سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئامېرىكا كامبودژا-تايلاند سۆھبەتلىرىگە شارائىت يارىتىپ بېرىش تەكلىپىنى ئوتتۇرىغا قويدى
ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو كۇئالالۇمپۇر تىنچلىق كېلىشىملىرىنىڭ تولۇق ئىجرا قىلىنىشىنى تەلەپ قىلدى.
ئامېرىكا كامبودژا-تايلاند سۆھبەتلىرىگە شارائىت يارىتىپ بېرىش تەكلىپىنى ئوتتۇرىغا قويدى
Washington cites stalled peace deal, encourages renewed negotiations [File] / Reuters
2025-يىلى12-ئاينىڭ26-كۈنى

ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو كامبودژا بىلەن تايلاند ئارىسىدا داۋاملىشىۋاتقان «زوراۋانلىق» ۋەقەلىرىدىن قاتتىق ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى تىلغا ئېلىپ، ئامېرىكانىڭ ئىككى قوشنا دۆلەت ئارىسىدىكى سۆھبەتلەرنىڭ ئوڭۇشلۇق ئېلىپ بېرىلىشىغا ياردەم قىلىشقا تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.

ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، رۇبىيو بۇ مەسىلىنى پەيشەنبە كۈنى كامبودژا باش مىنىستىرى ھۇن مانېت بىلەن ئۆتكۈزگەن تېلېفون سۆھبىتىدە ئوتتۇرىغا قويغان.

رۇبىيو سۆھبەتتە پىرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ «تىنچلىق ئارزۇسى»نى يەتكۈزۈش بىلەن بىرگە، ھەر ئىككى دۆلەتنىڭ ئۆكتەبىر ئېيىدا مالايشىيادا ئۆتكۈزۈلگەن شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا دۆلەتلىرى ئىتتىپاقى (ASEAN) ئالىي دەرىجىلىكلەر يىغىنىدا ئىمزالىغان كۇئالالۇمپۇر تىنچلىق كېلىشىملىرىنىڭ تولۇق ئىجرا قىلىنىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىگەن.

مەزكۇر كېلىشىم بىر چېگرا ئىشتاتىدىكى مىنا پارتلاش ۋەقەسىدە تايلاندلىق ئەسكەرلەرنىڭ ئېغىر يارىلىنىشىدىن كېيىن ۋاقىتلىق توختىتىپ قويۇلغانىدى.

تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى: «مىنىستىر رۇبىيو يەنە ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ كامبودژا بىلەن تايلاند ئارىسىدا تىنچلىق ۋە مۇقىملىقنى ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئۈچۈن سۆھبەتلەرگە ۋاسىتىچىلىك قىلىشقا تەييار ئىكەنلىكىنى تەكرارلىدى» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.

ھۇن مانېت ئىككى رەھبەرنىڭ ئۆزئارا ئوق چىقىرىشنى توختىتىشقا مۇناسىۋەتلىك تەرەققىياتلارنى ۋە تايلاند بىلەن تۈزۈلگەن تىنچلىق كېلىشىمىنىڭ ئىجرا قىلىنىش ئەھۋالىنى مۇزاكىرە قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.

مانېت كامبودژانىڭ بانكوك–پنوم پېن كېلىشىمىگە بولغان «تەۋرەنمەس ساداقىتى»نى تەكىتلەش بىلەن بىرگە، ئىككى تەرەپلىك تىرىشچانلىقلارنىڭ چېگرا زىددىيەتلىرىنى ھەل قىلىشقا ۋە مەڭگۈلۈك تىنچلىققا ئېرىشىشكە تۈرتكە بولۇشىنى ئۈمىد قىلىدىغانلىقىنى تىلغا ئالدى.

چېگرا جىددىيچىلىكلىرى داۋاملاشماقتا

بۇ سۆھبەت توقۇنۇشلارنىڭ مۇشۇ ئاينىڭ بېشىدا قايتا باشلىنىشىدىن كېيىن، تايلاند بىلەن كامبودژانىڭ تۇنجى قېتىم ھەربىي سۆھبەت ئۆتكۈزۈشىدىن بىر كۈن كېيىن ئۆتكۈزۈلدى.

يىغىن چارشەنبە كۈنى تايلاندنىڭ چانتابۇرى ئىشتاتىدا ئۆتكۈزۈلگەن بولۇپ، بىر سائەتتىنمۇ ئاز ۋاقىت داۋام قىلغانلىقى بىلدۈرۈلدى.

