خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
شى جىنپىڭ سۈنئىي ئەقىل ۋە ئەركىن سودا ساھەسىدە تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەمكارلىقنى تەلەپ قىلدى
خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ سۈنئىي ئەقىل ۋە ئەركىن سودا مەسىلىسىدە تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەمكارلىق تەلەپ قىلدى.
شى جىنپىڭ سۈنئىي ئەقىل ۋە ئەركىن سودا ساھەسىدە تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەمكارلىقنى تەلەپ قىلدى
شى جىنپىڭ سۈنئىي ئەقىل ۋە ئەركىن سودا ساھەسىدە تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەمكارلىقنى تەلەپ قىلدى / Reuters (Wire)

خىتاي دۆلەت رەئىسى شى جىنپىڭ سۈنئىي ئەقىلنىڭ يېڭىلىق يارىتىش تېخنولوگىيەسىنىڭ خەۋپ-خەتەرلىرىگە قارشى تۇرۇش ئۈچۈن يەر شارىۋى كۈچلەرنىڭ تېخىمۇ كۆپ قەدەم تاشلىشى يۆنىلىشىدىكى بېسىملار كۈچىيىۋاتقاندا، سۈنئىي ئەقىل ۋە ئەركىن سودا مەسىلىسىدە تېخىمۇ كۈچلۈك خەلقئارالىق ھەمكارلىققا چاقىردى.

پەيشەنبە كۈنى ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد تىرامپ بىلەن كۆرۈشۈشى كۈتۈلۈۋاتقان ۋە خىتاينىڭ جەنۇبىدىكى شېنجېن شەھىرىدە ئاسىيا-تىنچ ئوكيان ئىقتىسادىي ھەمكارلىق تەشكىلاتى يىغىنىنىڭ رەسمىي ئېچىلىش مۇراسىمىنى ئۆتكۈزگەن شى جىنپىڭ چارشەنبە كۈنى بۇ باياناتلارنى بەردى.

خىتاي رەھبىرى: «ئىلمىي ۋە تېخنولوگىيەلىك يېڭىلىق يارىتىش ئۈچۈن ئاكتىپ ھالدا شېرىكلىك مۇناسىۋىتى ئورنىتىشىمىز، رەقەملىك ئىقتىساد ۋە سۈنئىي ئەقىل ساھەسىدىكى ھەمكارلىقنى چوڭقۇرلاشتۇرۇشىمىز ھەمدە يېشىل ۋە تۆۋەن كاربونلۇق ئۆزگىرىشنى رىغبەتلەندۈرۈشىمىز كېرەك. يېڭىلىق يارىتىش كۈچىمىزنى ئۈزلۈكسىز ھالدا ئېشىش ھەرىكەتلەندۈرگۈچ كۈچىگە ئايلاندۇرۇش ئارقىلىق، ئاسىيا-تىنچ ئوكياندىكى ئىقتىسادىي ئېشىش ئۈچۈن كۈچلۈك تۈرتكە يارىتىپ، رايون مىقياسىدا ئورتاق گۈللىنىشنى ئىلگىرى سۈرەلەيمىز» دېدى.

ئۇنىڭدىن باشقا، سودا ۋە مەبلەغ سېلىش توسالغۇلىرىنى بىكار قىلىشقا چاقىرغان شى، «سىغدۇرۇشچان ۋە تەڭپۇڭ تەرەققىياتنى رىغبەتلەندۈرۈش» نىڭ ئىنتايىن مۇھىملىقىنى بىلدۈردى. ئۇ خىتاينىڭ «يەر شارىۋى كارخانىلار ئۈچۈن تېخىمۇ مۇقىم، ئالدىن پەرەز قىلغىلى بولىدىغان ۋە پايدىلىق مۇھىت يارىتىش» نى مەقسەت قىلىدىغانلىقىنى ۋە ئىشلەچىقىرىش بىلەن مۇلازىمەت ساھەلىرىدىكى بازارغا كىرىش دائىرىسىنى داۋاملىق كېڭەيتىدىغانلىقىنى ئېيتتى. شى: «تاموژنا بېجىنى تۆۋەنلىتىش، بازارغا كىرىشنى كېڭەيتىش ۋە بەلگىلىمىلەر بىلەن باشقۇرۇش ئۆلچەملىرىنى تەكشۈرۈشتىن ئىش باشلىغان خىتاي، چوڭقۇر ئىسلاھاتلارنى ئېلىپ بارىدۇ» دېدى.

ئامېرىكا-خىتاي مۇناسىۋىتى باشلىقلار يىغىنى يېقىنلىشىشىغا ئەگىشىپ، دۇنيادىكى ئەڭ چوڭ ئىككى ئىقتىسادىي گەۋدە رەھبەرلىرىنىڭ ئۈستىدە سودا جىددىيچىلىكىنىڭ كۆلەڭگىسى ھېس قىلىنماقتا ئىدى. تىرامپ ھۆكۈمىتى نۇرغۇن دۆلەتلەرگە كەڭ دائىرىلىك تاموژنا بېجى قويۇش ئارقىلىق يەر شارىۋى سودا تەرتىپىگە ئېغىر تەسىر كۆرسەتكەن بولسا، خىتايمۇ بۇ قەدەمگە قارىتا قوشۇمچە باج ۋە ھالقىلىق ئېكسپورتنى توختىتىش تەھدىتلىرى بىلەن خەلقئارا سودا تەرتىپىنىڭ قالايمىقانلىشىشىغا بەلگىلىك تەسىر كۆرسەتتى. ئۆتكەن يىلى جەنۇبىي كورېيەدە ئۆتكۈزۈلگەن APEC يىغىنى جەريانىدا تىرامپ بىلەن شى سودا ئۇرۇشىدا نازۇك بىر ئۇرۇش توختىتىش ھاسىل قىلغان ئىدى، ئەمما بۇ كېلىشىم يانۋاردا ئاخىرلىشىدۇ.

