تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى جۇمھۇر رەئىسى رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ بىلەن سۆھبەتلىشىپ بولغاندىن كېيىن ئاقسارايدىن ئايرىلدى.
پەيشەنبە كۈنى ئوۋال ئىشخانىسىدا ئۆتكۈزۈلگەن يىغىن ۋە ئارقىدىن مىنىستىرلار كېڭىشى ئۆيىدە ئۆتكۈزۈلگەن خىزمەت زىياپىتى، شىمالىي ئاتلانتىك ئەھدى تەشكىلاتى — ناتوغا ئىتتىپاقداش دۆلەتلەر ئۈچۈن سەزگۈر بىر مەزگىلدە ئېلىپ بېرىلدى.
ترامپ ئەردوغان بىلەن مۇداپىئە ساھەسى سېتىملىرى، بولۇپمۇ تۈركىيەنىڭ ئامېرىكا ئىشلەپچىقارغان F-16 ۋە F-35 تىپلىق ئۇرۇش ئايروپىلانلىرىنى سېتىۋېلىشى توغرىسىدا ئەتراپلىق سۆھبەتلەرنى ئۆتكۈزىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغاننىڭ ئامېرىكا زىيارىتى تۈركىيە ئۈچۈن گەۋدىلىك دىپلوماتىك ۋەقەگە ئايلاندى. ئەردوغان نىيۇيوركتىكى ب د ت ئومۇمىي كېڭىشى يىغىنى جەريانىدا، دۇنيا رەھبەرلىرى ۋە يۇقىرى دەرىجىلىك دىپلوماتلار بىلەن ئىككى تەرەپلىك سۆھبەتلەرنى ئۆتكۈزۈپ تۈركىيەنىڭ يەر شارى خاراكتېرلىك دىپلوماتىك مەۋجۇتلۇقى ۋە ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيىتىنى كۈچەيتتى.
سۆھبەتلەردە پەلەستىن، رايون خاراكتېرلىك بىخەتەرلىك، ئىقتىسادىي ھەمكارلىق ۋە تۈركىيەنىڭ يەر شارى خاراكتېرلىك مەسىلىلەردىكى رولى نۇقتىلىق تېما بولدى.
ۋىيېتنام
جۇمھۇر رەئىس رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ۋىيېتناملىق مەنسەپدىشى لۇئونگ كۇئونگ بىلەن نىيۇيوركتىكى تۈرك ئۆيىدە ئىككى تەرەپلىك مۇناسىۋەتلەر ۋە رايون خاراكتېرلىك تېمىلارنى مۇزاكىرە قىلدى.
ئەردوغان ئىككى دۆلەت ئوتتۇرىسىدىكى مۇناسىۋەتلەرنى تېخىمۇ ئىلگىرى سۈرۈش ئېھتىماللىقى بارلىقىنى، ھازىرقى تىجارەت ھەجىمىنى ئاشۇرۇش كېرەكلىكىنى تەكىتلىدى.
ھەر ئىككى دۆلەتنىڭ خەلقئارا ۋە رايون خاراكتېرلىك سۇپىلاردا ھەمكارلىقنى ئاشۇرۇش ئارزۇسىنى تىلغا ئالغان ئەردوغان، ۋىيېتنامنىڭ پەلەستىن مەسىلىسىدە «تارىخنىڭ توغرا تەرىپىدە» تۇرغانلىقىنى ئىپادىلىدى.
ب د ت كىلىمات باشلىقلار يىغىنى
ئەردوغان تۈركىيەنىڭ 2025-يىلىغا كەلگەندە ئومۇمىي قۇرۇلما ئىقتىدارىدا يېڭىلىنىدىغان ئېنېرگىيەنىڭ نىسبىتىنى %60 تىن ئاشۇرغانلىقىنى بىلدۈردى.
ئەردوغان نىيۇيوركتىكى ب د ت كىلىمات باشلىقلار يىغىنىدا سۆز قىلغاندا، تۈركىيەنىڭ 2035-يىلىغىچە پارنىك گازى قويۇپ بېرىش مىقدارىنى 466 مىليون توننا ئازايتىشنى ۋە ئومۇمىي پارنىك گازى قويۇپ بېرىش مىقدارىنى 643 مىليون تونناغا چۈشۈرۈشنى نىشان قىلغانلىقىنى تەكىتلەپ: «2053-يىللىق ساپ نۆل پارنىك گازى قويۇپ بېرىش نىشانىمىزغا ئاساسەن، مۇھىم ساھەلىرىمىزنى ئۆزگەرتىشنى داۋاملاشتۇرىمىز،» دېدى.
فىرانسىيە
جۇمھۇر رەئىس ئەردوغان نىيۇيوركتىكى ب د ت باش ئىشخانىسىدا فىرانسىيە پىرېزىدېنتى ئېممانۇئېل ماكرون بىلەن كۆرۈشتى.
سۆھبەتتە تۈركىيە-فىرانسىيە ئىككى تەرەپ مۇناسىۋەتلىرى شۇنداقلا رايون ۋە يەر شارى خاراكتېرلىك مەسىلىلەر مۇزاكىرە قىلىندى.
فىرانسىيە بىلەن دىيالوگ ئورنىتىشنىڭ تۈركىيە ئۈچۈن مۇھىم ئەھمىيەتكە ئىگە ئىكەنلىكىنى تەكىتلىگەن ئەردوغان، بولۇپمۇ سودا، ئېنېرگىيە ۋە مۇداپىئە سانائىتى ساھەلىرىدە ھەمكارلىقنى تېخىمۇ كۈچەيتىش تىرىشچانلىقلىرىنىڭ داۋام قىلىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.
