«ۋاشىنگتون پوچتىسى گېزىتى» نىڭ يەكشەنبە كۈنى ئېلان قىلغان خەۋىرىگە قارىغاندا، ئامېرىكا كۆچمەنلەر ۋە تاموژنا بىخەتەرلىك ئىدارىسى (ICE) بۇنىڭدىن كېيىن كۆچمەنلەرنى ئۆز دۆلىتىدىن باشقا ئۈچىنچى دۆلەتلەرگە، پەقەت ئالتە سائەتلىك ئۇقتۇرۇش مۇددىتى بىلەن ۋە قوبۇل قىلغۇچى دۆلەتلەردىن بىخەتەرلىك كاپالىتى ئالمايلا چېگرادىن قوغلاپ چىقارالايدىكەن.
خەۋەردە كۆرسىتىلىشىچە، كۆچمەنلەر ۋە تاموژنا بىخەتەرلىك ئىدارىسىنىڭ مۇۋەققەت باشلىقى تودد لايونس چارشەنبە كۈنى خىزمەتچىلەرگە ئەۋەتكەن ئۇقتۇرۇشىدا، ئالىي سوت مەھكىمىسىنىڭ يېقىندا چىقارغان بىر قارارىنىڭ بۇ خىل چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىش ئىشلىرىنى «دەرھال» قايتا يولغا قويۇشقا يول ئاچقانلىقىنى بىلدۈرگەن. بۇ قارار قىيىن-قىستاق ياكى زۇلۇمغا ئۇچراش خەۋپىگە قارشى «دىپلوماتىك كاپالەت» بەرمىگەن دۆلەتلەرگە قارىتىلغان چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىش ئىشلىرىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدىكەن.
«ۋاشىنگتون پوچتىسى گېزىتى» ئۇقتۇرۇشتا تۆۋەندىكى ئىبارىلەرنىڭ بارلىقىنى نەقىل كەلتۈردى:
«ئۆلچەملىك قائىدە بويىچە، چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىلىدىغان كىشىلەرگە 24 سائەت ئالدىن خەۋەر قىلىنىدۇ، ئەمما <جىددىي ئەھۋاللار> كۆرۈلسە، بۇ ۋاقىت ئالتە سائەتكە قىسقارتىلىدۇ»
بۇ سىياسەت ئىلگىرىكى ئەمەلىيەتلەردىن كۆرۈنەرلىك دەرىجىدە پەرقلىنىدۇ، چۈنكى ئىلگىرى كىشىلەرنىڭ ئۈچىنچى دۆلەتلەرگە ئەۋەتىلىشى ئىنتايىن كەم ئۇچرايتتى.
كۆچمەنلەر ئادۋوكاتلىرى بۇ ئۆزگىرىشنىڭ ئۆز دۆلىتىگە ئەۋەتىلگەندە ھاياتى خەۋپ ئاستىدا قالىدىغان مىڭلىغان كىشىنى خەتەرگە دۇچار قىلىدىغانلىقى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇرماقتا.
بۇ رىئاللىققا قارشى قانۇنىي كۈرەش قىلىۋاتقان دۆلەتلىك كۆچمەنلەر دەۋا بىرلىكىنىڭ رەئىسى ترىنا رېالمۇتو مۇنداق دېدى: «بۇ سىياسەت مىڭلىغان كىشىنى زۇلۇم ۋە قىيىن-قىستاققا ئۇچراش خەۋپىگە دۇچار قىلىدۇ»
لايونس ئېلان قىلغان يوليورۇق ئامېرىكا تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى تەرىپىدىن قوبۇل قىلىنغان كاپالەتلەرگە ئاساسەن تېزلىتىلگەن چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىش ئىشلىرىغا رۇخسەت قىلىدۇ.
ھايات-ماماتلىق مەسىلىسى
ئەگەر كاپالەت بولمىسا، كۆچمەنلەر يەنىلا چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىلىدۇ — ئەمما بۇ كىشىلەر قىسقا ئۇقتۇرۇش مۇددىتى ئىچىدە قورقۇنچلىرىنى بايان قىلسا، بۇ جەريان توختىتىلىدۇ.
قورقۇنچلىرىنى بايان قىلغانلار ئامېرىكا قانۇنلىرى ۋە ئامېرىكا 1994-يىلى ئىمزالىغان «قىيىن-قىستاققا قارشى تۇرۇش ئەھدىنامىسى» بويىچە قوغدىلىشقا لايىق ياكى ئەمەسلىكىنى ئېنىقلاش ئۈچۈن 24 سائەت ئىچىدە تەكشۈرۈلىدۇ.
23 - ئىيۇن چىقىرىلغان ئالىي سوتنىڭ قارارى تۆۋەن سوتنىڭ بۇ سىياسەتنى توختىتىش قارارىنى بىكار قىلغان ئىدى.
قارارغا قارشى چىققان ئالىي سوتنىڭ سوتچىسى سونىيا سوتومايور: «ھايات-ماماتلىق مەسىلىسىدە، ئېھتىياتچان بولۇش ئەڭ توغرا ئىش» دەپ ئاگاھلاندۇردى.
ئادۋوكاتلار ۋە كۆچمەنلەر ھوقۇقىنى قوغدىغۇچىلارنى ئۆز ئىچىگە ئالغان تەنقىدچىلەر، مەزكۇر ئۇقتۇرۇشتا بەلگىلەنگەن تەرتىپلەرنىڭ كۆچمەنلەرنىڭ يوشۇرۇن خەتەرلىك چېگرادىن قوغلاپ چىقىرىشقا قارشى قانۇنىي ئېتىراز بىلدۈرۈشى ئۈچۈن يېتەرلىك ۋاقىت ۋە قانۇنىي ياردەم بىلەن تەمىنلىمەيدىغانلىقىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە.
بۇ قارارغا مۇناسىۋەتلىك بىر دېلودا باش ئاقلىغۇچى بولغان سىمون ساندوۋال-موشېنبېرگ: «بۇ كىشىلەر ئۆزلىرىنى خەتەردىن قۇتۇلدۇق دەپ ئويلاۋاتاتتى» دېدى.
ئامېرىكا ئىچكى ئىشلار بىخەتەرلىك مىنىستىرلىقى يېڭى سىياسەتنىڭ قانچىلىك ئادەمگە تەسىر كۆرسىتىدىغانلىقى توغرىسىدا تېخىچە بايانات بەرمىدى.