ھەربىي سۆھبەتلەرنىڭ جۈمە كۈنى داۋاملىشىشى كۈتۈلمەكتە.

توقۇنۇشلار 8-دېكابردا بىر چېگرا ۋەقەسىدە ئىككى تايلاندلىق ئەسكەرنىڭ يارىلىنىشىدىن بىر كۈن كېيىن قايتا پارتلىغانىدى.

رەسمىي مەلۇماتلارغا ئاساسلانغاندا، شۇ ۋاقىتتىن بېرى ھەر ئىككى تەرەپتىن كەم دېگەندە 96 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلغان.

تايلاند ئەمەلدارلىرى 23 ئەسكەر ۋە بىر پۇقرانىڭ ئۆلگەنلىكىنى، بۇنىڭدىن باشقا «قوشۇمچە زىيانلار» دەپ ئاتىغان سەۋەبلەر تۈپەيلىدىن يەنە 41 پۇقرانىڭ قازا قىلغانلىقىنى بىلدۈردى.

كامبودژا ئىچكى ئىشلار مىنىستىرلىقى بولسا 31 كامبودژالىق پۇقرانىڭ ئۆلگەنلىكىنى ئېلان قىلدى.

زوراۋانلىقنىڭ قايتا باشلىنىشىدىن بۇيان چېگرانىڭ ھەر ئىككى تەرىپىدە تەخمىنەن بىر مىليون كىشى يۇرت-ماكانلىرىدىن ئايرىلىشقا مەجبۇر بولدى.

ئىزدىنىڭ
پاكىستان ئىسرائىلىيەنىڭ لىۋاندىكى «تاجاۋۇزچىلىقى»نى ئەيىبلىدى
گۇتېررېس ئىسرائىلىيەنىڭ لىۋاندىكى ھۇجۇملىرىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
ترامپ: «ھەقىقىي كېلىشىم» ئىجرا قىلىنغۇچە ئامېرىكا ئىران ۋە ئەتراپىدا تۇرۇشنى داۋاملاشتۇرىدۇ
شىمالىي كورېيە 7 گېكتارلىق دائىرىنى «كۈلگە ئايلاندۇرۇۋېتەلەيدىغان» بومبىسىنى سىناق قىلدى
ترامپ «ئىراندا ھاكىمىيەت ئالماشتى» دەۋاسىدىن كېيىن، ئىران بىلەن ھەمكارلىق سىگنالى بەردى
ھىزبۇللاھ لىۋانغا قارىتىلغان ئەڭ يېڭى ھۇجۇملارغا جاۋابەن ئىسرائىلىيەنىڭ شىمالىغا راكېتا ھۇجۇمى قىلدى
ئىسرائىلىيە ترامپنىڭ كېلىشىمىنىڭ لىۋاننى ئۆز ئىچىگە ئالمايدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئۆكتىچىلىرى نېتانياھۇنى: «سىياسىي ۋە ئىستراتېگىيىلىك جەھەتتىن مەغلۇپ» بولۇش بىلەن ئەيىبل
ئىسرائىلىيەنىڭ لىۋاندىكى بىر دوختۇرخانا ئەتراپىغا قىلغان ھۇجۇمىدا 4 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
شەهباز شەرىف: «ئامېرىكا بىلەن ئىران ئۇرۇش توختىتىش مەسىلىسىدە كېلىشتى» دېدى
ترامپ ئىران بىلەن ئۇرۇش توختاتتى ۋە ئامېرىكانىڭ ھورمۇز بوغۇزىدىكى رولىنى تەكىتلىدى
خاقان فىدان بىلەن ئىسھاق دار ئىران ئۇرۇشىنى ئاخىرلاشتۇرۇش تىرىشچانلىقلىرىنى مۇزاكىرا قىلدى
ئىران: ئامېرىكا 10 ماددىلىق تىنچلىق تەكلىپىنى «پىرىنسىپ جەھەتتىن» قوبۇل قىلدى
ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ شىراز شەھىرىدىكى نېفىت خىمىيە زاۋۇتىغا ھۇجۇم قىلغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى
ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيە ئىراننىڭ ئايرودۇرۇملىرى ۋە شەھەرلىرىنى بومباردىمان قىلدى