سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىش ئەھۋالى كېڭەيمەكتە
نېفىت ئېقىشىنى نازارەت قىلىدىغان «Orbital EOS» شىركىتىنىڭ مۆلچەرىچە، سەئۇدى ئەرەبىستانى دېڭىز تەۋەلىكىگە قاراپ جەنۇبقا يۆتكىلىۋاتقان لەيلىمە نېفىت قالدۇقلىرى 52 كىۋادرات كىلومېتىردىن ئارتۇق دائىرىنى قاپلىغان.
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىش ئەھۋالى كېڭەيمەكتە
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىپ، نەچچە كىۋادرات كىلومېتىر دائىرىنى قاپلىغان. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters

«نىيۇ يورك ۋاقتى گېزىتى» سۈنئىي ھەمراھ سۈرەتلىرىنى نەقىل كەلتۈرۈپ خەۋەر قىلىشىچە، ئىراننىڭ نېفىت ئېكسپورت قىلىدىغان مۇھىم بازىسى بولغان خارگ ئارىلى قىرغىقىدا نېفىت ئېقىشى كېڭەيمەكتە ئىكەن.

جۈمە (2026-يىلى 8-ماي) كۈنى خەۋەر قىلىنغان بۇ نېفىت ئېقىپ كېتىش ۋەقەسىنىڭ نېمە سەۋەبتىن كېلىپ چىققانلىقى تېخى ئېنىق ئەمەس. نېفىت ئېقىپ كېتىش ئارالنىڭ غەربىي قىرغىقىدا كۆرۈلگەن.

«Orbital EOS» نىڭ مۆلچەرىگە ئاساسلانغاندا، پەيشەنبە كۈنىگىچە نېفىت قاپلىغان دائىرە 52 كىۋادرات كىلومېتىردىن ئاشقان بولۇپ، بۇ نېفىت ئېقىمى جەنۇبقا، يەنى سەئۇدى ئەرەبىستانى دېڭىز تەۋەلىكىگە قاراپ كېڭەيمەكتە ئىكەن.

خارگ ئارىلى ئىران نېفىت ئېكسپورتىنىڭ مەركىزى، شۇنداقلا دۆلەت ئىقتىسادىنىڭ تۈۋرۈكى ھېسابلىنىدۇ. ئارال پارس قولتۇقىغا، ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە تار ھورمۇز بوغۇزىنىڭ شىمالىغا جايلاشقان. خارگ ئارىلىدا ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت ئايرىش زاۋۇتى، نېفىت تۇرۇبا يوللىرى، ساقلاش باكلىرى ۋە مۇناسىۋەتلىك ئۇل- ئەسلىھەلەر بار.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Iran wasn't developing nukes before US-Israel war, says former US counterterrorism official

سۆھبەت ۋە سۈلھى

ئىران 28-فېۋرال (2026) ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان ئۇرۇش باشلانغاندا، ھورمۇز بوغۇزىنى تاقىغان ئىدى. تېھران ئامېرىكانىڭ ھەربىي بازىلىرىغا ۋە ئۇنىڭ پارس قولتۇقىدىكى ئىتتىپاقداشلىرىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ۋە ئۇچقۇ بىلەن ھۇجۇم قىلىش ئارقىلىق ئۆچ ئالغان. شۇنىڭدىن كېيىن، ئامېرىكا ئىران پورتلىرىنى قامال قىلدى، بۇ نۇرغۇن نېفىت پاراخوتلىرىنىڭ رايوندا قاپسېلىپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، پاكىستاننىڭ مۇرەسسە قىلىشى بىلەن 8-ئاپرېل (2026) باشلانغان سۈلھى جەريانىدىكى ئىسلامئاباد سۆھبىتى كېلىشىم ھاسىل قىلىش بىلەن ئاخىرلاشمىدى. كېيىنچە ترامپ سۈلھىنى مۆھلەتسىز ئۇزارتتى. ئارىدىن بەش كۈن ئۆتكەندە، ئامېرىكا ئىران پورتلىرىغا قامال قىلىشنى باشلىدى ۋە بۇنىڭ ئىران ئىقتىسادىغا كۈنىگە تەخمىنەن 450 مىليون دوللار زىيان سالىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

