سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
خىتاي ئامېرىكانى تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشنى توختىتىشقا چاقىردى
بېيجىڭ تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مەنبەلىرىگە قارىتىلغان ھەرىكەتلەرنىڭ يادرو قوراللىرىنىڭ كېڭىيىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش تۈزۈمىنى ئاجىزلاشتۇرۇۋەتكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ، يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىنى كۆزدىن كەچۈرۈش يىغىنىغا دوكلات سۇندى.
خىتاي ئامېرىكانى تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشنى توختىتىشقا چاقىردى
جۇڭگو ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ئىراننىڭ يادرو ئەسلىھەلىرىگە قىلغان بىرلەشمە ھۇجۇمىنى ئەيىبلىدى، ھەمدە بۇنى يادرو قوراللىرىنى تارقاتماسلىق شەرتنامىسىگە «ئېغىر زەربە» دەپ ئاتىدى. / Reuters

خىتاي دۈشەنبە كۈنى ئامېرىكانى يادرو قورالىغا ئىگە ئەمەس دۆلەتلەرنىڭ تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو ئەسلىھەلىرىگە قارىتىلغان ھۇجۇملارنى توختىتىشقا چاقىردى. خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى گو جياكۈن بېيجىڭنىڭ ئۆتكەن ھەپتە يادرو قوراللىرىنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسى (NPT) نى كۆزدىن كەچۈرۈش يىغىنىغا بۇ مەسىلىگە مۇناسىۋەتلىك دوكلاتىنى سۇنغانلىقىنى ئېيتتى.

گو جياكۈن يىغىننىڭ ئامېرىكانى يادرو قورالسىزلاندۇرۇش ساھەسىدىكى «ئالاھىدە ۋە بىرىنچى دەرىجىلىك مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىش»، تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو ئەسلىھەلىرىگە قارىتىلغان ھۇجۇملارنى توختىتىش، يادرو قوراللاردىن تەڭ بەھرىلىنىش ئورۇنلاشتۇرۇشلىرى ئارقىلىق ئىتتىپاق قۇرۇشنى توختىتىش ۋە ياپونىيەنىڭ مۇستەقىل يادرو ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇش تىرىشچانلىقىنى چەكلەش توغرىسىدا چاقىرىق ئېلان قىلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.

باياناتچى يەنە ۋاشىنگتوننىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى، ئەنگلىيە ۋە ئاۋسترالىيە ئوتتۇرىسىدىكى ئاۋكۇس (AUKUS) كېلىشىمى دائىرىسىدە ئوتتۇرىغا چىققان يادرو قوراللارنىڭ كېڭىيىپ كېتىش خەتەرلىرىنى بىر تەرەپ قىلىشى كېرەكلىكىنى قەيت قىلدى.

مەزكۇر دوكلاتتا يەنە يادرو خەتىرىنى ئازايتىش، يادرو قورالى ئۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش، يادروغا ئالاقىدار مەسىلىلەرنى دىپلوماتىك يوللار بىلەن ھەل قىلىش ۋە تەرەققىي قىلىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ يادرول ئېنېرگىيەسىدىن تىنچلىق مەقسىتىدە پايدىلىنىش ھوقۇقىنى قوغداش قاتارلىق تەكلىپلەر بېرىلدى.

بېيجىڭنىڭ «مۇداپىئە خاراكتېرلىك يادرو ئىستراتېگىيە»سىنى يولغا قويغانلىقىنى، «تۇنجى بولۇپ ئىشلەتمەسلىك» سىياسىتىگە ئەمەل قىلىدىغانلىقىنى ۋە يادرو ئىقتىدارىنى دۆلەت بىخەتەرلىكى ئۈچۈن كەم دېگەندە زۆرۈر بولغان سەۋىيەدە تۇتۇپ كېلىۋاتقانلىقىنىمۇ تەكىتلىدى.

خىتاي يەنە يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىنىڭ نوپۇزىنى قوغداشنى ۋە بارلىق تەرەپلەرنىڭ يەرشارىۋى ئىستراتېگىيەلىك مۇقىملىقنى ساقلاش ۋەدىسىنى قايتا تەكرارلىشىنى تەلەپ قىلدى.

ئوتتۇرىغا قويۇلۇشىچە، خىتاينىڭ دوكلاتى  يادرو قوراللىرىنى ئۆزئارا تۇنجى بولۇپ ئىشلىتىشنى چەكلەيدىغان بىر كېلىشىم تۈزۈش چاقىرىقىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدىكەن.

خىتاي ئىلگىرىمۇ ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيەنى ئىرانىڭ يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرىنى تەنقىد قىلىپ، بۇ قىلمىشنىڭ يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىگە بېرىلگەن «ئېغىر زەربە» ئىكەنلىكىنى ئېيتقانىدى.

ئىزدىنىڭ
ترامپ بېيجىڭدا خىتاينىڭ ئامېرىكا كارخانىلىرىغا ئىشىك ئېچىشى ئۈچۈن بېسىم ئىشلەتمەكچى
تۈركىيە-ئەرمېنىيە مۇناسىۋەتلىرىنى نورماللاشتۇرۇش مۇساپىسىدە يېڭى قەدەم تاشلىنىدۇ
ئامېرىكا-ئىران ئوتتۇرىسىدىكى دىپلوماتىيە تۇيۇق يولغا كىرىپ قالدىمۇ؟
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان قازاقىستاندا زىيارەتتە بولىدۇ
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى: دۆلەتلەر يېڭى خانتاۋىرۇسى يۇقۇمىغا تەييار تۇرۇشى كېرەك
ترامپ ئىجتىمائىي تاراتقۇدىكى يازمىسىدا ۋېنېزۇئېلانى ئامېرىكانىڭ «51-ئىشتاتى» دەپ ئاتىدى
لىۋاننىڭ جەنۇبىغا ئىسرائىلىيەنىڭ قىلغان ھاۋا ھۇجۇمىدا ئاز دېگەندە 6 كىشى ئۆلتۈرۈلدى
ئىسپانىيە «ياۋروپا ئارمىيەسى قۇرۇش» نى چاقىرىق قىلدى
ۋېنېسۇئېلا ئامېرىكا پېرىزىدېنتى ترامپنىڭ «51-ئىشتات» دېگەن سۆزىگە نارازىلىق بىلدۈردى
زېلېنسكىي رۇسىيەنىڭ ئۇكرائىناغا ھاۋا ھۇجۇمى قىلغانلىقىنى بىلدۈردى
ترامپ خىتاي زىيارىتىدىن كېيىن سالامەتلىك تەكشۈرىشىدىن ئۆتكۈزۈلىدۇ
ئىران ئۇرۇشى ئامېرىكا پۇقرالىرىغا 37 مىليارد دوللاردىن ئارتۇق قوشۇمچە ئېنېرگىيە چىقىمى يۈكلىدى
خانتا ۋىرۇسى ۋەھىمىسى تارقالغان پاراخوت تارقاقلاشتۇرۇلغاندىن كېيىن گوللاندىيە تەرەپكە بۇرۇلدى
ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكىنىڭ ئىرانغا مەخپىي ھۇجۇملارنى قىلغانلىقى ئىلگىرى سۈرۈلدى
بېن گۋىر ياۋروپا ئىتتىپاقىنى «يەھۇدىيلارغا ئۆچمەنلىك قىلىش» بىلەن ئەيىبلىدى