سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ترامپ بۇيرۇق چۈشۈرۈپ پېنتاگوننىڭ نامىنى «ئۇرۇش مىنىستىرلىقى» دەپ ئۆزگەرتىشنى پىلانلىماقتا
بۇ قارارنامە دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى پېت ھېگسېتنىڭ «ئۇرۇش مىنىستىرى» دېگەن قوشۇمچە نام بىلەن ئاتىلىشى ۋە پېنتاگوندىكى ۋىۋىسكىلارنىڭ يېڭىلىنىشى قاتارلىق قەدەملەرنىمۇ بىرلىكتە ئېلىپ كېلىدۇ.
ترامپ بۇيرۇق چۈشۈرۈپ پېنتاگوننىڭ نامىنى «ئۇرۇش مىنىستىرلىقى» دەپ ئۆزگەرتىشنى پىلانلىماقتا
ترامپ: ھەممە ئادەم ئۇنىڭ ئۇرۇش مىنىستىرلىقى بولغان دەۋرلىرىدە ئاجايىپ بىر غەلىبە تارىخىمىزنىڭ بولغانلىقىدىن ھۇزۇرلىنىدۇ. / Reuters
2025-يىلى9-ئاينىڭ5-كۈنى

ئاق ساراي باياناتچىسى كارولىن لېۋىت ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقىنىڭ نامىنى «ئۇرۇش مىنىستىرلىقى» دەپ ئۆزگەرتىشنى مەزمۇن قىلغان بىر ئىجرائىيە بۇيرۇقىنى جۈمە كۈنى ئىمزالايدىغانلىقىنى جەزملەشتۈردى.

تۇنجى بولۇپ «فوكۇس خەۋەرلىرى» تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان بۇ بۇيرۇق، 1947-يىلىدىكى «دۆلەت خەۋپسىزلىك قانۇنى»نىڭ ھەربىي قۇرۇلمىنى ھازىرقى نامى بويىچە تەشكىللەپ 1949-يىلىغىچە ئىشلىتىلگەن تارىخىي نامنى قايتىدىن ئەسلىگە كەلتۈرۈشنى مەزمۇن قىلىدۇ.

بۇيرۇققا ئاساسلانغاندا، «ئۇرۇش مىنىستىرلىقى» ئىككىنچى دەرىجىلىك بىر نام سۈپىتىدە خىزمەت قىلىدىغان بولۇپ، دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى پېت ھېگسېت رەسمىي ھالدا «ئۇرۇش مىنىستىرى» دېگەن قوشۇمچە ئۇنۋانغىمۇ ئىگە بولىدۇ..

بۇ بۇيرۇق يەنە ھېگسېتنىڭ بۇ ئۆزگىرىشنى مەڭگۈلۈك قىلىش ئۈچۈن قانۇن چىقىرىش ۋە ئىجرائىيە تەدبىرلىرىنى ئوتتۇرىغا قويۇشىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.

ئاق ساراي ئەمەلدارىنىڭ «فوكۇس خەۋەرلىرى»گە بىلدۈرۈشىچە، بۇ بۇيرۇق ئاممىغا ئۇچۇر بېرىش يىغىن زالىنىڭ «پېنتاگون ئۇرۇش ئەترىتى» دەپ ئاتىلىشىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدىغان بولۇپ،، پېنتاگوندىكى بارلىق ۋىۋىسكىلار ۋە تور بەتلەرنىڭ يېڭىلىنىشىنىمۇ تەلەپ قىلىدۇ.

ترامپ 25-ئاۋغۇست مۇخبىرلارغا قىلغان سۆزىدە: «ھەممە ئادەم ئۇنىڭ ئۇرۇش مىنىستىرلىقى بولغان دەۋرلىرىدە ئاجايىپ بىر غەلىبە تارىخىمىزنىڭ بولغانلىقىدىن ھۇزۇرلىنىدۇ» دېگەنىدى.

ھېگسېت بولسا بۇ ھەرىكەتنى خۇشاللىق بىلەن قارشى ئېلىپ، بۇنىڭ تېخىمۇ كەڭ بىر مەدەنىيەت ئۆزگىرىشىنى ئەكس ئەتتۈرىدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ئۇ: «بىز پەقەت مۇداپىئە قىلىپلا قالماي، يەنە ھۇجۇممۇ قىلىمىز» دېدى.

تاجاۋۇزچىلىق پوزىتسىيەسى

ئۇرۇش مىنىستىرلىقى ئامېرىكا ئاساسىي قانۇنى يولغا قويۇلغان يىلى، يەنى 1789-يىلى قۇرۇلغان بولۇپ، ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى مەزگىلىدە دۆلەتنىڭ ھەربىي ئىشلىرىنى باشقۇرۇشقا مەسئۇل بولغان.

ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشىدىن كېيىن، قۇرۇلتاي سوغۇق ئۇرۇش دەۋرىدىكى قورشاۋ ۋە ئىتتىپاقلىققا بېرىلگەن ئەھمىيەتنى ئەكس ئەتتۈرۈش ئۈچۈن، بۇ ئورگاننى دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىقىغا ئۆزگەرتكەن.

ترامپ ھۆكۈمىتى بۇ نامنىڭ قايتا ئىشلىتىلىشى بىلەن ھەربىي كۈچنىڭ تەكىتلىنىدىغانلىقىنى ۋە مەقسەتنىڭ ئېنىقلىقىنىڭ قايتىدىن ئورنىتىلىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.

ئەمما تەنقىدچىلەر بۇنىڭ تاجاۋۇزچىلىق پوزىتسىيەسىگە قاراپ بۇرۇلۇش بولغانلىقىدىن دېرەك بېرىدىغانلىقى ۋە ئامېرىكانىڭ دىپلوماتىك ئۇچۇرلىرىغا زىيان يەتكۈزۈشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرماقتا.

ترامپ دۆلەت مەجلىسىنىڭ بۇ نام ئۆزگەرتىشنى رەسمىيلەشتۈرۈش ئۈچۈن زۆرۈر تېپىلغاندا، قانۇن-تۈزۈملەرنى قوللىشىنى كۈتىدىغانلىقىنى بىلدۈرۈپ: «بۇنى قىلىمىز. ئىشىنىمەنكى، ئېھتىياجىمىز بولسا دۆلەت مەجلىسىمۇ بىزگە قوشۇلىدۇ» دېگەنلەرنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.

ئىزدىنىڭ
ئىسلامئاباد: ئامېرىكا بىلەن ئىران يېڭى بىر نۆۋەتلىك سۆھبەت باشلاش ئۈچۈن دىيالوگنى داۋاملاشتۇرماقتا
ئىسرائىلىيە جەنۇبىي لىۋاننى ئۇزۇن مۇددەت بېسىۋېلىش پىلانىنى ئوتتۇرىغا قويدى
باش مىنىستىر مېرز نېتانياھۇنى غەربىي قىرغاقىنى «قىسمەن بېسىۋېلىش» مەسىلىسىدە ئاگاھلاندۇردى
ئىران يادرو قۇيۇلدۇرۇشنى 5 يىل توڭلىتىشنى تەكلىپ قىلدى، ئامېرىكا 20 يىلدا چىڭ تۇردى
ۋانىس: پاكىستاندىكى ئىران سۆھبەتلىرىدە «زور ئىلگىرىلەش» قولغا كەلتۈرۈلدى
خاقان فىدان: ئىسرائىلىيەنىڭ تۈركىيەنى يېڭى دۈشمەن دەپ ئېلان قىلىشنىڭ كۇيىدا ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز
جەنۇبىي كورېيە بىلەن پولشا مۇداپىئە ساھەسىدىكى ئالاقىلەرنى چوڭقۇرلاشتۇرماقتا
رۇسىيە - ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا پاسخا بايرىمى مۇناسىۋىتى بىلەن باشلانغان ئۇرۇش توختىتىش ئاخىرلاشتتى
پېدرو سانچېز: «خىتاي-ياۋروپا ئىتتىپاقى ئوتتۇرىسىدىكى سودا تەڭپۇڭسىزلىقىنى داۋاملاشتۇرغىلى بولمايدۇ»
ترامپ ئىرانغا يېڭى ھۇجۇم قوزغاش پىلانىنى كۆزدىن كەچۈرمەكتە
ئىران-ئامېرىكا ئۇرۇش جىددىيچىلىكى داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ترامپ تىغ ئۇچىنى 14- لېيونغا قاراتتى
ئاراقچى: سۆھبەت نابۇت بولۇشتىن ئىلگىرى كېلىشىم ھاسىل قىلىشقا ئىنتايىن يېقىنلاشقان ئىدۇق
ئامېرىكانىڭ ئىران پورتلىرىنى قورشاۋغا ئېلىش قارارىدىن كېيىن نېفىت باھاسى ئۆرلىدى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا 175 تىن ئۇرۇش ئەسىرىنى ئالماشتۇردى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا ئوتتۇرىسىدا 32 سائەتلىك «پاسكا» ئۇرۇش توختىتىشى يولغا قويۇلدى