خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
خىتاي شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىرى بىلەن بولغان ئالاقىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ۋەكىل تەيىنلىدى
يەن ۋېنبىن خىتاينىڭ شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىدىكى ماسلاشتۇرغۇچىسى ۋە شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى ئىشلىرى ئالاھىدە ۋەكىلى بولۇپ ۋەزىپىگە تەيىنلەندى.
خىتاي شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىرى بىلەن بولغان ئالاقىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ۋەكىل تەيىنلىدى
خىتاي شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىرى بىلەن بولغان ئالاقىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ۋەكىل تەيىنلىدى / AP

خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى چارشەنبە كۈنى دۆلەتنىڭ شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىغا ئەزا دۆلەتلەر بىلەن بولغان ئالاقىنى «چوڭقۇرلاشتۇرۇش» ئۈچۈن ئالاھىدە ۋەكىل تەيىنلىگەنلىكىنى جاكارلىدى.

تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى ماۋ نىڭ مۇخبىرلارنى كۈتۈۋېلىش يىغىنىدا: «ئالاھىدە ۋەكىللىك ۋەزىپىسى خىتاينىڭ شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىرى بىلەن بولغان ئالاقە ۋە ھەمكارلىقنى چوڭقۇرلاشتۇرۇشتىكى مۇھىم ۋەزىپىدۇر» دېدى ۋە باش ئەلچى يەن ۋېنبىننىڭ شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى ئىشلىرى ئالاھىدە ۋەكىلى، شۇنداقلا شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىك ماسلاشتۇرغۇچىسى بولۇپ ۋەزىپىگە تەيىنلەنگەنلىكىنى ئەسكەرتىپ مۇنداق دېدى:

«ئۇنىڭ ۋەزىپىسىنى ئاكتىپلىق بىلەن ئادا قىلىدىغانلىقىغا، رەھبەرلەرنىڭ ئورتاق تونۇشلىرىنى ئەمەلىيلەشتۈرۈش، تەشكىلاتنىڭ تەرەققىيات ۋە ھەمكارلىق يۆنىلىشىدە خىزمەت ئىشلەش، رايون خەۋپسىزلىكى، مۇقىملىقى، تەرەققىياتى ۋە گۈللىنىشىگە ئورتاق تۆھپە قوشۇش ھەمدە تېخىمۇ قويۇق بىر شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى جەمئىيىتىنىڭ قۇرۇلۇشىنى ئىلگىرى سۈرۈش ئۈچۈن شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىغا ئەزا  باشقا دۆلەتلەرنىڭ ماسلاشتۇرغۇچىلىرى بىلەن ھەمكارلىشىپ خىزمەت مۇناسىۋىتىنى ساقلايدىغانلىقىغا چىن دىلىمىزدىن ئىشىنىمىز.»

شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى خىتاي، رۇسىيە، قازاقىستان، قىرغىزىستان ۋە تاجىكىستاندىن تەشكىل تاپقان «شاڭخەي بەش دۆلەت گۇرۇھى» مېخانىزمىغا ئاساسلىنىدۇ. ئۆزبېكىستان ئالتىنچى ئەزا بولۇپ كىرگەن، كېيىن پاكىستان، ھىندىستان، ئىران ۋە بېلارۇسىيەمۇ بۇ گۇرۇپپىغا ئەزا بولغان.

تەشكىلاتنىڭ 10 ئەزا دۆلەتتىن باشقا، ئاسىيا، ياۋروپا ۋە ئافرىقادا كۆزەتكۈچى ۋە دىيالوگ ھەمراھى دەپ ئاتالغان 16 شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى ھەمراھى بار.

شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۇنيا قۇرۇقلۇق كۆلىمىنىڭ تەخمىنەن %24 نى، دۇنيا نوپۇسىنىڭ %42 نى ئىگىلەيدۇ. ئەزا دۆلەتلەر مىللىي ئىشلەپچىقىرىش ئومۇمىي قىممىتىنىڭ تەخمىنەن تۆتتىن بىرىنى ئىگىلەيدۇ. تەشكىلاتنىڭ سودا ئىشلىرى ئۆتكەن يىگىرمە يىلدا تەخمىنەن % 100 ھەسسە ئاشتى. ئۇلارنىڭ دۇنيا سودىسىدىكى ئۈلۈشى 2001-يىلى %5.4 بولغان بولسا، 2020-يىلى %17.5 كە يەتتى.

شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتىنىڭ 25-نۆۋەتلىك باشلىقلار يىغىنى خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭنىڭ رىياسەتچىلىكىدە دۆلەتنىڭ شىمالىدىكى تيەنجىن شەھىرىدە ئۆتكۈزۈلدى. تەشكىلات بۇ يەردە 2035-يىلىغىچە كۈچكە ئىگە بولىدىغان 10 يىللىق شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى تەرەققىيات ئىستراتېگىيەسى بىلەن بىللە، خەۋپسىزلىك، سودا، ئېنېرگىيە ۋە مەدەنىيەت ھەمكارلىقى ساھەلىرىدە نەتىجە ھۆججەتلىرىنى قوبۇل قىلدى.

خىتاينىڭ شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى ئەزالىرى، كۆزەتكۈچىلىرى ۋە دىيالوگ ھەمراھلىرى بىلەن بولغان سودىسى 2024-يىلى رېكورت يارىتىپ 890 مىليارد دوللارغا يەتتى. بۇ رەقەم دۆلەتنىڭ ئومۇمىي تاشقى سودىسىنىڭ %14.4 نى تەشكىل قىلىدۇ.

ئىزدىنىڭ
فىدان: «ئوتتۇرا كارىدور» ئۈچ تەرەپلىمىلىك ھەمكارلىقىمىزنىڭ ئىستراتېگىيەلىك ئومۇرتقىسىغا ئايلاندى»
مىللىي ئىستىخبارات ئىدارىسى باشلىقى ئىبراھىم كالىن غەززە دىپلوماتىيەسى ئۈچۈن قاھىرەگە يېتىپ باردى
غەززە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىنىڭ ئىككىنچى باسقۇچى ئۈچۈن قاھىرەدە سۆھبەتلەر داۋاملاشماقتا
2025-يىلى يادرو قوراللىرى خىراجىتى رېكورت خاراكتېرلىك ئېشىپ 118.8 مىليارد دوللارغا يەتتى
خىتاي ۋە شىمالىي كورېيە مۇناسىۋەتلەرنى كۈچەيتىش قارارىغا كەلدى
«ئىستانبۇل باياننامىسى» دە ھەمكارلىق سىگنالى بېرىلدى
رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىنانىڭ خاركىۋ شەھىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرىدا تۆت كىشى ئۆلدى
ئامېرىكانىڭ بىر تىك ئۇچار ئايروپىلانى ھورمۇز بوغۇزى ئەتراپىدا چۈشۈپ كەتتى
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان ۋېنېزۇئېلا مۇئاۋىن پىرېزىدېنتى رودرىگۇئېز بىلەن كۆرۈشتى
تۇساش باش مۇدىرى دەمىرئوغلۇ: تۈركىيە ھەربىي ئايروپىلان تۈرلىرىدە ياۋروپانىڭ ئالدىدا
فىدان: تۈركىيە بىلەن ھىندىستان ئىختىلاپلىرىنى بىر چەتكە قايرىپ قويۇپ، پۇرسەتلەرگە يۈزلىنىشى كېرەك
ئامېرىكادا قوراللىق ھۇجۇم يۈز بېرىپ 9 كىشى يارىلاندى
ترامپ ئىرانغا "كىلىشىم" چاقىرىقى قىلدى، نېتانياھۇغا "قايتۇرما زەربە بەرمەسلىك" بۇيرۇقى چۈشۈردى
فىلىپپىننىڭ مىنداناۋ رايونىدا 7.8 باللىق يەر تەۋرەش مەيدانغا كەلدى
قىزىل دېڭىزدا جىددىيچىلىك ئۆرلىمەكتە. خۇسىيلار ئىسرائىلىيە پاراخوتلىرىغا تەھدىت سالدى