ناتو باش كاتىپى مارك رۇتتې ناتو ئىتتىپاقى رەھبەرلىرىنى «ئاجايىپ قالتىس بىر مەيداندا» كۈتۈۋالغانلىقى ئۈچۈن تۈركىيە جۇمھۇرىيىتى جۇمھۇر رەئىسى رەجەپ تاييىپ ئەردوغان ۋە ئۇنىڭ ئەتراپىدىكى خادىملارغا رەھمەت ئېيتتى؛ شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، ياۋروپادىكى ناتو ئىتتىپاقداشلىرى ۋە كانادانىڭ مۇداپىئە چىقىمىنى ئاللىقاچان ئۆزلىرىنىڭ ئومۇمىي دۆلەت ئىچى ئىشلەپچىقىرىش قىممىتىنىڭ تەخمىنەن يۈزدە 4 ىگە يەتكۈزگەنلىكىنى كۆرسىتىدىغان رەقەملەرنى ئاشكارىلىدى.
رۇتتې دۈشەنبە كۈنى يىغىن ھارپىسىدا ئەنقەرەدىكى مۇخبىرلارغا: «ئۆتكەن يىلى، ياۋروپادىكى ئىتتىپاقداشلار ۋە كانادا ئالدىنقى يىلغا قارىغاندا ئاساسىي مۇداپىئەگە ئاساسەن يۈزدە 20 ئەتراپىدا كۆپ چىقىم قىلدى. 2025- ۋە 2026-يىللىرىنى بىرلىكتە ھېسابلىغاندا، بۇ 258 مىليارد دوللارلىق قوشۇمچە مەبلەغ سېلىش دېمەكتۇر ۋە بۇ يۈزلىنىش داۋاملىشىۋاتىدۇ» دېگەنلەرنى قەيت قىلدى.
ئۆتكەن يىللىق باشلىقلار يىغىنىدا ناتو دۆلەتلىرى، 2035-يىلىغىچە ئومۇمىي مۇداپىئە چىقىمىنى ئومۇمىي دۆلەت ئىچى ئىشلەپچىقىرىش قىممىتىنىڭ يۈزدە 5 ىگە يەتكۈزۈشنى قوبۇل قىلغان؛ بۇنىڭ يۈزدە 3.5 ى ئاساسىي مۇداپىئە مەبلىغى ئۈچۈن ۋە قوشۇمچە يۈزدە 1.5 ى بولسا بىخەتەرلىككە مۇناسىۋەتلىك تۈرلەر ئۈچۈن مۆلچەرلەنگەن ئىدى.
رۇتتې ئەزا دۆلەتلەرنىڭ بۇ نىشانغا يېتىش ئۈچۈن پۇختا پىلانلار بىلەن ئەنقەرەگە كېلىشىنى كۈتىدىغانلىقىنى تىلغا ئېلىپ: «بۇ يەردە، ئەنقەرەدە، دۆلەتلەرنىڭ مۇشۇ يۈزدە 5 لىك نىشانغا يېتىشى ئۈچۈن ئېنىق، كونكرېت ۋە ئىشەنچلىك پىلانلارنى سۇنۇشىنى كۈتىمەن. ھازىرغىچە كۆرگەن دەلىللىرىمىز كىشىنى ھەيران قالدۇرىدۇ. ئون يىللىق بىر پىلاننىڭ تېخى بىرىنچى يىلىدىلا، ياۋروپادىكى ئىتتىپاقداشلار ۋە كانادانىڭ ئاللىقاچان ئومۇمىي دۆلەت ئىچى ئىشلەپچىقىرىش قىممىتىنىڭ تەخمىنەن يۈزدە 4 ىنى مۇداپىئە ۋە بىخەتەرلىككە سالغانلىقىنى كۆرۈۋاتىمىز» دېدى.
رۇتتې ئىتتىپاقداشلارنى خامچوت ۋەدىلىرىدىن ھالقىپ كېتىشكە ۋە چىقىملارنى كونكرېت ھەربىي كۈچكە ئايلاندۇرۇشقا چاقىردى.
ئىتتىپاقداشلارنىڭ «ئىقتىسادىي تەپەككۇرنى ھەربىي ئىقتىدارغا ئايلاندۇرۇشى» ۋە مەبلەغنى باشقۇرۇلىدىغان بومبا شۇنداقلا توسقۇچى قوراللارغا سەرپ قىلىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلىگەن ناتو باش كاتىپى، مالىيە ۋەدىلىرىنىڭ ئەمدى ھەقىقىي قورال-ياراققا ئايلىنىشى كېرەكلىكىنى بىلدۈردى.
ناتو دۆلەتلىرىنىڭ يەنە سەيشەنبە كۈنى ئۆتكