چارشەنبە كۈنى تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى مىنىستىر خاقان فىداننىڭ 11-ۋە 12-سېنتەبىر كۈنلىرى ئىتالىيەدە رەسمىي زىيارەتتە بولىدىغانلىقىنى ئېلان قىلدى.

فىدان ئىتالىيەدە مۇئاۋىن باش مىنىستىر، قوشۇمچە تاشقى ئىشلار ۋە خەلقئارا ھەمكارلىق ئىشلىرى مىنىستىرى ئانتونىيو تاجانى بىلەن كۆرۈشىدۇ. ئىككى مىنىستىر ئەڭ ئاخىرقى قېتىم 14-ۋە 15-ماي كۈنلىرى ئانتاليادا ئۆتكۈزۈلگەن شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى — ناتو تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى غەيرىي رەسمىي يىغىنىدا كۆرۈشكەنىدى.

بۇ زىيارەت ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى يۇقىرى دەرىجىلىك ئالاقىلەرنىڭ داۋامى ھېسابلىنىدۇ. 29-ئاپرېل رىمدا جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ۋە ئىتالىيە باش مىنىستىرى جورجىيا مېلونىنىڭ ئورتاق رىياسەتچىلىكىدە تۆتىنچى نۆۋەتلىك تۈركىيە-ئىتالىيە ھۆكۈمەتلەر ئارا يۇقىرى دەرىجىلىكلەر يىغىنى ئۆتكۈزۈلگەنىدى. يېقىندا، 1-ئاۋغۇست، ئىستانبۇلدا جۇمھۇر رەئىس ئەردوغاننىڭ رىياسەتچىلىكىدە تۈركىيە-ئىتالىيە-لىۋىيە ئۈچ تەرەپ رەھبەرلەر يىغىنى ئۆتكۈزۈلدى.

رەسمىي ئۇچرىشىشلار بىلەن بىر ۋاقىتتا، فىداننىڭ ئىتالىيەنىڭ ئالدىنقى قاتاردىكى ئەقىل ئامبارلىرىدىن بىرى بولغان خەلقئارا مۇناسىۋەتلەر تەتقىقات ئورنىدا سىياسەت توغرىسىدا نۇتۇق سۆزلىشى كۈتۈلمەكتە.

مىنىستىرلىقنىڭ باياناتىغا ئاساسلانغاندا، فىدان بىلەن تاجانى ئوتتۇرىسىدىكى سۆھبەتلەردە تۈركىيە بىلەن ئىتالىيە ئوتتۇرىسىدىكى ئىستراتېگىيەلىك شېرىكلىك ۋە ناتو ئىتتىپاقى، ئۆزئارا يۇقىرى دەرىجىلىك زىيارەتلەرنىڭ ئەھمىيىتى ۋە ئىككى تەرەپلىك سودىدا 40 مىليارد دوللارلىق نىشانغا يېتىش قاتارلىق مەسىلىلەر مۇزاكىرە قىلىنىدىكەن.

ئەنقەرە يەنە تۈركىيە-ياۋروپا ئىتتىپاقى تاموژنا ئىتتىپاقىنى يېڭىلاشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلەيدۇ ۋە ئېنېرگىيە بىخەتەرلىكى، ئۇل ئەسلىھە ۋە دۆلەت مۇداپىئە سانائىتى ساھەلىرىدە ئورتاق خىزمەت قىلىش پۇرسەتلىرىگە قاراپ چىقىدۇ.

كۈنتەرتىپتە يەنە قانۇنسىز كۆچمەنلەر، ئىلمىي ۋە تېخنىكىلىق يېڭىلىقلار، ناتوغا مۇناسىۋەتلىك مەسىلىلەر ۋە تۈركىيە-ياۋروپا ئىتتىپاقى مۇناسىۋەتلىرىمۇ ئورۇن ئالىدۇ. تەرەپلەرنىڭ لىۋىيە، پەلەستىننىڭ غەززا رايونى، سۈرىيە، ئۇكرائىنا، ئىران ۋە ئافرىقا مەسىلىلىرى توغرىسىدىمۇ پىكىر ئالماشتۇرۇشى كۈتۈلمەكتە.

كۈچىيىۋاتقان شېرىكلىك

2024-يىلى ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى سودا ھەجىمى 32 مىليارد 200 مىليون دوللارغا يېتىپ، ئىتالىيەنى تۈركىيەنىڭ دۇنيا مىقياسىدىكى بەشىنچى، ياۋروپا ئىتتىپاقى ئىچىدىكى ئىككىنچى چوڭ ئېكسپورت بازىرىغا ئايلاندۇردى. رىمدا ئۆتكۈزۈلگەن ئەڭ يېڭى ھۆكۈمەتلەر ئارا يۇقىرى دەرىجىلىكلەر يىغىنىدا رەھبەرلەر سودا ھەجىمىنى 40 مىليارد دوللارغا چىقىرىش نىشانىنى بېكىتتى.

دۆلەت مۇداپىئەسى ۋە ئېنېرگىيە ھەمكارلىقنىڭ ئاساسلىق تۈۋرۈكلىرى قاتارىدىن ئورۇن ئالىدۇ. مارتتا تۈركىيە دۆلەت مۇداپىئە شىركىتى «بايقار» ئىتالىيەنىڭ ئاۋىياتسىيە ماگناتى «لېئوناردو» بىلەن ئۇچقۇچىسىز ھاۋا سىستېمىلىرى توغرىسىدا ھەمكارلىق كېلىشىمى ئىمزالىدى. ئىيۇندا بولسا، «بايقار» ئىتالىيەنىڭ «پىئاگگىيو ئاۋىياتسىيە ۋە ئالەم قاتنىشى» شىركىتىنى سېتىۋېلىش ئىشىنى تاماملىدى. تۈركىيەنىڭ «ياۋروپا كۈرەشچى ئايروپىلانى - تايفۇن» نى سېتىۋېلىش ئېھتىماللىقىغا مۇناسىۋەتلىك سۆھبەتلىرىمۇ داۋاملاشماقتا.

ئېنېرگىيە ساھەسىدە بولسا، تۈركىيە بىلەن ئىتالىيە جەنۇبىي گاز كارىدورىدا مەركىزىي رول ئوينىماقتا. 2020-يىلىنىڭ ئاخىرىدىن بۇيان، تىرانس-ئانادولۇ تەبىئىي گاز تۇرۇبا لىنىيەسى (TANAP) ئارقىلىق توشۇلغان تەبىئىي گاز، تىرانس-ئادرىئاتىك تۇرۇبا لىنىيەسى (TAP) ئارقىلىق ئىتالىيەگە يەتكۈزۈلمەكتە.

سىياسەت ۋە سودىدىن باشقا، ئىتالىيەدە ياشايدىغان تەخمىنەن 50 مىڭ كىشىلىك تۈرك جامائىتى دۆلەتنىڭ ئىجتىمائىي ۋە مەدەنىيەت ھاياتىغا تۆھپە قوشۇشنى داۋاملاشتۇرماقتا. ساياھەتمۇ كۈچلۈك بىر رىشتە سۈپىتىدە گەۋدىلەنمەكتە؛ بۇ دائىرىدە، 2024-يىلى 719 مىڭدىن ئارتۇق ئىتالىيەلىك تۈركىيەنى زىيارەت قىلدى.