خىتاي ئامېرىكانى تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشنى توختىتىشقا چاقىردى
بېيجىڭ تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مەنبەلىرىگە قارىتىلغان ھەرىكەتلەرنىڭ يادرو قوراللىرىنىڭ كېڭىيىپ كېتىشىنىڭ ئالدىنى ئېلىش تۈزۈمىنى ئاجىزلاشتۇرۇۋەتكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ، يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىنى كۆزدىن كەچۈرۈش يىغىنىغا دوكلات سۇندى.
خىتاي دۈشەنبە كۈنى ئامېرىكانى يادرو قورالىغا ئىگە ئەمەس دۆلەتلەرنىڭ تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو ئەسلىھەلىرىگە قارىتىلغان ھۇجۇملارنى توختىتىشقا چاقىردى. خىتاي تاشقى ئىشلار مىنىستىرلىقى باياناتچىسى گو جياكۈن بېيجىڭنىڭ ئۆتكەن ھەپتە يادرو قوراللىرىنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسى (NPT) نى كۆزدىن كەچۈرۈش يىغىنىغا بۇ مەسىلىگە مۇناسىۋەتلىك دوكلاتىنى سۇنغانلىقىنى ئېيتتى.
گو جياكۈن يىغىننىڭ ئامېرىكانى يادرو قورالسىزلاندۇرۇش ساھەسىدىكى «ئالاھىدە ۋە بىرىنچى دەرىجىلىك مەسئۇلىيىتىنى ئادا قىلىش»، تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو ئەسلىھەلىرىگە قارىتىلغان ھۇجۇملارنى توختىتىش، يادرو قوراللاردىن تەڭ بەھرىلىنىش ئورۇنلاشتۇرۇشلىرى ئارقىلىق ئىتتىپاق قۇرۇشنى توختىتىش ۋە ياپونىيەنىڭ مۇستەقىل يادرو ئىقتىدارىغا ئىگە بولۇش تىرىشچانلىقىنى چەكلەش توغرىسىدا چاقىرىق ئېلان قىلىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.
باياناتچى يەنە ۋاشىنگتوننىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرى، ئەنگلىيە ۋە ئاۋسترالىيە ئوتتۇرىسىدىكى ئاۋكۇس (AUKUS) كېلىشىمى دائىرىسىدە ئوتتۇرىغا چىققان يادرو قوراللارنىڭ كېڭىيىپ كېتىش خەتەرلىرىنى بىر تەرەپ قىلىشى كېرەكلىكىنى قەيت قىلدى.
مەزكۇر دوكلاتتا يەنە يادرو خەتىرىنى ئازايتىش، يادرو قورالى ئۇرۇشنىڭ ئالدىنى ئېلىش، يادروغا ئالاقىدار مەسىلىلەرنى دىپلوماتىك يوللار بىلەن ھەل قىلىش ۋە تەرەققىي قىلىۋاتقان دۆلەتلەرنىڭ يادرول ئېنېرگىيەسىدىن تىنچلىق مەقسىتىدە پايدىلىنىش ھوقۇقىنى قوغداش قاتارلىق تەكلىپلەر بېرىلدى.
بېيجىڭنىڭ «مۇداپىئە خاراكتېرلىك يادرو ئىستراتېگىيە»سىنى يولغا قويغانلىقىنى، «تۇنجى بولۇپ ئىشلەتمەسلىك» سىياسىتىگە ئەمەل قىلىدىغانلىقىنى ۋە يادرو ئىقتىدارىنى دۆلەت بىخەتەرلىكى ئۈچۈن كەم دېگەندە زۆرۈر بولغان سەۋىيەدە تۇتۇپ كېلىۋاتقانلىقىنىمۇ تەكىتلىدى.
خىتاي يەنە يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىنىڭ نوپۇزىنى قوغداشنى ۋە بارلىق تەرەپلەرنىڭ يەرشارىۋى ئىستراتېگىيەلىك مۇقىملىقنى ساقلاش ۋەدىسىنى قايتا تەكرارلىشىنى تەلەپ قىلدى.
ئوتتۇرىغا قويۇلۇشىچە، خىتاينىڭ دوكلاتى يادرو قوراللىرىنى ئۆزئارا تۇنجى بولۇپ ئىشلىتىشنى چەكلەيدىغان بىر كېلىشىم تۈزۈش چاقىرىقىنىمۇ ئۆز ئىچىگە ئالىدىكەن.
خىتاي ئىلگىرىمۇ ئامېرىكا ۋە ئىسرائىلىيەنى ئىرانىڭ يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرىنى تەنقىد قىلىپ، بۇ قىلمىشنىڭ يادرو قوراللارنى كېڭەيتمەسلىك شەرتنامىسىگە بېرىلگەن «ئېغىر زەربە» ئىكەنلىكىنى ئېيتقانىدى.