سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
ئامېرىكا ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئىتتىپاقداشلىرىنى يېڭى ئىتتىپاق قۇرۇشقا چاقىرماقتا
ۋاشىنگتون ئىتتىپاقداشلىرىغا «دېڭىز ئەركىنلىكى بىرلەشمىسى» قۇرۇش تەكلىپىنى سۇندى.
ئامېرىكا ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئىتتىپاقداشلىرىنى يېڭى ئىتتىپاق قۇرۇشقا چاقىرماقتا
ئامېرىكا ھورمۇز بوغۇزىنى ئېچىش ئۈچۈن ئىتتىپاقداشلىرىنى يېڭى ئىتتىپاق قۇرۇشقا چاقىرماقتا / Reuters

Wall Street Journal گېزىتىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، پاراخوت قاتنىشى توختاپ قېلىش گىردابىغا بېرىپ قالغانلىقى ۋە تېھران بىلەن ئۆتكۈزۈلۈۋاتقان سۆھبەتلەرنىڭ تۇيۇق يولغا كىرىپ قالغانلىقى سەۋەبىدىن، ۋاشىنگتون ئىتتىپاقداشلىرىغا «دېڭىز ئەركىنلىكى بىرلەشمىسى» قۇرۇش تەكلىپىنى سۇنغان.

چارشەنبە كۈنى ئېلان قىلىنغان بىر دوكلاتقا قارىغاندا، ترامپ ھۆكۈمىتى داۋاملىشىۋاتقان ئامېرىكا-ئىران كىرىزىسى سەۋەبىدىن ئىستراتېگىيەلىك سۇ يولىنى بويلاپ پاراخوت قاتنىشى توختاپ قېلىش گىردابىغا بېرىپ قالغان بىر پەيتتە، ھورمۇز بوغۇزىدىن ئۆتىدىغان قاتناشنى قايتىدىن باشلاش ئۈچۈن خەلقئارالىق بىر ئىتتىپاق قۇرۇشقا تىرىشماقتا.

The Wall Street Journal گېزىتى ئامېرىكا ئەلچىخانىلىرىغا ئەۋەتىلگەن تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقىنىڭ بىر يازمىسىنى مەنبە كۆرسىتىپ خەۋەر قىلىشىچە، ۋاشىنگتون دىپلوماتلىرىدىن چەت ئەل ھۆكۈمەتلىرىنى بوغۇزنى قايتىدىن ئېچىش ئۈچۈن ئۇچۇر ھەمبەھرىلىنىش، دىپلوماتىك تىرىشچانلىقلار ۋە ئېمبارگولارنىڭ ئىجرا قىلىنىشىنى ماسلاشتۇرىدىغان «دېڭىز ئەركىنلىكى بىرلەشمىسى» (Maritime Freedom Construct) دەپ ئاتالغان يېڭى بىر ئىتتىپاققا قاتنىشىشقا قايىل قىلىشنى تەلەپ قىلغان.

مەزكۇر يازمىدا: «قاتنىشىشىڭلار ئەركىن قاتناش ھوقۇقىنى قايتىدىن تۇرغۇزۇشقا ۋە دۇنيا ئىقتىسادىنى قوغداشقا قارىتىلغان ئورتاق ئىقتىدارىمىزنى كۈچەيتىدۇ» دېيىلگەن.

دوكلاتقا قارىغاندا، ھۆكۈمەتنىڭ بىر يۇقىرى دەرىجىلىك ئەمەلدارى مەزكۇر تەكلىپنىڭ پىرېزىدېنتنىڭ ئىختىيارىدىكى دىپلوماتىك ۋە سىياسىي قوراللارنىڭ پەقەت بىرى ئىكەنلىكىنى مۇئەييەنلەشتۈرگەن.

بۇ تەشەببۇس پىرېزىدېنت دونالد ترامپنىڭ بوغۇزنىڭ «تامامى ئوچۇق ۋە سودىغا تەييار» ئىكەنلىكىنى جاكارلىشىدىن پەقەت بىرنەچچە ھەپتە كېيىن ئوتتۇرىغا چىقتى؛ ئەمما پاراخوت قاتنىشى يەنىلا ئاساسىي جەھەتتىن توختاپ قېلىش ھالىتىدە تۇرماقتا.

ئىران تېھراننىڭ رۇخسىتىسىز سۇ يولىنى ئىشلەتكەن ماي توشۇش پاراخوتلىرىغا مىنا ياتقۇزۇشقا ۋە ھۇجۇم قىلىشقا تىرىشىۋاتقان بىر پەيتتە، ئامېرىكامۇ ئىران پورتلىرىغا بېرىپ-كېلىۋاتقان بارلىق پاراخوتلارغا قارىتا بىر قامالنى ئىجرا قىلماقتا.

بوغۇزنىڭ كېلەچىكى توختاپ قالغان تىنچلىق سۆھبەتلىرىدىكى ھالقىلىق بىر ئىختىلاپ نۇقتىسىغا ئايلاندى. ترامپ دۈشەنبە كۈنى مەسلىھەتچىلىرىگە ئىران تاكى يادرو پىروگراممىسىدىن ۋاز كېچىشكە قوشۇلغانغا قەدەر، مۇددىتى ئۇزارتىلغان بىر قامالغا تەييارلىق قىلىشنى ئېيتتى.

ئىزدىنىڭ
خىتاي ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ سانائەت سىياسىتىنى ئەيىبلەپ، قارشى تەدبىر قوللىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
تېھران ئامېرىكاغا ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا دائىر تەكلىپلىرىنى سۇندى
مالى مۇداپىئە مىنىستىرى ئەلقائىدە بىلەن ئالاقىسى بار تەشكىلاتنىڭ ھۇجۇمىدا ھاياتىدىن ئايرىلدى
ئىسرائىلىيە ئۆكتىچىلىرى نېتانياھۇغا قارشى بىرلەشمەكتە
ئەردوغان كەچلىك زىياپەتتىكى ھۇجۇمدىن كېيىن ترامپقا ئۇچۇر يوللىدى
ئامېرىكانىڭ «زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىكى» گە زەربە بېرىش ھەرىكىتىدە ئۈچ كىشى ئۆلدى
كىم جوڭئۇن رۇسىيەنى تولۇق قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپ ھالدا لىۋانغا ھۇجۇم قىلىپ 14 كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
خاقان فىدان ئامېرىكا -ئىران سۆھبەتلىرىنى ئىرانلىق ۋە پاكىستانلىق مەنسەپداشلىرى بىلەن مۇزاكىرىلەشتى
ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى تىنچلىق سۆھبىتى ئۈچۈن پاكىستانغا قايتا بارىدۇ
ترامپ «يۇقىرى پارتلاش ئاۋازلىرى» بىخەتەرلىك سىگنالى پەيدا قىلغاندىن كېيىن تارقاقلاشتۇرۇلدى
ترامپ قوراللىق ھۇجۇمنىڭ ئىران ئۇرۇشىدا غەلىبە قىلىشىنى «توسۇپ قالالمايدىغانلىقىنى» ئېيتتى
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا يەرلىك سايلامدا چۈشكەن بېلەتلەرنى ساناش باشلاندى
ئىسرائىلىيە غەززەدە ئىككى پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈرۈپ، ئالتە پەلەستىنلىكنى يارىدار قىلدى
سىسى: «ئوتتۇرا شەرق خەرىتىسىنى قايتىدىن سىزىشقا قارىتىلغان قەستەن ئۇرۇنۇشلار بار»