ئامېرىكا بۇ ھەپتە سۈنئىي ئەقىل مودېللىرىنى تەربىيەلەش ۋە ئىشلىتىش ئۈچۈن ئىشلىتىلىدىغان ئىلغار يېرىم ئۆتكۈزگۈچلەرنىڭ خىتايغا ئېكسپورت قىلىنىشىغا قارىتا، دۆلەت بىخەتەرلىكى ئۈچۈن زۆرۈر دەپ قارىغان تېخىمۇ قاتتىق چەكلىمىلەرنى ئېلان قىلدى. يېڭى ئامېرىكا قائىدىلىرى ئۆزەك ئەتكەسچىلىكىدىن باشقا، كالىفورنىيە گىگانتى Nvidia تەرىپىدىن لايىھەلەنگەن ئۆزەكلەر بىلەن توشقان ئۈچىنچى دۆلەتتىكى سانلىق مەلۇمات مەركەزلىرىدىن ھېسابلاش كۈچى ئىجارە ئالىدىغان خىتاي شىركەتلىرى شەكىللەندۈرگەن چوڭ كۈلرەڭ بازارنىمۇ نىشان قىلىدۇ. Nvidia چارشەنبە كۈنى رېكورت دەرىجىدىكى كىرىمىنى ئېلان قىلدى، ئەمما بۇ نەتىجىلەر سابىق CEO جېنسېن خۇاڭنىڭ ئامېرىكالىق ئەمەلدارلار تەرىپىدىن خىتاي نامىدىن جاسۇسلۇق قىلىۋاتىدۇ دەپ گۇمان قىلىنغان بىر ئايال بىلەن بولغان مۇناسىۋىتى سەۋەبىدىن كېلىپ چىققان چوڭ سەتچىلىكنىڭ كۆلەڭگىسىدە قالدى.

ئىزدىنىڭ
كۈندىلىك قىسقا خەۋەرلەر | 17.11.2026
ئېستونىيە رۇسىيە بىلەن بولغان بارلىق چېگرا ئېغىزلىرىنى 1-دېكابىردىن باشلاپ تاقايدۇ
ئامېرىكا ئوتتۇرا شەرققە ئۈچىنچى بىر ئاۋىياماتكا ۋەزىپە گۇرۇپپىسىنى ئەۋەتتى
خاقان فىدان «رايونلار ئارا باغلىنىشچانلىق ۋە قارا دېڭىز بىخەتەرلىكى يىغىنلىرى» غا قاتنىشىدۇ
كۈندىلىك قىسقا خەۋەرلەر 16 - نويابىر دۈشەنبە
تۈركىيە ۋە 17 دۆلەت ئىسرائىلىيەنىڭ غەززەدىكى دوختۇرخانىغا قىلغان ھۇجۇمىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە پەلەستىن دۆلىتى قۇرۇلغانلىقىنىڭ 38 - يىللىقىنى تەبرىكلىدى
ئىران فىرانسىيەنى ئىسرائىلىيەنىڭ «ساختا بايراق» (سۇيىقەست) تۇزىقىغا چۈشۈپ قالماسلىققا چاقىرىدى
ئامېرىكا خەزىنە مىنىستىرى جېنسېن خۇاڭ جاسۇسلۇق سەتچىلىكى مەسىلىسىدە سودا مىنىستىرلىقىنى تەنقىد قىلدى
ئېيسېنكات نېتانياھۇنى بىرلىكتە ھۆكۈمەت قۇرۇش چاقىرىقى ئارقىلىق «ھىيلە ئىشلىتىش» بىلەن ئەيىبلىدى
غەززەدە ئومۇمىي قازا قىلغانلار سانى 74 مىڭ 695 كە يەتتى
ئامېرىكا ئەمەلدارلىرىنىڭ بىخەتەرلىك تەدبىرلىرى كۈچەيتىگەنلىكى ئىلگىرى سۈرۈلمەكتە
پۇتىن، شى جىنپىڭ ۋە تىرامپ 19-نويابىردا شېنجېندا ئۈچ تەرەپلىك ئۇچرىشىش ئۆتكۈزىدۇ
تۈركىيە بىلەن قاتار رەھبەرلىرىنىڭ ئىستانبۇلدىكى ئۇچرىشىشىدا تارىخىي مۇداپىئە كېلىشىمى ئىمزالىدى
رۇسىيە ياۋروپانىڭ ئۇكرائىنا سۆھبىتىگە قاتنىشىشىنى «سەمىمىي بولۇش» شەرتىگە باغلىدى