پىكىر-مۇلاھىزىلەر
پىكىر
3 مىنۇت ئوقۇش
ياۋروپا ئىتتىپاقى بېلگىيەدىن ئۇكرائىنا پىلانىنى قوللىشىنى تەلەپ قىلدى
ياۋروپا ئىتتىپاقى تاشقى سىياسەت ئىشلىرى ئالىي ۋەكىلى بېلگىيەدىن رۇسىيەنىڭ مەبلەغلىرىنى ئۇكرائىنانىڭ پايدىسىغا ئىشلىتىش پىلانىنى قوللىشىنى تەلەپ قىلدى.
ياۋروپا ئىتتىپاقى بېلگىيەدىن ئۇكرائىنا پىلانىنى قوللىشىنى تەلەپ قىلدى
ياۋروپا ئىتتىپاقى بېلگىيەدىن ئۇكرائىنا پىلانىنى قوللىشىنى تەلەپ قىلدى / Reuters
2025-يىلى12-ئاينىڭ15-كۈنى

ياۋروپا ئىتتىپاقى تاشقى سىياسەت ئىشلىرى ئالىي ۋەكىلى كاجا كاللاس رۇسىيەنىڭ توڭلىتىپ قويۇلغان مال – مۈلۈكلىرىنى ئۇكرائىنا ئۈچۈن ئىشلىتىشنىڭ بېلگىيەنىڭ قوللىشىغا ۋە ئەمەلىي بىخەتەرلىك كاپالەتلىرىگە ئېھتىياج بارلىقىنى ئاگاھلاندۇردى.

ياۋروپا ئىتتىپاقى تاشقى سىياسەت ئىشلىرى ئالىي ۋەكىلى كاجا كاللاس دۈشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، رۇسىيەنىڭ توڭلىتىپ قويۇلغان مال –مۈلۈكلىرىنى ئۇكرائىنا ئۈچۈن ئىشلىتىش ياكى ئىشلەتمەسلىكنى قارار قىلىش ئۈچۈن ياۋروپا ئىتتىپاقى ئۆتكۈزىدىغان يىغىن ھارپىسىدا بېلگىيەنىڭ قوللىشىغا ئېھتىياج بارلىقىنى يەنە بىر قېتىم ئوتتۇرىغا قويدى ۋە بىر نەتىجە ئالماي تۇرۇپ كەتمەيدىغانلىقىنى ئېيتتى.

ياۋروپا ئىتتىپاقى تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى بىريۇسسېلدا يىغىن ئۆتكۈزۈۋاتقان بىر پەيتتە مۇخبىرلارغا سۆز قىلغان كاللاس: «ئۇكرائىناغا بېرىلىدىغان مەبلەغ مەسىلىسىدە بىر قارارغا كەلمەي، نەتىجە ئالماي تۇرۇپ (پەيشەنبە كۈنىدىكى) يىغىندىن كەتمەيمىز. ئەڭ ئىشەنچلىك تاللاش – تۆلەم قەرز پۇلى بولۇپ، بىزنىڭ خىزمەت ئىشلەۋاتقىنىمىزمۇ دەل مۇشۇ» دېدى.

كاللاس تۆلەم قەرز پۇلى بەلگىلىمىسىنىڭ، باشقا بىر دۆلەتكە مۇشۇنداق زىيان سالغان ھەرقانداق كىشى ياكى دۆلەتنىڭ چوقۇم تۆلەم تۆلىشىنىڭ شەرت ئىكەنلىكى ھەققىدە «ئوچۇق - ئاشكارا سىگنال» بېرىدىغانلىقىنى تەكىتلەپ مۇنداق دېدى:

«بېلگىيە بولمىسا، بۇ ئىش ئانچە ئاسانغا توختىمايتتى، چۈنكى مال – مۈلۈكلەرنىڭ كۆپ قىسمى ئۇلارنىڭ قولىدا ۋە ئۇلارنىڭمۇ بۇ ھەپتە قارار چىقىرىش يىغىنىغا قاتنىشىشى مېنىڭچە مۇھىمدۇر.»

