ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ قورشاۋ ئاستىدىكى پەلەستىن زېمىنلىرىدا ئىسرائىلىيەنىڭ ئىرقىي قىرغىنچىلىقىنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن ئامېرىكا باشچىلىقىدا تۈزۈلگەن پىلاننىڭ ئىككىنچى باسقۇچىدىكى ناھايىتى زور ئەھمىيەتكە ئىگە بىر قىسمى بولغان «غەززە تىنچلىق كېڭىشى» نىڭ قۇرۇلغانلىقىنى جاكارلىدى.
ترامپ ئاممىۋى ئورتاقلىشىش تور بېتى Truth Social سەھىپىسىدە ئېلان قىلغان باياناتىدا: «تىنچلىق كېڭىشىنىڭ قۇرۇلغانلىقىنى ئېلان قىلغانلىقىمدىن چىن دىلىمدىن پەخىرلىنىمەن» دېدى ۋە كېڭەش ئەزالىرىنىڭ تىزىملىكىنىڭ يېقىندا ئېلان قىلىنىدىغانلىقىنى سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلدى.
ترامپ يەنە: «شۇنى كېسىپ ئېيتالايمەنكى، بۇ كېڭەش ھەرقانداق ۋاقىتتا، ھەرقانداق جايدا قۇرۇلغاندىكىدىنمۇ ئەڭ چوڭ ۋە ئەڭ نوپۇزلۇق كېڭەشتۇر» دېدى.
مەزكۇر كېڭەشنىڭ قۇرۇلۇشى ئىرقىي قىرغىنچىلىقتىن كېيىن غەززەنىڭ باشقۇرۇش ۋەزىپىسىنى ئۆتەيدىغان 15 ئەزالىق پەلەستىن كەسپىي ئەمەلدارلار كومىتېتى ئېلان قىلىنىپ ئۇزۇن ئۆتمەي ئەمەلگە ئاشتى. كومىتېت ترامپ رىياسەتچىلىك قىلىدىغان تىنچلىق كېڭىشىنىڭ نازارىتى ئاستىدا ۋەزىپە ئۆتەيدۇ.
بۇ پىلان يەنە، غەززەنىڭ بىخەتەرلىكىگە كاپالەتلىك قىلىش ۋە ئىشەنچلىك پەلەستىن ساقچى قىسىملىرىنى تەربىيەلەشكە ياردەم بېرىش ئۈچۈن رايوندا «خەلقئارا تىنچلىقنى ساقلاش قىسمى» نى ئورۇنلاشتۇرۇشنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.
ھاماسنىڭ يۇقىرى دەرىجىلىك رەھبەرلىرىدىن باسىم نائىم پەيشەنبە كۈنى بەرگەن باياناتىدا: «ئەمدى مەسىلە مۇرەسسەچىلەر، كاپالەتچى بولغان ئامېرىكا ۋە خەلقئارا جەمئىيەتنىڭ مەيدانىدا؛ چۈنكى كومىتېتنى تەرەققىي قىلدۇرۇش ئۇلارغا باغلىق» دېدى.
ئىسرائىلىيەنىڭ ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپلىق قىلىش قىلىشلىرى
ئامېرىكا قوللاۋاتقان غەززە تىنچلىق پىلانى ئالدى بىلەن 10-ئۆكتەبىردە ئىجرا قىلىنىشقا باشلىغان بولۇپ، بۇ پىلان ھاماس تەرىپىدىن تۇتۇپ تۇرۇلۇۋاتقان بارلىق ئەسىرلەرنىڭ قايتۇرۇلۇشى ۋە قورشاۋ ئاستىدىكى زېمىنلاردىكى ئىرقىي قىرغىنچىلىقنى ئاخىرلاشتۇرۇشتا مۇھىم رول ئوينىغان ئىدى. بىراق، شۇ كۈندىن باشلاپ ئىسرائىلىيە غەززەدە يەنە يۈزلەرچە پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈرۈپ، ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپلىق قىلدى.
پەلەستىنلىكلەر ئۈچۈن ئەڭ مۇھىم مەسىلە، ئىسرائىلىيە ئارمىيەسىنىڭ غەززەدىن پۈتۈنلەي چېكىنىپ چىقىشىدۇر. بۇ قەدەم پىلانغا كىرگۈزۈلگەن بولسىمۇ، ئەمما تەپسىلىي ۋاقىت جەدۋىلىگە كىرگۈزۈلمىدى.
ئىسرائىلىيە ئارمىيەسى 2023-يىلى ئۆكتەبىردىن بۇيان، كۆپىنچىسى ئاياللار ۋە بالىلاردىن تەشكىل تاپقان 71 مىڭ 400 دىن ئارتۇق پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈردى، 171 مىڭ 300 دىن ئارتۇق كىشىنى يارىلاندۇردى. تەتقىقاتلار ۋە مۇتەخەسسىسلەرنىڭ قارىشىچە، ئىسرائىلىيە بېسىۋالغان بۇ رايوندىكى ئەمەلىي ئۆلۈم سانى 200 مىڭ ئەتراپىدا بولۇشى مۇمكىن ئىكەن.
ئىسرائىلىيە 10-ئۆكتەبىردە باشلانغان ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە داۋاملىق خىلاپلىق قىلىپ، يەنە 451 پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈردى، 1200 دىن ئارتۇق كىشىنى يارىلاندۇردى.
