ئىسرائىلىيەنىڭ غەربىي قىرغاقتىكى بىر تارىخىي ئورۇننى ئىگىلىۋېلىشنى پىلانلاۋاتقانلىقى ئاشكارىلاندى

«بىرلەشمە خەۋەر ئاگېنتلىقى» قولغا چۈشۈرگەن بىر ھۆكۈمەت ھۆججىتىگە ئاساسلانغاندا، ئىسرائىلىيە پەلەستىن زېمىنىدىكى يەھۇدىي كۆچمەنلەرنىڭ زوراۋانلىقىغا قارشى قاتتىق تەدبىر قوللىنىش بېسىمىغا دۇچ كېلىۋاتقان بولسىمۇ، ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاققا جايلاشقان مۇھىم ئارخېئولوگىيەلىك ئورۇن — سېباستىيانىڭ كۆپ قىسمىنى قانۇنسىز ھالدا مۇسادىرە قىلىشنى پىلانلىماقتا ئىكەن.

كۆچمەنلەرگە قارشى پائالىيەت ئېلىپ بارىدىغان «ھازىر تىنچلىق ئورنىتىش ۋاقتى» (Peace Now) ناملىق تەشكىلاتىنىڭ بىلدۈرۈشىچە، تەخمىنەن 180 گېكتار كېلىدىغان بۇ زېمىننى مۇسادىرە قىلىش ئىسرائىلىيەنىڭ ئارخېئولوگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە يەرلەرنى ئەڭ كەڭ كۆلەمدە تارتىۋېلىشى بولۇپ ھېسابلىنىدۇ. 11-ئاينىڭ 12-كۈنى ئېلان قىلىنغان بۇيرۇقتا، پەلەستىنلىكلەرنىڭ مىڭلارچە زەيتۇن دەرىخى ئۆسىدىغان مەزكۇر جايلىرىنى مۇسادىرە قىلىش پىلانى ئوتتۇرىغا قويۇلغان.

بۇ جاي خىرىستىيانلار بىلەن مۇسۇلمانلار يەھيا پەيغەمبەرنىڭ دەپنە قىلىنغانلىقىغا ئىشىنىدىغان مۇقەددەس ئورۇندۇر. ئىسرائىلىيە 2023-يىلى بۇ يەرنى ساياھەت نۇقتىسىغا ئايلاندۇرۇشنى پىلانلاۋاتقانلىقىنى ئېلان قىلغان بولۇپ، ھازىردىن باشلاپ قېزىش ئىشلىرىنى باشلىۋەتكەن ھەمدە بۇ جاينى ئېچىش ئۈچۈن 30 مىليون شېكېل (9.24 مىليون دوللار)دىن ئارتۇق مەبلەغ ئاجراتقان. بۇيرۇققا ئاساسەن، پەلەستىنلىكلەرنىڭ 14 كۈن ئىچىدە ئېتىراز بىلدۈرۈش ھوقۇقى بار ئىكەن.

بۇ قارار، ئىسرائىلىيەلىك كۆچمەنلەر بەيتلەھم ئەتراپىدا يېڭى، رۇخسەتسىز ئولتۇراق رايونى قۇرغانلىقىنى تەبرىكلەۋاتقان بىر پەيتكە توغرا كەلدى. يەنە بىر تەرەپتىن، كىشىلىك ھوقۇقنى كۆزىتىش تەشكىلاتى ئىسرائىلىيەنىڭ بۇ يىل غەربىي قىرغاقتىكى ئۈچ مۇساپىرلار لاگېرىدىن 32 مىڭ پەلەستىنلىكنى مەجبۇرىي كۆچۈرۈش ئارقىلىق ئۇرۇش جىنايىتى ئۆتكۈزگەن بولۇشى مۇمكىنلىكىنى ئوتتۇرىغا قويدى.

ئىسرائىلىيە 1967-يىلىدىكى ئۇرۇشتا كەلگۈسىدىكى پەلەستىن دۆلىتى ئۈچۈن ئاجرىتىلغان غەربىي قىرغاق، شەرقىي قۇددۇس ۋە غەززەنى ئىشغال قىلغان ئىدى. ھازىر غەربىي قىرغاقتىكى كۆپىنچىسى قانۇنسىز بولغان ئولتۇراق رايونلىرىدا 500 مىڭدىن، تالاش-تارتىشلىق شەرقىي قۇددۇستا 200 مىڭدىن ئارتۇق يەھۇدىي كۆچمەن ياشايدۇ.

ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ماركو رۇبىيو ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا قانۇنسىز كۆچمەنلەر زوراۋانلىقىنىڭ كۈچىيىۋاتقانلىقىدىن ئەندىشە قىلىۋاتقانلىقىنى بىلدۈرۈپ، بۇ ۋەقەلەرنىڭ غەززەدىكى ئۇرۇش توختىتىشقا تەسىر كۆرسىتىپ-كۆرسەتمەيدىغانلىقى ھەققىدىكى سوئالغا: «ئۇنداق بولمايدۇ دەپ ئۈمىد قىلىمەن. بىز بۇنىڭ يۈز بېرىشىنى كۈتمەيمىز ۋە بۇنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن پۈتۈن كۈچىمىز بىلەن تىرىشىمىز» دەپ جاۋاب بەردى.