فىنلاندىيە نوپۇسىنىڭ 2040-يىللاردا 6 مىليوننىڭ ئاستىغا چۈشۈشى ۋە تۇغۇلۇش نىسبىتىنىڭ رېكورت سەۋىيەدە تۆۋەن بولۇشى، بۇ دۆلەتنى ياۋروپادا نوپۇسى تېز قېرىلىشىۋاتقان جەمئىيەتلەرنىڭ بىرىگە ئايلاندۇرۇپ قويۇشى مۇمكىن ئىكەن.

فىنلاندىيە ي ل ئە (YLE) قانىلى سەيشەنبە كۈنى (16-سېنتەبىر) MDI مەسلىھەتچىلىك شىركىتىنىڭ رەقەملىرىنى ئېلان قىلدى.

دوكلاتتا قەيت قىلىنىشىچە، كۆپ ساندىكى شەھەر-بازارلار تۇغۇلۇش نىسبىتىنىڭ رېكورت سەۋىيەدە تۆۋەن بولۇشى ۋە ئۆلۈم نىسبىتىنىڭ ئېشىشى سەۋەبىدىن نوپۇسنىڭ ئازىيىشىنى باشتىن كەچۈرىدىكەن.

مەسلىھەتچىلىك شىركىتىنىڭ مۇتەخەسسىسى راسمۇس ئارو: «ئىلگىرى يۇقىرى ئۆلۈم نىسبىتى ھەمىشە ۋاقىتلىق ئەھۋال ئىدى. مەسىلەن، ئىچكى ئۇرۇش ياكى ئاچارچىلىق يىللىرىدىكىگە ئوخشاش. ئەمما، 2016-يىلدىن باشلاپ، فىنلاندىيەنىڭ نوپۇسى ھەر يىلى كۆچمەنلەر بولمىغان ئەھۋالدا ئازىيىدىغان ھالەتكە كەلدۇق. ھازىر ھەر 10 شەھەر-بازارنىڭ پەقەت بىرىدىلا تۇغۇلۇش نىسبىتى ئۆلۈم نىسبىتىدىن يۇقىرى. ھەتتا بۇ جايلاردىمۇ ئىككىسى ئوتتۇرىدىكى پەرق ناھايىتى ئاز. چوڭ شەھەرلەر ۋە <ئىنجىل بەلبىغى>دەپ ئاتىلىدىغان غەربتىكى  بىر قىسىم رايونلاردا ئەھۋال باشقىچىرەك» دېدى.

ئازىيىۋاتقان سىنىپلار

فىنلاندىيەدە نوپۇسنىڭ ئازىيىشى مەكتەپلەرگە زور تەسىر كۆرسىتىشى مۇمكىن. 2032-يىلغا بارغاندا مەكتەپلەردە 96 مىڭ بالا ئازىيىدۇ، بۇ 100 مىڭ ئۈستەل بوش قالىدۇ دېگەن گەپ.

تەخمىنەن 100 شەھەر-بازار ئوقۇغۇچىلىرىنىڭ ئۈچتىن بىرىنى يوقىتىپ، مەكتەپلەرنىڭ كەڭ كۆلەمدە تاقىلىشقا دۇچ كېلىشى مۆلچەرلەنمەكتە.

شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، فىنلاندىيەنىڭ ياشانغان نوپۇسىنىڭ ئېشىشى مۆلچەرلىنىۋاتقان بولۇپ، 2040-يىلغا بارغاندا، 84 ياشتىن ئاشقانلارنىڭ سانى 142 مىڭ كىشى كۆپىيىدۇ، 2050-يىلغا بارغاندا بۇ سان 174 مىڭغا يېتىدۇ.

مۇتەخەسسىس ئارو فىنلاندىيەدە نوپۇسنىڭ قېرىلىشىش مەسىلىسىنىڭ 2050-يىللارغىچە داۋاملىشىدىغانلىقىنى ئەسكەرتتى.

بىر نەچچە يىلدىن بۇيان، كۆچ فىنلاندىيەنىڭ تۇغۇلۇش نىسبىتىنىڭ تۆۋەنلىشىنى تولۇقلاشقا پايدىلىق ئامىل بولۇپ كەلدى. ئۇكرائىنالىقلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان باشقا دۆلەتلەردىن كەلگەنلەر، يېقىنقى يىللاردىكى نۇرغۇن  نوپۇس بوشلۇقىنى تولدۇردى. ئەمما، مۆلچەرلەر ئۇكرائىنالىقلارنىڭ سانىدا ئازىيىش كۆرۈلگەندە، كۆچمەنلەرنىڭ نوپۇس ئازىيىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىشقا يەتمەيدىغانلىقىنى كۆرسىتىپ بېرىدۇ.

مۇتەخەسسىس ئارو مۇنداق دېدى: «ئەگەر فىنلاندىيە ئىشلەش يېشىدىكى نوپۇسى ۋە ئىقتىسادىنىڭ ئېشىشىنى خالىسا، كۆچمەنلەر بىردىنبىر تاللاش بولۇشى مۇمكىن. نوپۇسنىڭ كۆپىيىشى 1960-يىللاردىن بۇيان مۇقىم بولۇپ كەلدى. ئوتتۇرا مەزگىلگىچە زور ئۆزگىرىشنىڭ بولۇشىنى مۇمكىن ئەمەس دەپ قارايمەن.»

فىنلاندىيە نوپۇسىنىڭ 2040-يىللاردا 6 مىليوننىڭ ئاستىغا چۈشۈشى ۋە تۇغۇلۇش نىسبىتىنىڭ رېكورت سەۋىيەدە تۆۋەن بولۇشى بىلەن، بۇ دۆلەتنىڭ ياۋروپادا نوپۇسى ئەڭ تېز قېرىلىشىۋاتقان جەمئىيەتلەرنىڭ بىرىگە ئايلىنىدىغانلىقى كۈتۈلمەكتە.