ئوچېرىك
3 مىنۇت ئوقۇش
پاپا لېيو XIV كىم؟
روبېرت فرانسىس پرېۋوست (Robert Francis Prevost) چىكاگودا تۇغۇلغان، پېرۇدا چوڭقۇر مىسسىيونېرلىق گەچمىشىگە ئىگە كاردىنال بولۇپ، ۋاتىكاننىڭ تۇنجى ئامېرىكالىق پاپاسى بولدى.
پاپا لېيو XIV كىم؟
روبېرت فرانسىس پرېۋوست 2023-يىلى پاپا فرانسىس تەرىپىدىن دىكاستېرىيەنىڭ باشلىقىلىقىغا تەيىنلەندى. سۈرەت: ئامېرىكا بىرلەشمە ئاگېنتلىقى / AP
2025-يىلى5-ئاينىڭ9-كۈنى

روبېرت فرانسىس پرېۋوست ۋاتىكاننىڭ رەھبەرلىكىگە ئېرىشىپ، كۆۋرۈكلۈك رول ئوينىغۇچى دەپ نام قازاندى. ئۇ ئامېرىكادىن كەلگەن تۇنجى پاپا بولۇپ، پېرۇدا مىسسىيونېرلىق خىزمىتى تارىخىغا ئىگە، شۇنداقلا چېركاۋنىڭ ئىچكى ئىشلىرىنى ياخشى چۈشىنىدىغان كىشى.

يېڭى پاپا لېيوXIV چىكاگوغا يەرلىك بولۇپ، ئالدىنقى پاپا فرانسىس تەرىپىدىن ئىشەنچ بىلەن يېڭى ئېپىسكوپلارنى ۋەزىپىگە تەيىنلەشتە مەسلىھەت بېرىدىغان كۈچلۈك ئېپىسكوپلار دىكاستېرىيەسىنى باشقۇرۇش خىزمىتى تاپشۇرۇلغان.

فرانسىسنىڭ بۇ ئىشەنچى پرېۋوستنىڭ پېرۇدىكى مىسسىيونېرلىق مەزگىلىدە فرانسىس تەرىپىدىن ئەھمىيەت بېرىلگەن رىمدىن يىراق، كۆڭۈل بۆلۈنمىگەن «چەت ساھەلەر» گە بېغىشلانغانلىقى ۋە كۇرىيەدە كۆۋرۈكلۈك رول ئوينىغۇچى ۋە مۆتىدىل كىملىكىنى ئەكس ئەتتۈرىدۇ.

پېرۇنىڭ چىكلايو شەھىرىدە پېنسىيونىر باش ئېپىسكوپ بولغان 69 ياشلىق پرېۋوست 2023-يىلى فرانسىس تەرىپىدىن كاردىناللىققا تەيىنلەنگەن. شۇ يىلى يەنە، ئۇ ۋاتىكاننىڭ ئەڭ مۇھىم بۆلۈملىرىدىن بىرى بولغان دىكاستېرىيەنىڭ رەئىسى قىلىپ تەيىنلەنگەن. بۇ خىزمەت، ئۇنى چېركاۋدىكى بارلىق مۇھىم شەخسلەر بىلەن تونۇشتۇردى.

ۋاتىكان كۆزەتكۈچىلىرى دۇنيا كۆز قارىشى ۋە  بىيۇروكراتسىيە ئىچىدىكى باشقۇرۇش قابىلىيىتى قاتارلىقلارنى كۆزدە تۇتۇپ، پرېۋوستنى ئامېرىكا كاردىناللىرى ئىچىدە پاپا بولۇش ئېھتىماللىقى ئەڭ يۇقىرى دەپ قارىغان.

ئىتالىيەنىڭ «لا رېپۇببلىكا» گېزىتى (La Repubblica) ئۇنىڭ يۇمشاق مىجەزىنى «ئامېرىكالىقلارنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ ئاز ئامېرىكالىق» دەپ ئاتىغان ئىدى.

ئۇنىڭ كانون قانۇن ئاساسىي بىلىملىرىدە كۈچلۈك ئاساسقا ئىگە بولۇشىمۇ، ئۇنى تېئولوگىيەگە تېخىمۇ كۆپ ئەھمىيەت بېرىشنى تەلەپ قىلىدىغان كونسېرۋاتىپ كاردىناللارنى خاتىرجەم قىلغان.

«قايتىشقا بولمايدۇ»

فرانسىسنىڭ ۋاپاتىدىن كېيىن، پرېۋوست چېركاۋ خىزمىتىدە «يەنىلا قىلىشقا تېگىشلىك نۇرغۇن ئىشلار بار» دېدى.

ئۇ ئۆتكەن ئايدا «ۋاتىكان خەۋەرلىرى» قانىلىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغاندا: «بىز توختاپ قالالمايمىز، كەينىمىزگە قايتالمايمىز. بىز مۇقەددەس روھنىڭ بۈگۈن ۋە ئەتە چېركاۋنى قانداق كۆرۈشنى خالايدىغانلىقىنى بىلىشىمىز كېرەك. چۈنكى بۈگۈنكى دۇنيا، يەنى چېركاۋ ياشاۋاتقان دۇنيا، 10 ياكى 20 يىل بۇرۇنقى دۇنيا بىلەن ئوخشاش ئەمەس» دېگەنىدى.

