دۇنيا بانكىسى ئۇكرائىنانىڭ قايتا قۇرۇش چىقىمىنىڭ 588 مىليارد دوللارغا يەتكەنلىكىنى مۆلچەرلىمەكتە. يېڭىلانغان چىقىم مۆلچەرى ئىلگىرىكى 524 مىليارد دوللاردىن ئۆرلەپ، ئۇكرائىنانىڭ ئومۇمىي ئىشلەپچىقىرىش قىممىتى (GDP) نىڭ تەخمىنەن ئۈچ ھەسسىسىگە يەتتى؛ بۇ قېتىمقى مۆلچەر ئاساسلىق تۇرالغۇ، ئېنېرگىيە، مائارىپ، قاتناش ۋە باشقا ئۇللۇق ساھەلەرگە مەركەزلەشتى.
دۇنيا بانكىسى ئۇكرائىنانىڭ قايتا قۇرۇش چىقىمىغا ئائىت مۆلچەرىنى يېڭىلىغان بولۇپ، مەزكۇر رەقەم ئىلگىرىكى دوكلاتتىكى 524 مىليارد دوللارلىق سەۋىيەدىن، ئۆتكەن يىلنىڭ ئاخىرىغىچە بولغان ئەھۋالغا ئاساسەن 588 مىليارد دوللارلىق سەۋىيەگە كۆتۈرۈلدى.
دۈشەنبە كۈنى ئېلان قىلىنغان باياناتتا قەيت قىلىنىشىچە، رۇسىيە بىلەن بولغان ئۇرۇش باشلانغاندىن بۇيانقى تۆت يىل جەريانىدا يېڭىلانغان ئون يىللىق چىقىم مۆلچەرى، 2025-يىلى ئۇكرائىنانىڭ ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتىنىڭ تەخمىنەن ئۈچ ھەسسىسىگە توغرا كېلىدىكەن.
بانكا تەرىپىدىن ئېلان قىلىنغان باياناتتا مۇنداق دېيىلدى: «تەرەققىيات شېرىكلىرىنىڭ قوللىشى بىلەن، ئۇكرائىنا ھۆكۈمىتى 2026-يىللىق ئەسلىگە كەلتۈرۈش ۋە قايتا قۇرۇش مۇھىم نۇقتىلىرىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇش ئۈچۈن زور قەدەملەرنى باسماقتا؛ بۇلارنىڭ ئىچىدە ئاممىۋى سېلىنما تۈرلىرى، ۋەيران بولغان تۇرالغۇلارنى فوند بىلەن تەمىنلەش، مىنا تازىلاش ۋە كۆپ ساھەلىك ئىقتىسادىي ياردەم پىلانلىرىغا ئوخشاش نۇقتىلىق ئەسلىگە كەلتۈرۈش ياردەم تۈرلىرى ئورۇن ئالغان بولۇپ، بۇلارنىڭ ئومۇمىي سوممىسى 15 مىليارد دوللاردىن ئاشىدۇ.»
بانكا يەنە 2022-يىلى فېۋرالدىن بۇيان تۇرالغۇ، ئېنېرگىيە، مائارىپ، قاتناش ۋە باشقا مۇھىم ساھەلەردە ئېلىپ بېرىلغان جىددىي رېمونت قىلىش ۋە دەسلەپكى ئەسلىگە كەلتۈرۈش پائالىيەتلىرى بىلەن، كەم دېگەندە 20 مىليارد دوللار قىممىتىدىكى ئېھتىياجنىڭ قاندۇرۇلغانلىقىنى ئەسكەرتتى.
ئۇنىڭدىن باشقا، ئۇكرائىناغا يەتكەن بىۋاسىتە زىياننىڭ ئىلگىرىكى دوكلاتتا 176 مىليارد دوللار ئىكەنلىكى، ھازىر بولسا 195 مىليارد دوللاردىن ئېشىپ كەتكەنلىكى، زىيانغا ئەڭ كۆپ ئۇچرىغان ساھەلەرنىڭ تۇرالغۇ، قاتناش ۋە ئېنېرگىيە ئىكەنلىكى بىلدۈرۈلدى. باياناتتا يەنە: «زىيان-تەلەپەت ۋە ئېھتىياجلار ھازىرمۇ ئالدىنقى سەپتىكى رايونلار بىلەن چوڭ مېتروپول رايونلاردا كۈچلۈك بولماقتا» دېگەن سۆزلەر ئىشلىتىلدى.
قايتا قۇرۇش ۋە ئەسلىگە كەلتۈرۈش
باياناتتا ئېنېرگىيە ساھەسىدىكى زىيانغا ئۇچرىغان ياكى ۋەيران بولغان مال-مۈلۈكلەرنىڭ ئۆتكەن يىللىق دوكلاتقا سېلىشتۇرغاندا تەخمىنەن %21 ئاشقانلىقى، قاتناش ساھەسىدىكى ئېھتىياجنىڭ بولسا ئۆتكەن يىلغا قارىغاندا تەخمىنەن %24 يۇقىرىلىغانلىقى كۆرسىتىلدى.
دۇنيا بانكىسى يەنە ئۆتكەن يىلنىڭ ئاخىرىغىچە بولغان ئەھۋالغا ئاساسەن، تۇرالغۇ زاپىسىنىڭ %14 نىڭ زىيانغا ئۇچرىغانلىقىنى ياكى ۋەيران بولغانلىقىنى، بۇنىڭ 3 مىليوندىن ئارتۇق ئائىلىگە تەسىر كۆرسەتكەنلىكىنى ئەسكەرتتى.
بانكىنىڭ مۆلچەرىگە قارىغاندا، قايتا قۇرۇش ۋە ئەسلىگە كەلتۈرۈش ئېھتىياجى ئەڭ يۇقىرى ساھە 96 مىليارد دوللاردىن ئاشىدىغان خامچوت بىلەن قاتناش ساھەسى بولۇپ، ئۇنىڭدىن قالسا تەخمىنەن 91 مىليارد دوللار بىلەن ئېنېرگىيە ساھەسى ۋە 90 مىليارد دوللار بىلەن تۇرالغۇ ساھەسى ئورۇن ئالىدىكەن. سودا ۋە سانائەت ساھەسىدىكى ئېھتىياج 63 مىليارد دوللاردىن كۆپ بولسا، يېزا ئىگىلىكىدە بۇ رەقەم 55 مىليارد دوللاردىن ئاشىدىكەن.
يەنە بىر تەرەپتىن، بۇ ساھەدىكى تالاپەتنى چەكلەشكە ياردىمى بولغان تەكشۈرۈش ۋە مىنا تازىلاش خىزمەتلىرىدىكى ئىلگىرىلەشلەرگە قارىماي، پارتلاتقۇچ بۇيۇملار خەۋپىنى باشقۇرۇش ۋە خارابىلىكلەرنى تازىلاش تەننەرخىنىڭ تەخمىنەن 28 مىليارد دوللار ئەتراپىدا بولىدىغانلىقى مۆلچەرلەنمەكتە.
