سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىش ئەھۋالى كېڭەيمەكتە
نېفىت ئېقىشىنى نازارەت قىلىدىغان «Orbital EOS» شىركىتىنىڭ مۆلچەرىچە، سەئۇدى ئەرەبىستانى دېڭىز تەۋەلىكىگە قاراپ جەنۇبقا يۆتكىلىۋاتقان لەيلىمە نېفىت قالدۇقلىرى 52 كىۋادرات كىلومېتىردىن ئارتۇق دائىرىنى قاپلىغان.
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىش ئەھۋالى كېڭەيمەكتە
ئىراننىڭ خارگ ئارىلى ئەتراپىدا نېفىت ئېقىپ كېتىپ، نەچچە كىۋادرات كىلومېتىر دائىرىنى قاپلىغان. سۈرەت: رويتېرس. / Reuters

«نىيۇ يورك ۋاقتى گېزىتى» سۈنئىي ھەمراھ سۈرەتلىرىنى نەقىل كەلتۈرۈپ خەۋەر قىلىشىچە، ئىراننىڭ نېفىت ئېكسپورت قىلىدىغان مۇھىم بازىسى بولغان خارگ ئارىلى قىرغىقىدا نېفىت ئېقىشى كېڭەيمەكتە ئىكەن.

جۈمە (2026-يىلى 8-ماي) كۈنى خەۋەر قىلىنغان بۇ نېفىت ئېقىپ كېتىش ۋەقەسىنىڭ نېمە سەۋەبتىن كېلىپ چىققانلىقى تېخى ئېنىق ئەمەس. نېفىت ئېقىپ كېتىش ئارالنىڭ غەربىي قىرغىقىدا كۆرۈلگەن.

«Orbital EOS» نىڭ مۆلچەرىگە ئاساسلانغاندا، پەيشەنبە كۈنىگىچە نېفىت قاپلىغان دائىرە 52 كىۋادرات كىلومېتىردىن ئاشقان بولۇپ، بۇ نېفىت ئېقىمى جەنۇبقا، يەنى سەئۇدى ئەرەبىستانى دېڭىز تەۋەلىكىگە قاراپ كېڭەيمەكتە ئىكەن.

خارگ ئارىلى ئىران نېفىت ئېكسپورتىنىڭ مەركىزى، شۇنداقلا دۆلەت ئىقتىسادىنىڭ تۈۋرۈكى ھېسابلىنىدۇ. ئارال پارس قولتۇقىغا، ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە تار ھورمۇز بوغۇزىنىڭ شىمالىغا جايلاشقان. خارگ ئارىلىدا ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت ئايرىش زاۋۇتى، نېفىت تۇرۇبا يوللىرى، ساقلاش باكلىرى ۋە مۇناسىۋەتلىك ئۇل- ئەسلىھەلەر بار.

مۇناسىۋەتلىك ئۇچۇرلارTRT World - Iran wasn't developing nukes before US-Israel war, says former US counterterrorism official

سۆھبەت ۋە سۈلھى

ئىران 28-فېۋرال (2026) ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيە بىلەن بولغان ئۇرۇش باشلانغاندا، ھورمۇز بوغۇزىنى تاقىغان ئىدى. تېھران ئامېرىكانىڭ ھەربىي بازىلىرىغا ۋە ئۇنىڭ پارس قولتۇقىدىكى ئىتتىپاقداشلىرىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ۋە ئۇچقۇ بىلەن ھۇجۇم قىلىش ئارقىلىق ئۆچ ئالغان. شۇنىڭدىن كېيىن، ئامېرىكا ئىران پورتلىرىنى قامال قىلدى، بۇ نۇرغۇن نېفىت پاراخوتلىرىنىڭ رايوندا قاپسېلىپ قېلىشىنى كەلتۈرۈپ چىقاردى.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، پاكىستاننىڭ مۇرەسسە قىلىشى بىلەن 8-ئاپرېل (2026) باشلانغان سۈلھى جەريانىدىكى ئىسلامئاباد سۆھبىتى كېلىشىم ھاسىل قىلىش بىلەن ئاخىرلاشمىدى. كېيىنچە ترامپ سۈلھىنى مۆھلەتسىز ئۇزارتتى. ئارىدىن بەش كۈن ئۆتكەندە، ئامېرىكا ئىران پورتلىرىغا قامال قىلىشنى باشلىدى ۋە بۇنىڭ ئىران ئىقتىسادىغا كۈنىگە تەخمىنەن 450 مىليون دوللار زىيان سالىدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى.

