنى كۈچەيتتى. بۇنىڭ بىلەن بىرگە قانۇنسىز ئولتۇراقلىشىپ رايوندىكى كېڭەيمىچىلىكلىرىنى داۋاملاشتۇرماقتا.

پەلەستىن مەسئۇللىرى، بۇ خىل قىلمىشلارنىڭ ئىسرائىلىيەنىڭ غەربىي قىرغاقنى رەسمىي ئۆزىگە قوشۇۋېلىشىغا يول ئاچىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇشتا بولماقتا. بۇ قىلمىش ب د ت قارارلىرىدا كۆزدە تۇتۇلغان پەلەستىن دۆلىتى قۇرۇش ئۈمىدلىرىنى ئەيوققا چىقىرىشى مۇمكىن.

خەلقئارا ئەدلىيە سوتى، 2024-يىلى ئىيۇلدا بەرگەن ئۈلگە خاراكتېرلىك بىر قارارىدا، ئىسرائىلىيەنىڭ پەلەستىن زېمىنىنى ئىشغال قىلىۋېلىشىنىڭ قانۇنسىز ئىكەنلىكىنى جاكارلىغان ۋە غەربىي قىرغاق بىلەن شەرق قۇددۇستىكى بارلىق ئولتۇراقلىشىش رايونلىرىنىڭ تارقاقلاشتۇرۇلۇشىنى تەلەپ قىلغان ئىدى.

ئىزدىنىڭ
ئۆزئارا ئۇرۇش توختىتىش تەكلىپىنى ئوتتۇرىغا قويۇلۇۋاتقان پەيتلەردىكى ھۇجۇملاردا 20 ئۇكرائىنالىق ئۆلدى
كۇبا ئامېرىكانىڭ ھەربىي ھەرىكەت تەھدىتى ۋە ئىقتىسادىي ئۇرۇشلىرىغا قارشى بايانات ئېلان قىلدى
ئامېرىكا ئۇكرائىناغا 373 مىليون دوللارلىق قورال سېتىپ بېرىشنى پىلانلىماقتا
ئىران: دۇنيا لوڭقىسىغا قاتنىشىشىمىز FIFA نىڭ بېرىدىغان كاپالىتىگە باغلىق
ئىران: «ھۆرمۈز بوغۇزىدىكى ئامېرىكا ھۇجۇمىدا 5 پۇقرا ئۆلدى»
ئامېرىكا-ئىران جىددىي ۋەزىيىتىنىڭ كۈچىيىشى بىلەن پاي چېكى تۆۋەنلىدى، نېفىت باھاسى يۇقىرى ھالەتتە
ئامېرىكا پرېزىدېنتى ترامپ: «ئىران بىلەن «كىچىك ئۇرۇش» ھالىتىدە تۇرۇۋاتىمىز» دېدى
ئۇرۇشنىڭ تەننەرخى ئېغىر، ئامېرىكالىقلار ئاپتوموبىلنى ئاز ئىشلەتمەكتە، تەتىللەر ئەمەلدىن قالدۇرۇلدى
گىرېتسىيە تاراتقۇلىرىدا تۈركىيە ۋەھىمىسى: ياۋروپا ئەنقەرەگە يۈزلەنمەكتە
غەربىي بېنگال ئۆلكىلىرى سايلىمىدا مودىنىڭ باھاراتىيا جاناتا پارتىيەسى «تارىخىي» غەلىبە قازاندى
2026-يىللىق «ساھا» مۇداپىئە كۆرگەزمىسى بۈگۈن ئىستانبۇلدا باشلىنىدۇ
خىتايدىكى بىر ئېتىلداق زاۋۇتىدا غايەت زور پارتلاش يۈز بېرىپ، 21 كىشى ئۆلدى
رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنا مىقياسىدىكى ھۇجۇملىرىدا 14 كىشى ئۆلدى، 60 كىشى يارىلاندى
جەۋدەت يىلماز 8-نۆۋەتلىك ياۋروپا سىياسىي جەمئىيىتى باشلىقلار يىغىنىغا قاتناشتى
مىرزىيايېۋ ئاسىيا تەرەققىيات بانكىسى مۇدىرىيەت كېڭىشىنىڭ ئېچىلىش يىغىنىدا سۆز قىلدى