سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيەنىڭ مۈلۈكلىرىنى مۇددەتسىز توڭلاتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيەنىڭ 246 مىليارد دوللارلىق مۈلكىنى «مۇددەتسىز توڭلىتىش» قەدىمىنى تاشلىدى.
ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيەنىڭ مۈلۈكلىرىنى مۇددەتسىز توڭلاتتى
ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ تاشقى ئىشلار ۋە خەۋپسىزلىك سىياسىتى ئالىي ۋەكىلى كاژا كاللاس. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters

رۇسىيە مەركىزىي بانكاسى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ رۇسىيەنىڭ مۈلكىنى «مۇددەتسىز توڭلىتىش» پىلانىنى قانۇنسىز دەپ جاكارلاپ، بۇنىڭغا قارشى تۇرىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ تاشقى ئىشلار ۋە خەۋپسىزلىك سىياسىتى ئالىي ۋەكىلى كاژا كاللاس (Kaja Kallas) ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ ياۋروپادىكى رۇسىيە مۈلۈكلىرىنى «مۇددەتسىز توڭلىتىش» نى قارار قىلغانلىقىنى جاكارلىدى.

كاللاس جۈمە (2025-يىلى 12-دېكابىر) كۈنى ئېكس  (X)  تە ئۇچۇر ھەمبەھرلەپ مۇنداق دېدى: «ياۋروپا ئىتتىپاقى رۇسىيە مۈلۈكلىرىنى مۇددەتسىز توڭلىتىشنى قارار قىلدى. بۇ قارار، رۇسىيە ئوكرائىناغا كەلتۈرگەن زىيان ئۈچۈن تولۇق تۆلەم تۆلىمىگۈچە، 210 مىليارد ياۋرو (تەخمىنەن 246 مىليارد دوللار) غىچە بولغان رۇسىيە مەبلىغىنىڭ ياۋروپا ئىتتىپاقى تۇپرىقىدا قېلىشىغا كاپالەتلىك قىلىدۇ.»

ياۋروپا كومىتېتىنىڭ رەئىسى ئۇرسۇلا فوندېر لېيېن بۇ قارارنى قارشى ئېلىپ، بۇنىڭ رۇسىيەگە «كۈچلۈك سىگنال» بېرىدىغانلىقىنى، يەنى ئۇرۇش داۋاملاشقانسېرى رۇسىيە تۆلەيدىغان بەدەلنىڭمۇ داۋاملىق ئېشىپ بارىدىغانلىقىنى تەكىتلىدى.

ياۋروپا كېڭىشىنىڭ رەئىسى ئانتونىيو كوستا ئېكس  بېتىدە ھەمبەھرلىگەن ئۇچۇرىدا مۇنداق دېدى: «ئۆكتەبىردىكى ياۋروپا كېڭىشى يىغىنىدا، رەھبەرلەر رۇسىيەنىڭ ئوكرائىناغا قاراتقان تاجاۋۇزچىلىق ئۇرۇشىنى توختىتىپ، كەلتۈرۈپ چىقارغان زىياننى تۆلىمىگۈچە رۇسىيە مۈلۈكلىرىنى توڭلىتىش ھالىتىدە ساقلاشقا ۋەدە بەرگەنىدى. بۈگۈن بىز شۇ ۋەدىمىزگە ئەمەل قىلدۇق.»

بۇ قارار ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ بىۋاسىتە مەبلەغ قەرز ئېلىش ياكى «ياۋروپا ئاكسىيە راسخوت مەركىزى» (Euroclear) دە جازا سەۋەبىدىن توڭلىتىلغان رۇسىيە مۈلۈكلىرىدىن پايدىلىنىش ئارقىلىق ئوكرائىنا ئۈچۈن 105 مىليارد دوللار مەبلەغ ئاجرىتىشنى مەقسەت قىلىۋاتقان بىر پەيتتە چىقىرىلدى.

ياۋروپا ئىتتىپاقىدىكى توڭلىتىلغان رۇسىيە مۈلۈكلىرىنىڭ ئاساسلىق ساقلاش ئورنى بولغان  «ياۋروپا ئاكسىيە راسخوت مەركىزى» گە ساھىبخانلىق قىلغۇچى بېلگىيە بۇ پىلانغا نىسبەتەن ئەندىشىلىرى بارلىقىنى بىلدۈردى.

