ھىندىستان باش مىنىستىرى نارېندرا مودى ھىندىستان بىلەن پاكىستان ئوتتۇرىسىدىكى يېقىنقى توقۇنۇش جەريانىدا بىر چەت ئەل رەھبىرىنىڭ ئۇرۇش توختىتىش ئۈچۈن مۇرەسسەچىلىك قىلغانلىقىنى رەت قىلدى. جۈملىدىن ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپنىڭ ۋاشىنگتوننىڭ تىنچلىقنى ئەمەلگە ئاشۇرغانلىقى ھەققىدىكى قايتا-قايتا ئوتتۇرىغا قويغان دەۋالىرىنى رەت قىلدى.
مودى ماي ئېيىدا پاكىستانغا قارشى باشلانغان «سىندور ھەربىي ھەرىكىتى» توغرىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن پارلامېنت يىغىنىدا، ترامپنىڭ ئىسمىنى بىۋاسىتە تىلغا ئالماي تۇرۇپ: «ھېچقانداق بىر دۇنيا رەھبىرى بىزگە ھەربىي ھەرىكەتنى توختىتىشىمىزنى ئېيتمىدى» دېدى.
ترامپ ۋە ھۆكۈمىتى 7-مايدىن بۇيان، ئامېرىكانىڭ يادرو قوراللىرىغا ئىگە 2 قوشنا دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى كەڭ كۆلەملىك ئۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش ئۈچۈن ھەرىكەتكە ئۆتكەنلىكىنى تەخمىنەن 30 قېتىم ئىلگىرى سۈردى. ئىسلامئاباد ۋاشىنگتوننىڭ رولىنى ئېتىراپ قىلغان بولسىمۇ، يېڭى دېھلى بۇ دەۋالارنى ئىزچىل رەت قىلىپ كەلدى.
قىسقا داۋاملاشقان توقۇنۇش
توقۇنۇش ئاپرېل ئېيىدا ھىندىستاننىڭ كونتروللۇقىدىكى كەشمىردە ساياھەتچىلەرگە قارىتىلغان بىر قېتىملىق تېررورلۇق ھۇجۇمى بىلەن باشلاندى. ھۇجۇمدا كۆپىنچىسى ھىندى دىنىغا ئېتىقاد قىلىدىغانلاردىن 26 ئادەم ھاياتىدىن ئايرىلدى.
ھىندىستان پاكىستاننى ھۇجۇم قىلغۇچىلارنى قوللىدى دەپ ئەيىبلىدى، ئىسلامئاباد بولسا بۇ ئەيىبلەشنى رەت قىلدى.
ماي ئېيىدا يۈز بەرگەن تۆت كۈنلۈك شىددەتلىك توقۇنۇشلاردا ھەر ئىككى تەرەپتىن 70 تىن ئارتۇق ئادەم ھاياتىدىن ئايرىلدى. ترامپ توقۇنۇشلاردىن كېيىن ئۇرۇش توختىتىش ئېلان قىلىنغانلىقىنى جاكارلىدى.
ترامپ دۈشەنبە كۈنى شوتلاندىيەگە قىلغان زىيارىتى جەريانىدا: «ئەگەر مەن بولمىغان بولسام، ھازىر ئالتە چوڭ ئۇرۇش يۈز بېرىۋاتقان بولاتتى. ھىندىستان پاكىستان بىلەن ئۇرۇش قىلىۋاتقان بولاتتى» دېدى.
ئەمما مودى توقۇنۇشنى توختىتىشنى تەلەپ قىلغان تەرەپنىڭ ئەمەلىيەتتە پاكىستان ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرۈپ: «ئۇلار بىزنىڭ ھۇجۇملىرىمىزنىڭ كۈچىنى ھېس قىلدى» دېدى.
بۇ بايانات، ئۆكتىچىلەر پارتىيەسى بولغان قۇرۇلتاي پارتىيەسىدىن راھۇل گەندىنىڭ: «پارلامېنتتا دونالد ترامپنىڭ يالغان ئېيتقانلىقىنى ئاشكارىلىغىن» دەپ دۇئېل ئېلان قىلىشىدىن كېيىن ئوتتۇرىغا چىقتى.
مۇسۇلمانلار كۆپ سانلىقنى تەشكىل قىلىدىغان كەشمىر رايونىنىڭ يېرىمى 1947-يىلىدىن بۇيان ھىندىستان تەرەپتە، يېرىمى پاكىستان تەرەپتە تۇرماقتا. ھەر 2 دۆلەت رايوننىڭ ئىگىلىك ھوقۇقىنىڭ پۈتۈنلەي ئۆزىگە تەۋە ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرمەكتە. ھازىرغىچە ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدا بۇ رايون سەۋەبىدىن 2 قېتىم ئۇرۇش ۋە بىرنەچچە قېتىم توقۇنۇش يۈز بەردى.
ماي ئېيىدىكى توقۇنۇشلارنىڭ تەرەپلەرنى يېڭى بىر ئۇرۇش گىردابىغا ئىتتىرىشىدىن كېيىن، ترامپ بۇ ئۇرۇشنى ئۆزىنىڭ توختاتقانلىقىنى ئىلگىرى سۈردى. بۇ دەۋا ئىسلامئاباد تەرىپىدىن قوبۇل قىلىنغان بولسىمۇ، يېڭى دېھلى تەرىپىدىن قەتئىي رەت قىلىندى.