ئۇرۇش توختىتىش ئېھتىماللىقى ۋە تىنچلىق رامكىسى توغرىسىدا سۆھبەتلەر داۋاملىشىۋاتقاندا، كاللاس ئۇكرائىنا ئۈچۈن «ئېنىق» بىخەتەرلىك كاپالەتلىرى بېرىلىشىنىڭ زۆرۈرلۈكىنى ئالاھىدە تەكىتلەپ مۇنداق دېدى:

«بۇلار قەغەز يۈزىدىكى ۋەدە ياكى قۇرۇق سۆز بولۇپ قالماسلىقى كېرەك. ئۇكرائىنانىڭ ئۆزىنى قوغدىيالىشى ئۈچۈن ھەقىقىي ئەسكەرلەر، ھەقىقىي ئىقتىدارلار بولۇشى لازىم.»

موسكۋانىڭ «ئاخىرقى نىشانى»

كاللاس رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنانىڭ دونباستىن چېكىنىشىنى تەلەپ قىلىشىنىڭ موسكۋانىڭ «ئاخىرقى نىشانى» ئەمەسلىكىنى ئەسكەرتىپ مۇنداق دېدى:

 «ئەگەر دونباسنى قولغا كىرگۈزسە، قەلئە يىقىلىدۇ، ئۇ چاغدا مۇقەررەر ھالدا پۈتكۈل ئۇكرائىنانى قولغا كىرگۈزۈش يولىدا ئالغا ئىلگىرىلەيدۇ.»

كاللاس يەنە ئۇزۇن مۇددەتلىك ۋە داۋاملاشتۇرۇشقا بولىدىغان تىنچلىق چاقىرىقى قىلىپ، «ھۇجۇم قىلغۇچىنى تىنچىتىشقا قارىتىلغان ھېچقانداق تىرىشچانلىق بولماسلىقى كېرەكلىكىنى» تەكىتلىدى.

ئۇ: «ئەگەر تاجاۋۇزچىلىق مۇكاپاتلانسا، بۇنىڭ تېخىمۇ كۆپىنى كۆرىمىز. بىز بۇنى تارىختا كۆردۇق، بۇ ناھايىتى مۇھىم؛ جاۋابكارلار سادىر قىلغان جىنايەتلىرى ئۈچۈن چوقۇم  ھېساب بېرىشى لازىم» دېدى.

ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ رۇسىيەنىڭ توڭلىتىپ قويۇلغان مال – مۈلۈكلىرىنى ئۇكرائىناغا قەرز بېرىش ئۈچۈن ئىشلىتىش پىلانلىرى توغرىسىدىكى مۇزاكىرىلەر داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە، بېلگىيە، ۋېنگىرىيە، چېخىيە ۋە ئىتالىيە قاتارلىق بەزى ئەزا دۆلەتلەر، مال - مۈلۈكلەرنىڭ كۆپ قىسمىنىڭ بىريۇسسېلدىكى ياۋروكلېيىر (Euroclear) دا ساقلىنىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈپ، قانۇنىي جەھەتتىكى ئەندىشىلىرىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

رۇسىيەنىڭ مال - مۈلۈكلىرى

رۇسىيە مەركىزىي بانكىسى (ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ رۇسىيەنىڭ مال - مۈلۈكلىرىنى ئىشلىتىش) پىلانىنى قانۇنسىز دەپ ئاتىدى ۋە مەنپەئەتلىرىنى قوغداش ئۈچۈن زۆرۈر بولغان ھەرقانداق تەدبىرنى قوللىنىش ھوقۇقىنى ساقلاپ قالىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

جۈمە كۈنى ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيەنىڭ مال - مۈلۈكلىرىنى «مۇددەتسىز توڭلىتىپ قويۇش» قارارى چىقاردى. ياۋروپا ئىتتىپاقى رەھبەرلىرى بولسا 18-19 - دېكابىر كۈنلىرى بىريۇسسېلدا ئۆتكۈزۈلىدىغان باشلىقلار يىغىنىدا بۇ مەبلەغلەرنىڭ ئۇكرائىنا ئۈچۈن ئاجرىتىلىپ – ئاجرىتىلمايدىغانلىقى توغرىسىدا قارار چىقىرىدۇ.