 بېلگىيە قانۇنىي دەۋالارغا دۇچ كېلىشىدىن ۋە ئىقتىسادىي جاۋابكارلىقنى يالغۇز ئۈستىگە ئېلىپ قېلىشىدىن ئەنسىرىمەكتە.

بېلگىيە ھۆكۈمىتى يوشۇرۇن ئىقتىسادىي ۋە قانۇنىي خەتەرلەرگە تاقابىل تۇرۇش ھەمدە «ياۋروپا ئاكسىيە راسخوت مەركىزى» نى تېخىمۇ ياخشى قوغداش ئۈچۈن، ياۋروپا كومىتېتىنىڭ دەسلەپكى تەكلىپ لايىھەسىگە بىر قانچە ئۆزگەرتىش كىرگۈزۈشتە چىڭ تۇردى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، رۇسىيە مەركىزىي بانكاسى جۈمە (2025-يىلى 12-دېكابىر) كۈنى ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ توڭلىتىلغان مۈلۈكلەرنى ئىشلىتىش پىلانىنىڭ قانۇنسىز ئىكەنلىكىنى ئېيتىپ، بۇ تەكلىپكە قارشى تەدبىر قوللىنىدىغانلىقى بىلەن تەھدىت سالدى.

ئىزدىنىڭ
تۈركىيە يېڭى  تەتقىق قىلىش – تەرەققىي قىلدۇرۇش ۋە يېڭىلىق يارىتىش پىلانىنى ئالدىنقى ئورۇنغا قويماقتا
تۈركىيە سۈرىيەنىڭ ئىدلىب ۋىلايىتىدىكى پارتلاش مۇناسىۋىتى بىلەن سۈرىيەگە تەزىيە بىلدۈردى
تۈركىيە دۆلەت مۇداپىئە ماگناتى MKE مىسىردا ئورتاق ئىشلەپچىقىرىش ئۈچۈن تارماق شىركەت قۇردى
ئىران ئىيوردانىيەدىكى ئامېرىكا بازىسىغا ھۇجۇم قىلدى
دونالد ترامپ كانادا مەھسۇلاتلىرىنى خېرىدار چاقىرىش تۈرلىرىدىن چىقىرىۋېتىش بۇيرۇقى چۈشۈردى
مالايشىيادا تىك ئۇچار چۈشۈپ كېتىپ، بەش كىشى قازا قىلدى
يېڭى زېلاندىيە ئىسرائىلىيەنى  قانۇنسىز ئولتۇراق رايونلىرىنى كېڭەيتىشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا چاقىردى
ئىسرائىلىيە شەرقىي قۇددۇستىكى ئەنگلىيە كونسۇلخانىسىنى 30 كۈن ئىچىدە تاقاش بۇيرۇقى چۈشۈردى
كانادانىڭ ئامېرىكاغا قاراتقان قايتۇرما تاموژنا بېجى رەسمىي يولغا قويۇلدى
تۈركىيە ھۇسىيلارنىڭ سەئۇدى ئەرەبىستانغا قىلغان ھۇجۇملىرىنى ئەيىبلىدى
ئەنگلىيە باش ۋەزىرى بېرنھام: مەن غەززەدىكى ئازاب-ئوقۇبەتكە قاراپ تۇرالمايمەن
تۈركىيە مۇداپىئە ساھەسىدىكى تېخنولوگىيە تەجرىبىلىرىنى پۇقراۋى ساھەلەرگە يۆتكەشنى نىشان قىلماقتا
قاتار ۋە خىتاي ھورمۇز بوغۇزىدىكى ئەركىن قاتناش مەسىلىسىنى مۇزاكىرە قىلدى
ئىران تاجاۋۇزچىلار تاكى پۇشايمان قىلغانغا قەدەر قارشىلىق كۆرسىتىشنى داۋاملاشتۇرۇشقا ۋەدە بەردى
زېلېنسكىي رۇسىيەنىڭ بىر تېلېۋىزىيە قانىلى ۋە يولۇچىلار پويىزىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى جاكارلىدى