پەيشەنبە كۈنى، ئوتتۇرا شەرقتىكى ئۇرۇش ۋەزىيىتى ۋە ناتونىڭ ياۋروپادىكى ئەزالىرىنىڭ ھەربىي خىراجىتىنى ئاشۇرۇش قارارى چىقىرىلغان يىغىن ھارپىسىدا، خىتاي ئۆزىنىڭ شەرقىي دېڭىز قىرغىقىدىكى چىڭداۋ شەھىرىدە ئىران ۋە رۇسىيەنىڭ دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىرىنى كۈتۈۋالدى.
بېيجىڭ ئۇزۇندىن بۇيان 10 ئەزا دۆلەتتىن تەركىب تاپقان شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىنى غەرب يېتەكچىلىكىدىكى كۈچلەر ئىتتىپاقىغا قارشى تەڭپۇڭلاشتۇرغۇچى بىر كۈچ سۈپىتىدە نامايان قىلىشقا ۋە ئەزا دۆلەتلەر ئوتتۇرىسىدىكى سىياسىي، بىخەتەرلىك، سودا ۋە پەن-تېخنىكا ساھەلىرىدىكى ھەمكارلىقنى كۈچەيتىشكە تىرىشىپ كەلمەكتە.
يەنە بىر تەرەپتىن، بۇ يىغىن شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى (ناتو) رەھبەرلىرىنىڭ لاھەيدە ئۆتكۈزگەن يىغىنىدىن بىر كۈن كېيىن ئۆتكۈزۈلدى. مەزكۇر يىغىندا ناتو ئەزالىرى ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ كۆڭلىنى ئېلىش ئۈچۈن دۆلەت مۇداپىئە خىراجىتىنى ئاشۇرۇشقا قوشۇلغانىدى.
خىتاي دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى دۇڭ جۈن پەيشەنبە كۈنى خىتاينىڭ مۇھىم دېڭىز ئارمىيە بازىسى جايلاشقان چىڭداۋدا ئۆتكۈزۈلگەن بۇ يىغىنغا «قالايمىقانچىلىق ۋە مۇقىمسىزلىق» قاپلىغان دۇنياغا قارشى تەڭپۇڭلۇقنى ساقلايدىغان بىر كۈچ دەپ باھا بەردى.
«تارىخىي بۇرۇلۇش»
شىنخۇا ئاگېنتلىقىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، چارشەنبە كۈنى رۇسىيە، ئىران، پاكىستان، بېلارۇسىيە ۋە باشقا دۆلەتلەرنىڭ دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرلىرىنى كۈتۈۋالغان دۇڭ جۈن سۆز قىلىپ: «ئەسىرلىك چوڭ ئۆزگىرىشلەر تېزلىشىۋاتقان بۈگۈنكى كۈندە، بىر تەرەپلىمىكلىك ۋە قورۇقچىلىق يۈكسەلمەكتە» دېگەن.
ئۇ سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «زومىگەرلىك، ھۆكۈمرانلىق ۋە زوراۋانلىق قىلمىشلىرى خەلقئارا تەرتىپكە ئېغىر زىيان يەتكۈزمەكتە» دېگەن ۋە مەنسەپداشلىرىنى «تىنچ تەرەققىيات مۇھىتىنى ئورتاق قوغداش ئۈچۈن تېخىمۇ كۈچلۈك قەدەم تاشلاش»قا چاقىرغان.
يىغىن جەريانىدا دۇڭ جۈن بىلەن كۆرۈشكەن رۇسىيە دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى ئاندرېي بېلوئۇسوف ئىككى دۆلەت مۇناسىۋىتىنىڭ «تارىختىن بۇيانقى ئەڭ يۈكسەك سەۋىيەگە يەتكەنلىكى»نى تەكىتلىگەن ۋە سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «دۆلەتلىرىمىز ئوتتۇرىسىدىكى دوستانە مۇناسىۋەت ھەر تەرەپلىمە تەرەققىي قىلىپ، كۈچلۈك ھەرىكەتچانلىقىنى ساقلاپ كەلمەكتە» دېگەنلەرنى قەيت قىلغان.
گەرچە خىتاي ئۆزىنى رۇسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشىدا بىتەرەپ تۇرۇۋاتقان بىر دۆلەت دەپ كۆرسىتىشكە ئۇرۇنۇۋاتقان بولسىمۇ، غەرب ئەللىرى بېيجىڭنىڭ موسكۋاغا قاراتقان زىچ ئىقتىسادىي ۋە دىپلوماتىك قوللىشىنىڭ (ئۇرۇشتا) ھەل قىلغۇچ رول ئويناۋاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