بۇ ئۆزگىرىشلەردىن باشقا، بىر موسكۋا سوتى دۈشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، رۇسىيە مەركىزىي بانكىسىنىڭ بېلگىيەدىكى قىممەتلىك بايلىقلارنى ساقلاش ئورگىنى ياۋروكلېيىر (Euroclear) ئۈستىدىن 18 تىرىليون 200 مىليارد رۇبلى (229 مىليارد 360 مىليون دوللار) مىقدارىدا سوتقا ئەرز سۇنغانلىقىنى جاكارلىدى.

ياۋروكلېيىر رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنادىكى ھەربىي ھەرىكىتىدىن كېيىن رۇسىيەنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقى تەرىپىدىن توڭلىتىپ قويۇلغان مال - مۈلۈكلىرىنىڭ كۆپ قىسمىنى قولىدا تۇتماقتا.

سوتقا سۇنۇلغان بۇ ئەرز ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ بۇ مەبلەغلەرنى ئۇكرائىناغا ياردەم بېرىش ئۈچۈن ئىشلىتىش پىلانىغا قارشى چىقىش ھېسابلىنىدۇ.

رۇسىيەنىڭ پايدىسىغا تېز قارار چىقىشى ۋە بۇ قارارنىڭ باشقا جايلاردىمۇ ئىجرا قىلىنىشىغا رۇخسەت بېرىلىشى كۈتۈلمەكتە.

ئىزدىنىڭ
سۈرىيە دائىرىلىرى تېررورلۇق تەشكىلاتى ي پ گ قويۇپ بەرگەن 81 نەپەر دائىش مەھبۇسىنى قايتىدىن تۇتتى
ئىراندىكى نامايىشلاردا قازا قىلغانلارنىڭ سانى 4000 دىن ئاشتى
ئامېرىكا مالىيە مىنىستىرى گىرېنلاندىيە مەسىلىسىدە خىتاي تەھدىتى بارلىقىنى ئىما قىلدى
خاككېرلار ئىراننىڭ تېلېۋىزىيە ئىستانسىسىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدا تۇغۇت نىسبىتى ئەڭ تۆۋەن سەۋىيەگە چۈشۈپ قالدى
ترامپ گىرېنلاندىيەدىكى «رۇسىيە تەھدىتى» گە تاقابىل تۇرۇشقا ۋەدە بەردى
سۈرىيە پىرېزىدېنتى دۆلەتتىكى بىخەتەرلىك ئۆزگىرىشلىرى سەۋەبىدىن گېرمانىيە زىيارىتىنى كېچىكتۈردى
ئىسپانىيەدىكى يۇقىرى سۈرئەتلىك پويىز ۋەقەسىدە  ئاز دېگەندە 21 كىشى ئۆلۈپ، ئونلىغان كىشى يارىلاندى
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنى قوللايدۇ، بىرلىككە ۋە تولۇق بىر گەۋدىلىشىشكە چاقىرىدۇ
سۈرىيە ئۇرۇش توختىتىشنى ھاياتىي بىر قەدەم سۈپىتىدە قارشى ئالدى
ئىسپانىيەدىكى پويىز ۋەقەسىدە ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 39 غا يەتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقى ترامپنىڭ تاموژنا تەھدىتىدىن كېيىن جىددىي يىغىن چاقىرىدۇ
ئەردوغان: سۈرىيەدە تېررورىزمنىڭ پۈتۈنلەي تازىلىنىشى ناھايىتى مۇھىم
تۈركىيە: سۈرىيەدىكى ئۆزگىرىشلەر «تېررورىزمدىن تازىلانغان رايون» ئۈچۈن بۇرۇلۇش نۇقتىسى ھېسابلىنىدۇ
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر 4 پەلەستىنلىكنى يارىلاندۇردى