ئۇ: «خۇش خەۋەر ھەمىشە ئوخشاش: ئەيسا مەسىھنى جاكارلاش، ئىنجىلنى تەشۋىق قىلىش، لېكىن بۈگۈنكى كىشىلەرگە، ياشلارغا، كەمبەغەللەرگە، سىياسىيونلارغا تەشۋىق قىلىشنىڭ يولى ئوخشىمايدۇ» دەپ سۆزلىرىگە ئىلاۋە قىلغان ئىدى .

پرېۋوست 1955-يىلى 14-سېنتەبىر كۈنى چىكاگودا تۇغۇلغان، سانت لۇيىستا «ئەزىز ئاۋگۇستىن» تەرىقىتىنىڭ كىچىك سېمىنارىيەسىدە ئوقۇغان، كېيىنچە فىلادېلفىيەدىكى ئاۋگۇستىنچە ۋىلانوۋا ئۇنىۋېرسىتېتىنىڭ ماتېماتىكا كەسپىنى پۈتتۈرگەن.

پرېۋوست 1982-يىلى چىكاگونىڭ كاتولىك تېئولوگىيە ئىتتىپاقىدىن ئىلاھىيەت ماگېستىرلىقى ۋە رىمدا كانون قانۇنى كەسپىدە دوكتورلۇق ئۇنۋانىنى ئالغاندىن كېيىن، كۆپ تىللىق كىشى بولۇش سۈپىتىدە، 1985-يىلى پېرۇدىكى ئاۋگۇستىنچىلارغا قېتىلغان ۋە بۇ دۆلەتتىكى ئون يىللىق مىسسىيونېرلىق ۋەزىپىسىنى باشلىغان.

1999- چىكاگوغا قايتىپ كېلىپ، ئامېرىكانىڭ ئوتتۇرا غەربىي قىسمىدىكى ئاۋگۇستىنچىلارنىڭ رايونلۇق رەئىسى، كېيىنچە تەرىقەتنىڭ دۇنيادىكى باش رەئىسى بولغان. 2014-يىلى پاپا فرانسىس ئۇنى پېرۇنىڭ شىمالىدىكى چىكلايو شەھىرىنىڭ باش ئېپىسكوپى قىلىپ تەيىنلىگەندىن كېيىن، پېرۇغا قايتقان.

پرېۋوست ئارىدىن تەخمىنەن 10 يىلدەك ۋاقىت ئۆتكەندىن كېيىن، يەنى 2023-يىلى كانادالىق كاردىنال مارك ئوئېللېت (Marc Ouellet) نىڭ بىر ئايالغا جىنسىي تاجاۋۇز قىلىش بىلەن ئەيىبلەنگەن ۋە يېشى سەۋەبىدىن خىزمىتىدىن ئىستېپا بېرىشى  سەۋەبىدىن، دىكاستېرىيە رەئىسى بولۇپ ۋەزىپىگە تەيىنلەنگەن

ۋاتىكان كېيىنچە ئوئېللېت دېلوسىنى ئىسپات يېتىشمەسلىك سەۋەبىدىن بىكار قىلغان.

پرېۋوست يەنە لاتىن ئامېرىكاسى پاپا كومىتېتىنىڭ باشلىقى سۈپىتىدىمۇ خىزمەت قىلىدۇ.

ئىزدىنىڭ
ئاقساراي: ياۋروپا قىسىملىرى ترامپنىڭ گىرېنلاندنى سېتىۋېلىش نىشانىغا تەسىر كۆرسىتەلمەيدۇ
ترامپ غەززە تىنچلىق كېڭىشىنىڭ قۇرۇلغانلىقىنى جاكارلىدى
تۈركىيە، پاكىستان ۋە سەئۇدى ئەرەبىستان مۇداپىئە ھەمكارلىقىنى كۈچەيتمەكتە
24 سائەت ئىچىدە ئىراندا يۈز بەرگەن مۇھىم ئۆزگىرىشلەر
ياپونىيە بىلەن فىلىپپىن يېڭى خەۋپسىزلىك كېلىشىملىرىنى ئىمزالىدى
ترامپ: ئۇكرائىنا تىنچلىق كېلىشىمىگە پۇتىن ئەمەس، بەلكى زېلېنىسكىي توسالغۇ بولۇۋاتىدۇ
فىرانسىيە ترامپنىڭ تەنقىدلىرىدىن كېيىن گىرېنلاندىيەدە ھەربىي مانېۋىر ئۆتكۈزىدىغانلىقىنى جاكارلىدى
ئىران ھاۋا بوشلۇقى قايتىدىن ئېچىلدى
خىتاي شاڭخەي ھەمكارلىق تەشكىلاتى دۆلەتلىرى بىلەن بولغان ئالاقىنى كۈچەيتىش ئۈچۈن ۋەكىل تەيىنلىدى
ياۋروپا ئىراندىكى پۇقرالىرىنى قېچىشقا چاقىردى
تۈركىيە بىلەن سومالى ھەمكارلىقنى كېڭەيتىش ئۈچۈن ئەمگەك كۈچى كېلىشىمى ئىمزالىدى
ئىسرائىلىيە ئارمىيەسى قۇنەيترا يېزىلىرىغا يېڭىدىن ھۇجۇم قىلدى
فىدان ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ئاراقچى  بىلەن 24 سائەت ئىچىدە ئىككىنچى قېتىم كۆرۈشتى
كىشىلىك ھوقۇق تەشكىلاتى: ئىراندا ھاياتىدىن ئايرىلغانلار سانى 2570 تىن ئېشىپ كەتتى
ئىسرائىلىيە كېلىشىمىگە خىلاپلىق قىلىپ، پەلەستىنلىكلەرنى قەتل قىلىشنى داۋاملاشتۇرماقتا