مەدەنىيەت
3 مىنۇت ئوقۇش
ئارتېمىس ئالەم ئۇچقۇچىلىرى يەر شارىنىڭ كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان سۈرەتلىرىنى تارتتى
ناسا (NASA) نىڭ «ئورىيون» (Orion) ئالەم كېمىسىدىكى تۆت ئالەم ئۇچقۇچىسى ئايغا بارىدىغان تارىخىي مۇساپىنىڭ مۇھىم ئۆتكىلىدىن ئۆتتى.
ئارتېمىس ئالەم ئۇچقۇچىلىرى يەر شارىنىڭ كىشىنى ھەيران قالدۇرىدىغان سۈرەتلىرىنى تارتتى
ناسا « II ئارتېمىس» خادىملىرى 2-ئاپررل (2026) مۇخبىرلارنىڭ سوئاللىرىغا جاۋاب بەردى. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters
2026-يىلى4-ئاينىڭ4-كۈنى

ناسانىڭ «ئورىيون» ئالەم كېمىسىدىكى تۆت ئالەم ئۇچقۇچىسى ئايغا بارىدىغان تارىخىي مۇساپىنىڭ مۇھىم ئۆتكىلىدىن ئۆتتى. بۇ، ئىنسانىيەتنىڭ 50 يىلدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيانقى تۇنجى قېتىملىق ئايغا چىقىشقا تەييارلىق قىلىش جەريانىدىكى تارىخىي ئاينى ئايلىنىپ ئۇچۇش قەدىمى ھېسابلىنىدۇ.

«2-ئارتېمىس» نىڭ ئالەم ئۇچقۇچىلىرى پىلانلانغان ئاينى ئايلىنىش سەپىرىگە قاراپ ئىلگىرىلەۋاتقاندا، يەر شارى بىلەن ئاينىڭ دەل ئوتتۇرىسىدىن ئۆتتى. ناسا «ئورىيون» ئالەم كېمىسى ئىچىدىن تارتىلغان يەر شارىنىڭ دەسلەپكى سۈرەتلىرىنى ئېلان قىلدى.

ئالەم ئۇچقۇچىسى كىرىستىنا كوچ (Christina Koch) نىڭ ئېيتىشىچە، ئالەم كېمىسى فىلورىدا ئىشتاتىدىكى كېننېدى ئالەم قاتنىشى مەركىزىدىن ئۇچۇپ، تەخمىنەن ئىككى كۈن بەش سائەت 24 مىنۇتتىن كېيىن، بۇ مۇھىم ئۆتكەلگە يەتكەنلىكى ئۇقتۇرۇلغاندا، كېمە ئەزالىرىدا تەڭلا «شاد-خۇراملىق پەيدا بولغان.»

ئالەم قاتنىشى ئىدارىسىنىڭ جۈمە (2026-يىلى 3-ئاپرېل) كۈنىدىكى نەق مەيدان تارقىتىشىغا قارىغاندا، كىرىستىنا كوچ خانىم: «بىز ھازىر ئاينى كۆرۈۋاتىمىز، بۇ ھەقىقەتەن ئىنتايىن گۈزەل ئىكەن» دېگەن.

ناسانىڭ تور سۇپىسىدىكى كۆرسەتكۈچلەر شەنبە (4-ئاپرېل) كۈنى ئەتىگەندە، ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنى ئېلىپ ماڭغان «ئورىيون» ئالەم كېمىسىنىڭ يەر شارىدىن 229 مىڭ كىلومېتىردىن (142 مىڭ مىلدىن) ئارتۇق يىراقلىققا يېتىپ بارغانلىقىنى كۆرسەتكەن.

ناسا «ئورىيون»دىن تارتىلغان، يەر شارىنىڭ كۆك رەڭلىك چوڭقۇر ئوكيانلىرى ۋە توپ-توپ بۇلۇتلىرى بىلەن تولغان تولۇق سۈرىتىنى ئېلان قىلدى.

«مەنزىرەلەر ئاجايىپ گۈزەل»

ئالەم كېمىسىنى قوزغاش ۋە ئاينى ئايلىنىدىغان تارىخىي ئوربىتاغا چىقىرىدىغان موتورنى ئوت ئالدۇرۇش قاتارلىق يۇقىرى تېخنىكىلىق مەشغۇلاتلاردىن كېيىن، كېمە ئىچىدىكى تۆت نەپەر ئالەم ئۇچقۇچىسى ھەر خىل ئۈسكۈنىلەرنى تەكشۈرۈش ۋە سىناق قىلىشنى داۋاملاشتۇردى ۋە ئاخىرى بىر ئاز نەپەس ئېلىش پۇرسىتىگە ئېرىشتى.

