شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا دۆلەتلىرىنىڭ تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى مانىلادا ئۆتكۈزۈلگەن يىللىق يىغىنلىرىنى باشلىغاندا، ئەۋج ئېلىپ كېتىۋاتقان گېئوسىياسىي جىددىيچىلىكلەر ۋە رايونلۇق تالاش-تارتىشلارنىڭ تېخىمۇ كۈچلۈك ئورتاق ئىنكاس قايتۇرۇشنى تەقەززا قىلىدىغانلىقى ھەققىدە ئاگاھلاندۇرۇش بەردى.

شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىغا ئەزا دۆلەتلەرنىڭ تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى سەيشەنبە كۈنى، كۈنسېرى كۈچىيىۋاتقان گېئوسىياسىي جىددىيچىلىكلەر، دېڭىز تەۋەلىكى ھوقۇق دائىرىسى تالاش-تارتىشلىرى ۋە داۋاملىشىۋاتقان توقۇنۇشلارنىڭ كۆلەڭگىسى ئاستىدا تېخىمۇ كۈچلۈك ئىتتىپاقلىق ۋە ماس قەدەمدە ھەرىكەت قىلىش چاقىرىقى بىلەن مانىلادا يىللىق يىغىنلىرىنى باشلىدى.

شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ 59-نۆۋەتلىك تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىرى يىغىنىنىڭ ئېچىلىشىدا سۆز قىلغان فىلىپپىن تاشقى ئىشلار مىنىستىرى ما. تېرېسا پ. لازارو، بارغانسېرى «قالايمىقانچىلىق، ئېنىقسىزلىق ۋە مۆلچەرلىگۈسىزلىك» ئىچىدە شەكىللىنىۋاتقان دۇنيادا ئەزا دۆلەتلەرنى «ئاكتىپ ۋە ئاڭلىق مەسىلە ھەل قىلىش» چۈشەنچىسى بىلەن ھەرىكەت قىلىشقا چاقىردى.

لازارو «بىز ئىشلەيدىغان خىزمەتلەر جىددىيلىككە ئىگە» دەپ كۆرسىتىپ، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىغا ئەزا دۆلەتلەرنى رايون ۋە خەلقئارا سەۋىيەدە بارغانسېرى مۇرەككەپلىشىۋاتقان مەسىلىلەر ئالدىدا «ئىجادىي ھەل قىلىش چارىلىرى ۋە ئەمەلىي يوللار» نى ئىزدەپ تېپىشقا چاقىردى.

شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى تېخىمۇ كۈچلۈك ئورتاق ئاۋاز ئىزدەۋاتىدۇ

فىلىپپىننىڭ 2026-يىللىق شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى نۆۋەتلىك رەئىسلىك تېمىسى بولغان «كېلەچىكىمىزنى بىرلىكتە شەكىللەندۈرىمىز» (Navigating Our Future, Together) شۇئارىنى تىلغا ئالغان لازارو، ئىتتىپاقنىڭ سىرتقى بېسىملارغا ئىنكاس قايتۇرۇش بىلەنلا چەكلەنمەي، كېلەچىكىنى بىرلىكتە شەكىللەندۈرۈشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.

لازارو «پارچىلىنىپ كەتكەن خەلقئارا تەرتىپتە ھېچقانداق دۆلەت بۇ بوران-چاپقۇنلارغا يالغۇز تاقابىل تۇرالمايدۇ. بىزنىڭ كۈچىمىز ۋە چىدامچانلىقىمىز جامائىتىمىزدىن كېلىدۇ» دېدى ۋە بىرلىكتە ھەرىكەت قىلمىغاندا شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ ئىتتىپاقلىقى ۋە پۈتۈنلۈكىنىڭ ئاجىزلىشىپ كېتىشى مۇمكىنلىكى توغرىسىدا ئاگاھلاندۇردى.

لازارو يەنە، «دوستلۇق ۋە ھەمكارلىق ئەھدىنامىسى» نىڭ 50 يىللىقىنى تىلغا ئېلىپ، بۇ كېلىشىمنى رايون تىنچلىقىنىڭ، ئىگىلىك ھوقۇقىغا ھۆرمەت قىلىش، ئىچكى ئىشلارغا ئارىلىشماسلىق ۋە تالاش-تارتىشلارنى تىنچ يوللار بىلەن ھەل قىلىش پرىنسىپلىرى ئاساسىدا قوغدىلىشىدا شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ «ئەڭ ئىشەنچلىك تايانچىسى» دەپ تەسۋىرلىدى.

بىخەتەرلىك مەسىلىلىرى كۈنتەرتىپنىڭ ئەڭ ئالدىنقى سېپىدە

بىر ھەپتە داۋاملىشىدىغان يىغىنلارنىڭ ئاساسلىق كۈنتەرتىپى رايون بىخەتەرلىك مەسىلىلىرىدىن تەشكىل تاپىدۇ. بۇ دائىرىدە شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىڭ بىرمادىكى توختاپ قالغان تىنچلىق تەشەببۇسىنى قايتىدىن جانلاندۇرۇشى ۋە خىتاي بىلەن ئۇزۇندىن بۇيان سۆھبەتلىشىپ كېلىۋاتقان جەنۇبىي خىتاي دېڭىزى ھەرىكەت قائىدىسى كېلىشىمىگە مۇناسىۋەتلىك سۆھبەتلەرنى تېزلىتىش مەسىلىلىرى مۇزاكىرە قىلىنىدۇ.

مىنىستىرلار يەنە، شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيانىڭ سىرتىدىكى توقۇنۇشلارنىڭ ئىقتىسادىي تەسىرىگە، بولۇپمۇ دۇنياۋى ئېنېرگىيە بىلەن تەمىنلەش ۋە خەلقئارا سودا لىنىيەلىرىدە كۆرۈلگەن توسالغۇلار ھەققىدە مۇزاكىرە ئېلىپ بارىدۇ.

مانىلادىكى يىغىنلار نويابىردا ئۆتكۈزۈلىدىغان شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقى باشلىقلار يىغىنىدىن ئىلگىرى، ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى، خىتاي، رۇسىيە، ياپونىيە، ھىندىستان ۋە ياۋروپا ئىتتىپاقى قاتارلىق شەرقىي جەنۇبىي ئاسىيا ئەللىرى ئىتتىپاقىنىۇ ئاساسلىق دىيالوگ شېرىكلىرىمۇ قاتنىشىدىغان سۆھبەتلەر بىلەن ئاخىرلىشىدۇ.