ئىقتىساد
1 مىنۇت ئوقۇش
بىر چاغلارنىڭ كۈچلۈك گېرمانىيە ئىقتىسادى ئۆزگىرىۋاتقان دۇنيادا نېمىشقا قىينىلىۋاتىدۇ؟
گېرمانىيە ياۋروپانىڭ ئەڭ چوڭ ئىقتىسادىي كۈچى بولۇش سۈپىتى بىلەن، دۇنياۋى سودىدىكى ئۆزگىرىشلەرنىڭ بېسىمى ئاستىدا ئېغىر قىيىنچىلىقلارغا دۇچ كەلمەكتە. قايتىدىن ئامېرىكا پىرېزىدېنتى بولغان دونالد ترامپنىڭ، يۇقىرى تاموژنا باجلىرىنى قويۇش ئېھتىماللىقى گېرمانىيەنىڭ ئىقتىسادىي مۇقىملىقىغا ئېغىر تەھدىت سالماقتا.
00:00
بىر چاغلارنىڭ كۈچلۈك گېرمانىيە ئىقتىسادى ئۆزگىرىۋاتقان دۇنيادا نېمىشقا قىينىلىۋاتىدۇ؟
Münchendiki umumiy sektordiki xadimlar we yer xizmiti xadimliri ikki kün ish tошturup, muzdilar üstidiki müzakiriler netijisiz tügigen / Reuters

ئامېرىكا گېرمانىيەنىڭ ئەڭ چوڭ سودا شېرىكى بولۇش ئورنىنى داۋاملاشتۇرماقتا؛ 2023-يىلى گېرمانىيە ئامېرىكاغا 157.9 مىليارد ياۋرو قىممىتىدە مال ئېكسپورت قىلدى. ئەمما ترامپ كانادا ۋە مېكسىكادىن ئىمپورت قىلىنىدىغان ماللارغا  %25، ياۋروپا ماللىرىغا %10 ۋە خىتاي مەھسۇلاتلىرىغا %60 نىسبەتتە باج قويۇشىنىڭ مۇمكىنلىكىنى بىلدۈردى. بۇ تەھدىت گېرمانىيەنىڭ ئامېرىكادىكى بازار ئۈلۈشىنى ئاجىزلىتىپ، ئېكسپورتىنىڭ %15 تۆۋەنلىشىگە سەۋەب بولۇشى مۇمكىن.

گېرمانىيە ئىقتىسادى پۇل پاخاللىقى ۋە كەڭ كۆلەملىك ئىشتىن بوشىتىشلارغا قارشى كۈرەش قىلماقتا. ئالدىنقى قاتاردىكى شىركەتلەردىن ۋولكسۋاگېن، تىسسېنكرۇپ ۋە دويچې بان مىڭلىغان ئىشچىنى ئىشتىن بوشىتىشنى پىلانلىماقتا. بۇ ئەھۋال ئاللىقاچان قىيىنچىلىققا دۇچ كەلگەن ئىقتىسادنى تېخىمۇ مۇقىمسىز ھالغا كەلتۈرمەكتە.

گېرمانىيەنىڭ كۈنسېرى قېرىپ بېرىۋاتقان نوپۇسى، ئىقتىدارلىق ئەمگەك كۈچى قىسلىقىغا سەۋەب بولۇپ، چەت ئەللىك ئىشچىلارغا بولغان تايىنىشنى كۈچەيتمەكتە. دۆلەت خەلقئارالىق تالانتلىقلارنى جەلپ قىلىش ئۈچۈن تېخىمۇ ئىجابىي سىياسەتلەرنى قوللىنىشقا مەجبۇر بولماقتا.

ئىقتىسادىي جەھەتتىكى بېقىندىلىقلىرى ئۈستىدە قايتا ئويلىنىشنى مەقسەت قىلغان گېرمانىيە، تۈركىيە بىلەن بولغان مۇناسىۋەتلىرىنى كۈچەيتىشنى پىلانلىماقتا. تۈركىيەنىڭ ئاكتىپ ئەمگەك كۈچى ۋە گۈللىنىۋاتقان سانائىتى، گېرمانىيەنىڭ ئېھتىياجلىرىنى مۇھىم پۇرسەت بىلەن تەمىنلىمەكتە.

ئىزدىنىڭ
خىتاي ياۋروپا ئىتتىپاقىنىڭ سانائەت سىياسىتىنى ئەيىبلەپ، قارشى تەدبىر قوللىنىدىغانلىقىنى بىلدۈردى
تېھران ئامېرىكاغا ئۇرۇشنى ئاخىرلاشتۇرۇشقا دائىر تەكلىپلىرىنى سۇندى
مالى مۇداپىئە مىنىستىرى ئەلقائىدە بىلەن ئالاقىسى بار تەشكىلاتنىڭ ھۇجۇمىدا ھاياتىدىن ئايرىلدى
ئىسرائىلىيە ئۆكتىچىلىرى نېتانياھۇغا قارشى بىرلەشمەكتە
ئەردوغان كەچلىك زىياپەتتىكى ھۇجۇمدىن كېيىن ترامپقا ئۇچۇر يوللىدى
ئامېرىكانىڭ «زەھەرلىك چېكىملىك ئەتكەسچىلىكى» گە زەربە بېرىش ھەرىكىتىدە ئۈچ كىشى ئۆلدى
كىم جوڭئۇن رۇسىيەنى تولۇق قوللايدىغانلىقىنى بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئۇرۇش توختىتىش كېلىشىمىگە خىلاپ ھالدا لىۋانغا ھۇجۇم قىلىپ 14 كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
خاقان فىدان ئامېرىكا -ئىران سۆھبەتلىرىنى ئىرانلىق ۋە پاكىستانلىق مەنسەپداشلىرى بىلەن مۇزاكىرىلەشتى
ئىران تاشقى ئىشلار مىنىستىرى تىنچلىق سۆھبىتى ئۈچۈن پاكىستانغا قايتا بارىدۇ
ترامپ «يۇقىرى پارتلاش ئاۋازلىرى» بىخەتەرلىك سىگنالى پەيدا قىلغاندىن كېيىن تارقاقلاشتۇرۇلدى
ترامپ قوراللىق ھۇجۇمنىڭ ئىران ئۇرۇشىدا غەلىبە قىلىشىنى «توسۇپ قالالمايدىغانلىقىنى» ئېيتتى
ئىشغالىيەت ئاستىدىكى غەربىي قىرغاقتا يەرلىك سايلامدا چۈشكەن بېلەتلەرنى ساناش باشلاندى
ئىسرائىلىيە غەززەدە ئىككى پەلەستىنلىكنى ئۆلتۈرۈپ، ئالتە پەلەستىنلىكنى يارىدار قىلدى
سىسى: «ئوتتۇرا شەرق خەرىتىسىنى قايتىدىن سىزىشقا قارىتىلغان قەستەن ئۇرۇنۇشلار بار»