«ۋال كوچىسى گېزىتى» (Wall Street Journal) جۈمە كۈنى مۇناسىۋەتلىك كىشىلەرنىڭ سۆزىنى نەقىل كەلتۈرۈپ، ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى سۆھبەتنىڭ كېلەر ھەپتە پاكىستان پايتەختى ئىسلامئابادتا قايتا باشلىنىشى مۇمكىنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

گېزىتنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئىككى تەرەپ مۇرەسسەچىلەر بىلەن ھەمكارلىشىپ، ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشنى نىشان قىلغان بىر ئايلىق سۆھبەتنىڭ دائىرىسىنى بەلگىلەيدىغان بىر بەتلىك 14 ماددىلىق «چۈشىنىش ھاسىل قىلىش كېلىشىمى» تەييارلىماقتا.

گەرچە مۇھىم مەسىلىلەر تېخى ھەل قىلىنمىغان بولسىمۇ، ئەمما بۇ لايىھەدە ئىراننىڭ يادرو پىروگراممىسى، ھورمۇز بوغۇزىدىكى جىددىي ۋەزىيەتنى پەسەيتىش ۋە ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىدە قويۇلدۇرۇلغان ئۇران زاپىسىنى باشقا دۆلەتكە يۆتكەش مۇمكىنچىلىكى قاتارلىق مەسىلىلەرنىڭ مۇزاكىرە قىلىنىدىغانلىقى ئېيتىلماقتا.

ئىزدىنىڭ
ترامپ ئىرانغا ھۇجۇم قىلىشنى ئەمەلدىن قالدۇردى
ئامېرىكا ناتونىڭ ياۋروپادىكى ھەربىي ھەرىكەتلىرىنى كەڭ كۆلەمدە قىسقارتىشنى پىلانلىماقتا
كانادا باش مىنىستىرى كارنېي: تۈركىيە ناتو ئىچىدىكى ئىنتايىن مۇھىم ئىتتىپاقداش
خىتاينىڭ جەنۇبىدا يۈز بەرگەن پارتلاشتا يەتتە كىشى ئۆلدى، 17 كىشى يارىلاندى
مۇتەخەسسىسلەر ئاۋسترالىيە ئوچۇق دېڭىزىدا دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ كىت قەبرىستانلىقىنى بايقىدى
ئەسلى گۈۋەن: «يېقىن شەرقتىكى تىنچلىق رايون خاراكتېرلىكلا ئەمەس، يەر شارى خاراكتېرلىك بىر مەجبۇرىيەت»
ترامپ ئىرانغا كېلىشىم ھاسىل قىلمىغان تەقدىردە كېلىپ چىقىدىغان ئاقىۋەتلەر بىلەن تەھدىت سالدى
بىرلەشكەن دۆلەتلەر تەشكىلاتى غەززەدە ئىنسانىي تىراگېدىيەنىڭ داۋاملىشىۋاتقانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرد
ئىران ھورمۇز بوغۇزىنى بارلىق پاراخوتلارغا تاقىغانلىقىنى جاكارلىدى
ئىران كۇۋەيت ۋە بەھرەيندىكى ئامېرىكانىڭ 18 چوڭ ھەربىي بازىسىغا ھۇجۇم قىلدى
ترامپ: ئىران دائىرىلىرى ھۇجۇملىرىمىزنى توختىتىش ئۈچۈن ماڭا تېلېفون قىلدى
ئىران ئىيوردانىيەدىكى ئامېرىكا ھاۋا ئارمىيە بازىسىنى بومباردىمان قىلدى
ئىران ئىيوردانىيە ۋە بەھرەيندىكى ئامېرىكا بازىلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قىلغان ھۇجۇملىرى نەتىجىسىدە مىڭلىغان ئىرانلىق سۇسىز قالدى
مىنىستىر خاقان فىدان بۇلغارىيەدە زىيارەتتە بولىدۇ