ئىران مۇئاۋىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرى مەجىد تەختىراۋانچى ۋاشىنگتون جازالارنىڭ بىكار قىلىنىشىنى مۇزاكىرە قىلىشقا قىزىقسا، ئىراننىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى بىلەن يادرو كېلىشىمى ھاسىل قىلىش ئۈچۈن بەزى يول قويۇشلارنى ئويلىشىشقا تەييار ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى. «BBC»دا يەكشەنبە كۈنى ئېلان قىلىنغان بىر زىيارەتتە، تەختىراۋانچى تېھران بىلەن ۋاشىنگتوننىڭ بۇ ئاي ئوماندا قايتا سۆھبەت باشلىشىدىن كېيىن، جەنۋەدە سەيشەنبە كۈنى ئىككىنچى نۆۋەتلىك يادرو سۆھبىتى ئۆتكۈزۈلىدىغانلىقىنى دەلىللەپ: «تۇنجى سۆھبەتلەر ئاساسەن ئىجابىي يۆنىلىشتە ماڭدى، ئەمما ھۆكۈم چىقىرىشقا تېخى بالدۇر» دېدى.

ئىران ئۆز يادرو پىلانىغا قويۇلىدىغان چەكلىمىلەرنى جازالارنىڭ بىكار قىلىنىشى بەدىلىگە مۇزاكىرە قىلىشقا تەييار ئىكەنلىكىنى ئېيتقان، ئەمما بۇ مەسىلىنى باشقۇرۇلىدىغان بومبا قاتارلىق باشقا تېمىلارغا باغلاشنى كۆپ قېتىم رەت قىلغان ئىدى. بىر مەنبەنىڭ جۈمە كۈنى بەرگەن ئۇچۇرىغا قارىغاندا، ئامېرىكا ئەلچىلىرى ستېۋ ۋىتكوپ (Steve Witkoff) ۋە جارېد كۇشنېر (Jared Kushner) مۇ ئورۇن ئالغان بىر ھەيئەت سەيشەنبە ئەتىگەن ئىرانلىقلار بىلەن كۆرۈشىدىكەن؛ ئامېرىكا-ئىران ئالاقىسىگە ئومان ۋەكىللىرى ۋاسىتىچىلىك قىلىدىكەن.

ئىراننىڭ ئېلاستىكىلىقى

تەختىراۋانچى دۈشەنبە كۈنى، ئەگەر بارلىق مالىيە جازالىرى بىكار قىلىنسا، دۆلەتنىڭ ئەڭ يۇقىرى دەرىجىدە قويۇقلاندۇرۇلغان ئۇرانىنى سۇيۇلدۇرۇشقا قوشۇلۇشى مۇمكىنلىكىنى بىلدۈردى. ئۇ «BBC» زىيارىتىدە بۇ مىسالنى ئىراننىڭ ئېلاستىكىلىقىنى (ئەۋرىشىملىكىنى) تەكىتلەش ئۈچۈن قوللاندى. يۇقىرى دەرىجىلىك دىپلومات تېھراننىڭ ئۇران قويۇقلاندۇرۇشنى نۆلگە چۈشۈرۈشنى قوبۇل قىلمايدىغانلىقى ھەققىدىكى مەۋقەسىنى يەنە بىر قېتىم تەكرارلىدى؛ بۇ، ئۆتكەن يىلى كېلىشىم ھاسىل قىلىشنىڭ ئالدىدىكى ئەڭ چوڭ توسالغۇلارنىڭ بىرى ئىدى، چۈنكى ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى ئىراننىڭ قويۇقلاندۇرۇش پائالىيىتىگە يادرو قوراللىرىغا قاراپ مېڭىش دەپ قارايتتى.

ئىران بولسا، بۇ خىل يادرو قوراللىرىنى ياساشنىڭ كۇيىدا ئىكەنلىكى ھەققىدىكى ئەيىبلەشلەرنى رەت قىلىپ كەلمەكتە. ترامپ ۋەزىپە ئۆتىگەن تۇنجى مەزگىلىدە، سابىق دېموكرات پىرېزىدېنت باراك ئوبامانىڭ تاشقى سىياسەتتىكى ئەڭ چوڭ ئۇتۇقى دەپ قارالغان 2015-يىلدىكى «ئورتاق كەڭ كۆلەملىك ھەرىكەت پىلانى» (OKEP) يادرو كېلىشىمىدىن ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنى چېكىندۈرۈپ چىققان ئىدى. مەزكۇر كېلىشىم، تېھراننىڭ يادرو پىلانىنى ئاتوم بومبىسى ياسىيالايدىغان سەۋىيەگە يېتىشىنى توسىدىغان شەكىلدە چەكلىشى بەدىلىگە، ئىرانغا قويۇلغان بەزى جازالارنى يېنىكلىتىشنى مەزمۇن قىلاتتى.