ئامېرىكا بىلەن دانىيە گىرېنلاندىيە مەسىلىسى توغرىسىدا سۆھبەت ئۆتكۈزىدۇ

ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ گىرېنلاندىيە ھەققىدىكى سۆزلىرى دۇنيادا كۈچلۈك ئىنكاس قوزغىدى. بولۇپمۇ ياۋروپا دۆلەتلىرى، بۇنداق بىر قەدەم تاشلاشنىڭ ناتونىڭ يىمىرىلىشىدىن دېرەك بېرىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇردى.

By
كوپېنھاگېندا، دانىيە، 2026-يىلى 1-ئاينىڭ 8-كۈنى، گىرېنلاندىيە بايرىقى لەپىلدىمەكتە. / Reuters

دىپلوماتىك مەنبەلەرنى ئاساس قىلغان خەۋەرلەرگە قارىغاندا، ئامېرىكا ۋە دانىيە ئەمەلدارلىرى ۋاشىنگتوننىڭ ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە شىمالىي قۇتۇپ رايونىنىڭ كونتروللۇقىنى دانىيەدىن ئۆتكۈزۈۋېلىش تىرىشچانلىقى دائىرىسىدە، بۇ ھەپتە گىرېنلاندىيە مەسىلىسى توغرىسىدا سۆھبەت ئۆتكۈزۈشنى پىلانلىغان. ئامېرىكا تاراتقۇسى «CBS News»نىڭ خەۋىرىگە ئاساسلانغاندا، مەزكۇر سۆھبەت چارشەنبە كۈنى ئۆتكۈزۈلىدۇ.

ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو ئۆتكەن ھەپتە ئامېرىكا كونگرېسىدا ئۆتكۈزۈلگەن يېپىق يىغىندا، پىرېزىدېنت ترامپنىڭ دانىيە زېمىنىنى سېتىۋېلىشقا قىزىقىۋاتقانلىقىنى تىلغا ئالغانىدى. ئاقساراي سەيشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان باياناتىدا، گىرېنلاندىيەنى قولغا كەلتۈرۈش ئۈچۈن ھەربىي كۈچ ئىشلىتىشنى ئۆز ئىچىگە ئالغان كەڭ دائىرىلىك تاللاشلارنىڭ مۇزاكىرە قىلىنىۋاتقانلىقىنى بىلدۈردى.

ئامېرىكا كېڭەش پالاتا ئەزاسى تىم كاين يەكشەنبە كۈنىدىكى باياناتىدا، ئىككى پارتىيەنىڭ قانۇن تۈزگۈچىلىرىنىڭ گىرېنلاندىيەنى ئىگىلەش ئۈچۈن قىلىنىدىغان ھەرقانداق ھەربىي تەشەببۇسقا بىرلىكتە قارشى تۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى. كاين ترامپنىڭ ئىلگىرىكى سۆزلىرىگە رەددىيە بېرىپ: «بىز بۇ ئىشنى زورلۇق ياكى بېسىم بىلەن قىلمايمىز. ئىتتىپاقدىشىمىز ۋە مۇستەقىل دۆلەت بولغان دانىيە بىلەن ھەمكارلىقنى داۋاملاشتۇرىمىز، ئۇلارنى دۈشمەن ياكى رىقابەتچى دەپ قارىمايمىز» دېدى.

ترامپ ھۆكۈمىتى ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى كۈچلىرى ۋېنېزۇئېلا پىرېزىدېنتى نىكولاس مادۇرونى تۇتقۇن قىلغان 3-يانۋاردىكى ھەربىي ھەرىكەتتىن بۇيان، گىرېنلاندىيەنى «ئىگىلەش» مەسىلىسىدە تېخىمۇ قاتتىق تىل ئىشلىتىشكە باشلىدى ۋە بۇنىڭ دۆلەت بىخەتەرلىكى ئۈچۈن زۆرۈر ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى.

گىرېنلاندىيەدىكى سىياسىي پارتىيە رەھبەرلىرى جۈمە كۈنى ئامېرىكاغا قوشۇلۇشقا قارشى ئىكەنلىكلىرىنى يەنە بىر قېتىم تەكىتلەپ: «بىز ئامېرىكالىق بولۇشنىمۇ، دانىيەلىك بولۇشنىمۇ خالىمايمىز، بىز پەقەت گىرېنلاندىيەلىك بولۇشنى خالايمىز» دېيىشتى.

پىرېزىدېنت ترامپ بولسا جۈمە كۈنىدىكى باياناتى جەريانىدا: «گىرېنلاندىيە مەسىلىسىدە ئۇلار خالىسۇن-خالىمىسۇن بىرەر ئىش قىلىمىز. چۈنكى بىز قىلمايدىغان بولساق، رۇسىيە ياكى خىتاي گىرېنلاندىيەنى ئىگىلىۋالىدۇ. بىز رۇسىيە ياكى خىتاينى قوشنا قىلىشنى خالىمايمىز. مەن كېلىشىم ئارقىلىق ئاسان يول بىلەن ھەل قىلىشنى ئۈمىد قىلىمەن، ئەمما ئاسان بولمىسا، قىيىن يول (زورلۇق كۈچ) بىلەن قىلىمىز» دېگەنىدى.