تۈركىيەنىڭ بىرىنچى خانىمى ئەمىنە ئەردوغان ئامېرىكا بىرىنچى خانىمى مېلانىيا ترامپقا خەت يېزىپ، ئۇنى ئۇكرائىنادىكى ئۇرۇشنىڭ تەسىرىگە ئۇچرىغان بالىلارغا كۆڭۈل بۆلگەندەك، غەززەدىكى بالىلارغىمۇ ئوخشاش كۆڭۈل بۆلۈشكە چاقىردى.

22-ئاۋغۇست (2025) يېزىلغان بۇ خەتتە، بىرىنچى خانىم ئەردوغان مېلانىيا ترامپنىڭ ئىلگىرىكى تەشەببۇسلىرىنى تىلغا ئېلىپ، ئۇنىڭ توقۇنۇشتا جېنىدىن ئايرىلغان 648 ئۇكرائىنالىق بالىغا بولغان ھېسداشلىقىنى گەۋدىلەندۈردى. ئۇ مېلانىيانى غەززەدە داۋاملىشىۋاتقان ئازاب-ئوقۇبەتلەرگە، يەنى يېقىنقى ئىككى يىلدا تەخمىنەن 62،000 پۇقرانىڭ، يەنى بۇنىڭ ئىچىدە 18،000 بالىنىڭ جېنىدىن ئايرىلغانلىقىغا دىققەت قىلىشقا ئۈندىدى.

بالىلارنى قوغداش كېرەك

تۈركىيە بىرىنچى خانىمى ئالتە يىل ئىلگىرى ئاقسارايدا ئۆتكۈزۈلگەن ئۇچرىشىشىنى ئەسلەپ، ئامېرىكا بىرىنچى خانىمىنىڭ رۇسىيە پىرېزىدېنتى ۋلادىمىر پۇتىنغا يازغان مەكتۇبىدىكى ئەخلاقىي سەزگۈرلۈكىنى ماختىدى. ئۇ بۇ سەزگۈرلۈكنىڭ ئىنسانپەرۋەرلىك مەيدانىنىڭ  «كىشىلەرنىڭ قەلبىدە ئۈمىدنى ئويغاتقانلىقى» نى ئەسكەرتتى.

ئۇ يەنە، بالىلارنىڭ بىخەتەر مۇھىتتا ئۆسۈپ يېتىلىش ھوقۇقىنىڭ، جۇغراپىيە، ئىرقى ياكى دىنىي ئېتىقادىغا قارىماي قوغدىلىشى كېرەك بولغان تەبىئىي ھوقۇق ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى.

ئۇ خېتىدە مۇنداق دەپ يازدى:

«ئىسىملىرىنىمۇ ئېنىقلىغىلى بولمايدىغان مىڭلىغان غەززەلىك بالىلارنىڭ كېپەنلىرىگە يېزىلغان <نامەلۇم بوۋاق>دېگەن سۆزلەر كوللېكتىپ ۋىجدانىمىزدا ئەسلىگە كەلتۈرگۈسىز جاراھەتلەرنى پەيدا قىلىدۇ.»

نېتانياھۇغا مەكتۇپ ئەۋەتىڭ

ئەمىنە ئەردوغان مېلانىيا ترامپقا كىرىزىسنى ئاخىرلاشتۇرۇش ئۈچۈن ئىسرائىلىيە باش مىنىستىرى بېنيامىن نېتانياھۇغا خەت ئەۋەتىشنى تەلەپ قىلدى.

ئۇ مۇنداق دەپ يازدى:

 «بۇ كۈنلەردە، دۇنيا كوللېكتىپ ئويغىنىشنى باشتىن كەچۈرۈۋاتقان ۋە پەلەستىننى ئېتىراپ قىلىش دۇنيانىڭ ئىرادىسىگە ئايلانغان بىر پەيتتە، سىزنىڭ غەززەگە ۋاكالىتەن قىلغان چاقىرقىڭىزنىڭ پەلەستىن خەلقى ئالدىدىكى تارىخىي مەسئۇلىيەتنى ئادا قىلىدىغانلىقىغا ئىشىنىمەن.»

ئەمىنە ئەردوغان خېتىنى، غەززەنىڭ ھايات قالغان بالىلىرىغا ئۈمىد بېغىشلاش ئۈچۈن خەلقئارا قانۇن ۋە ئورتاق ئىنسانىي قىممەت قاراشلىرىنى قوغداشنىڭ مۇھىملىقىنى تەكىتلىگەن ھالدا ئاخىرلاشتۇردى.

ئىسرائىلىيە 2023-يىلى ئۆكتەبىردىن بۇيان غەززەدە 62 مىڭ 300 گە يېقىن پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈردى.

ئىسىرائىلىيەنىڭ ھەربىي ھەرىكىتى قەھەتچىلىككە دۇچ كەلگەن بۇ رايوننى خارابىلىككە ئايلاندۇردى.

ئۆتكەن يىلى (2024) نويابىردا، خەلقئارا جىنايى ئىشلار سوتى نېتانياھۇ ۋە ئىسىرائىلىيەنىڭ سابىق دۆلەت مۇداپىئە مىنىستىرى يوئاۋ گاللانت ئۈستىدىن غەززەدىكى ئۇرۇش جىنايەتلىرى، شۇنداقلا ئىنسانىيەتكە قارشى ئۆتكۈزگەن جىنايەتلىرى ئۈچۈن قولغا ئېلىش بۇيرۇقى چىقارغان ئىدى.

ئىسرائىلىيە يەنە خەلقئارا سوتتىمۇ غەززەدىكى ئۇرۇشى سەۋەبىدىن ئىرقىي قىرغىنچىلىق دەۋاسىغا دۇچ كەلمەكتە.