خىتاي دۆلەت خەۋەر ئاگېنتلىقى شىنخۇانىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، خىتاي «ياپونىيە ئارمىيە سىستېمىسىنىڭ قايتىپ كېلىشىگە يول قويۇلمايدىغانلىقىنى» ھەمدە بېيجىڭنىڭ بىر خىتاي پىرىنسىپى مەسىلىسىدىكى خەلقئارالىق ئورتاق تونۇشنى قوغداش ئۈچۈن بارلىق تەرەپلەر بىلەن بىرلىكتە خىزمەت قىلىدىغانلىقىنى تەكىتلىگەن.
تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ يى شەنبە كۈنى دۈشەنبەدە تاجىكىستان تاشقى ئىشلار مىنىستىرى سىروجىددىن مۇھرىددىن بىلەن ئۆتكۈزگەن تۇنجى ئىستراتېگىيەلىك دىيالوگ سۆھبىتى جەريانىدا: «خىتاي ياپونىيەدىكى ئوڭچىل كۈچلەرنىڭ تارىخ چاقىنى كەينىگە ياندۇرۇشىغا ھەرگىز يول قويمايدۇ، تاشقى كۈچلەرنىڭ خىتاينىڭ تەيۋەن رايونىغا ئارىلىشىشىغا ۋە ياپونىيە ئارمىيە سىستېمىسىنىڭ قايتىپ كېلىشىگە رۇخسەت قىلمايدۇ» دېگەن.
ۋاڭ يەنە خىتاينىڭ «بىر خىتاي پىرىنسىپى مەسىلىسىدىكى خەلقئارالىق ئورتاق تونۇشنى قوغداش ۋە ئىككىنچى دۇنيا ئۇرۇشى غەلىبىسىنىڭ تەستە قولغا كەلگەن نەتىجىلىرىنى بىرلىكتە مۇھاپىزەت قىلىش ئۈچۈن بارلىق تەرەپلەر بىلەن بىرلىكتە خىزمەت قىلىدىغانلىقىنى» ئېيتقان.
بۇ بايانات، ياپونىيە باش ۋەزىرى سانائې تاكايچىنىڭ، خىتاينىڭ تەيۋەنگە قىلىش ئېھتىماللىقى بولغان بىر ھۇجۇمىنىڭ توكيو ئۈچۈن بىخەتەرلىك قانۇنلىرى دائىرىسىدە «مەۋجۇتلۇققا تەھدىت سالىدىغان بىر ئەھۋال» شەكىللەندۈرىدىغانلىقىنى ۋە بۇنىڭ ياپونىيەنىڭ «كوللېكتىپ قانۇنلۇق قوغدىنىش ھوقۇقىنى ئىشلىتىشىگە» سەۋەب بولالايدىغانلىقىنى ئېيتقاندىن كېيىن ئېلان قىلىندى.
خىتاي مەزكۇر باياناتلارنى قاتتىق تەنقىد قىلدى. بۇ سۆزلەر تاكايچىنىڭ مۇشۇ ئاينىڭ بېشىدا جەنۇبىي كورېيەدە ئاسىيا-تىنچ ئوكيان ئىقتىسادىي ھەمكارلىق مۇنبىرى (APEC) دائىرىسىدە خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ بىلەن كۆرۈشكەندىن كېيىن ئېيتىلغان ئىدى.
تاكايچىنىڭ تەيۋەن ھەققىدىكى باياناتلىرىدىن كېيىن يۈزمىڭلىغان خىتاي ساياھەتچىنىڭ ياپونىيەگە قىلىدىغان ساياھەتلىرىنى ئەمەلدىن قالدۇرغانلىقى خەۋەر قىلىندى. توكيو بولسا بېيجىڭنىڭ دېڭىز مەھسۇلاتلىرى ئىمپورتىغا چەكلىمە قويغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
بېيجىڭ يەنە ياپونىيە ۋە جەنۇبىي كورېيە بىلەن ئۆتكۈزۈلىدىغان مەدەنىيەت مىنىستىرلىرىنىڭ ئۈچ تەرەپ يىغىنىنى كېچىكتۈردى. بۇ قارار توكيو تەرىپىدىن تەنقىدلەندى.