كانادالىق ئالەم ئۇچقۇچىسى جېرېمىي خانسېن (Jeremy Hansen) پەيشەنبە (2026-يىلى 2-ئاپرېل) كۈنى كەچتە مۇخبىرلارنىڭ سوئالىغا جاۋاب بەرگەندە: «بۇلارغا ئىشىنىش مەن ئۈچۈن تولىمۇ تەس بولۇۋاتىدۇ، بۇ ھەقىقەتەن قالتىس ئىش ئىكەن» دېدى.

ئۆزىنىڭ تۇنجى قېتىملىق ئالەم سەپىرىگە چىققانلىقىنى ئېيتقان خانسېن: «مەن بۇ يەرنى بەك ياقتۇردۇم، مەنزىرەلەر ئاجايىپ گۈزەل ئىكەن» دېدى.

ئۇ يەنە ئالەم كېمىسىدە لەيلەپ يۈرۈشنىڭ بەك كۆڭۈللۈك ئىكەنلىكىنى تىلغا ئېلىپ: «بۇ مېنى خۇددىي كىچىك بالىدەك ھېس قىلدۇرۇۋاتىدۇ» دېدى.

خانسېن ئامېرىكالىق ئالەم ئۇچقۇچىلىرى كىرىستىنا كوچ، ۋىكتور گلوۋېر (Victor Glover) ۋە رېد ۋايسمان  (Wiseman Reid) لار بىلەن بىر گۇرۇپپىدا.

ئالەم ئۇچقۇچىلىرى كېلەر ھەپتىنىڭ بېشىدا ئاينى ئايلىنىپ ئۇچۇشنى پىلانلىغان بولۇپ، بۇ 50 يىلدىن كۆپرەك ۋاقىتتىن بۇيانقى تۇنجى قېتىملىق تارىخىي ئۇلۇغ مۇۋەپپەقىيەت بولۇپ قالىدۇ.

ناسا ئەمەلدارى لاكېشا خاۋكىنس (Lakiesha Hawkins) جۈمە (3-ئاپرېل) كۈنىدىكى مەلۇمات بېرىش يىغىنىدا، قوماندان ۋايسمان تارتقان سۈرەتلەرنى يۇقىرى باھالىدى ۋە ئۇلارنى «ئاجايىپ قالتىس ئىش قىلدى» دېدى.

خاۋكىنس سۆزىدە: «بىز تۇنجى قېتىم ئۇچقۇچىلار ئولتۇرغان ئالەم كېمىسىنى ئالەم بوشلۇقىدا مەشغۇلات قىلىش جەريانىدا، كېمىگە ئالاقىدار نۇرغۇن نەرسىلەرنى ئۆگىنىۋاتىمىز. ھەر كۈنى يېڭى نەرسىلەرنى ئۆگىنىۋاتقانلىقىمىزنى ئۆزىمىزگە ئەسكەرتىپ تۇرۇشىمىز تولىمۇ مۇھىم» دېدى.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Artemis II launch: NASA counts down to most ambitious Moon mission in half a century

ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنىڭ كەيپىياتى ناھايىتى ياخشى

ئامېرىكا ئالەم قاتنىشى ئىدارىسىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، جۈمە كۈنىدىكى ەشغۇلات تىزىملىكىدە، يۈرەك-ئۆپكە مەشقى   (CPR)  ۋە  داۋالاش ساندۇقىنى تەكشۈرۈش، شۇنداقلا سەپەرنىڭ ئالتىنچى كۈنى ئايغا ئەڭ يېقىنلاشقاندا ئېلىپ بېرىلىدىغان ئىلمىي كۆزىتىشلەرگە تەييارلىق قىلىش قاتارلىقلار بار.

ناسا ئەمەلدارلىرى جۈمە كۈنى بارلىق سىستېمىلارنىڭ نورمال ئىشلەۋاتقانلىقىنى، ئالەم ئۇچقۇچىلىرىنىڭ كەيپىياتىنىڭ ناھايىتى ياخشى ئىكەنلىكىنى ۋە ئائىلىسىدىكىلەر بىلەن كۆرۈشكەنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

تەخمىنەن 10 كۈنلۈك مۇساپىنىڭ كېيىنكى مۇھىم ئۆتكىلىنىڭ، يەكشەنبە (5-ئاپرېل) كۈنىنى دۈشەنبە (6-ئاپرېل) گە باغلايدىغان كېچىدە ئەمەلگە ئېشىشى كۈتۈلمەكتە. شۇ چاغدا ئالەم ئۇچقۇچىلىرى «ئاينىڭ تارتىش كۈچى دائىرىسى» گە كىرىدۇ، يەنى ئاينىڭ تارتىش كۈچى ئالەم كېمىسىگە يەر شارىنىڭ تارتىش كۈچىدىن كۈچلۈكرەك تەسىر كۆرسىتىشكە باشلايدۇ.

ئىزدىنىڭ
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