«ۋال كوچىسى گېزىتى» (Wall Street Journal) جۈمە كۈنى مۇناسىۋەتلىك كىشىلەرنىڭ سۆزىنى نەقىل كەلتۈرۈپ، ئامېرىكا بىلەن ئىران ئوتتۇرىسىدىكى سۆھبەتنىڭ كېلەر ھەپتە پاكىستان پايتەختى ئىسلامئابادتا قايتا باشلىنىشى مۇمكىنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

گېزىتنىڭ خەۋەر قىلىشىچە، ئىككى تەرەپ مۇرەسسەچىلەر بىلەن ھەمكارلىشىپ، ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشنى نىشان قىلغان بىر ئايلىق سۆھبەتنىڭ دائىرىسىنى بەلگىلەيدىغان بىر بەتلىك 14 ماددىلىق «چۈشىنىش ھاسىل قىلىش كېلىشىمى» تەييارلىماقتا.

گەرچە مۇھىم مەسىلىلەر تېخى ھەل قىلىنمىغان بولسىمۇ، ئەمما بۇ لايىھەدە ئىراننىڭ يادرو پىروگراممىسى، ھورمۇز بوغۇزىدىكى جىددىي ۋەزىيەتنى پەسەيتىش ۋە ئىراننىڭ يۇقىرى دەرىجىدە قويۇلدۇرۇلغان ئۇران زاپىسىنى باشقا دۆلەتكە يۆتكەش مۇمكىنچىلىكى قاتارلىق مەسىلىلەرنىڭ مۇزاكىرە قىلىنىدىغانلىقى ئېيتىلماقتا.

ئىزدىنىڭ
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا بىر-بىرىگە شىددەتلىك ھۇجۇم قىلدى
ۋانس: ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن ئىران ئۇران قويۇلدۇرۇش ئىقتىدارىنى ئازايتىشى كېرەك
ئىران: ئامېرىكا بىلەن سۆھبەت ئۆتكۈزۈشنىڭ ھېچقانداق ئەھمىيىتى يوق
موسكۋاغا 650 ئۇچقۇچىسىز ئاپپارات بىلەن ھۇجۇم قىلىندى
ترامپ: ئىران مەسىلىسى ھەل قىلىنسا نېفىت باھاسى تۆۋەنلەيدۇ
رۇسىيە كىيېۋدىكى يەنە بىر كۆۋرۈكنى بومباردىمان قىلدى، قاتناش پالەچ ھالغا چۈشۈپ قالدى
پۇتىن: رۇسىيەگە بىۋاسىتە ھۇجۇم قىلىنسا بارلىق قوراللار ئىشلىتىلىدۇ
ئامېرىكا مۇداپىئە مىنىستىرى گېنېرال ۋە ئادمىراللار سانىنى %20 ئازايتىش توغرىسىدا بۇيرۇق چۈشۈردى
تەيۋەن: خىتاي ئۇرۇش ئايروپىلانلىرى ئارال ئەتراپىدا 21 قېتىم ئۇچۇش ئېلىپ باردى
ئىران: ترامپ نە سۆھبەتلىشەلمەيدۇ، نە ئۇرۇش قىلالمايدۇ
ترامپ ئىراننىڭ ئاخىرىدا «ۋاز كېچىدىغانلىقى»نى ئىلگىرى سۈردى
ئىسرائىلىيە ئارمىيەسى سۈرىيەنىڭ جەنۇبىدا ئۆيلەرنى تەكشۈردى ۋە پونكىت قۇردى
ترامپ ئىرانغا قارىتىلغان ئېمبارگولارنى يېنىكلىتىش ھەققىدىكى دەۋالارنى رەت قىلدى
ئاراقچى: قاتارلىق مۇرەسسەچىلەرگە تەكلىپلىرىمىزنى سۇندۇق، ئامېرىكانىڭ جاۋابىنى كۈتۈۋاتىمىز
خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ۋاڭ: ياپونىيە تارىختىن ساۋاق ئالمىسا، كەلگۈسىمۇ بولمايدۇ
ترامپ ھورمۇز بوغۇزىنى «ترامپ بوغۇزى» دەپ ئاتىغان بىر رەسىمنى ھەمبەھىرلىدى
ئۇكرائىنا: رۇسىيە كىيېۋدا ئىككى بالىلار يەسلىسى ۋە ئىككى مەكتەپ بىناسىنى نىشان قىلدى
ئىران: ئەنگىلىيە ئىشغالچى ۋە تېررورچى ھاكىمىيەتنى قۇرۇشتىكى رولى ئۈچۈن جاۋابكارلىققا تارتىلىشى شەرت
ئامېرىكا : خىتاي تەمىنلىگەن سانلىق مەلۇماتلار ئىراننىڭ ھۇجۇم ئىقتىدارىنى ئاشۇردى
رۇسىيە بىلەن ئۇكرائىنا بىر-بىرىنى ئەيىبلىدى: 3 كىشى ئۆلدى، 10 دىن ئارتۇق كىشى يارىلاندى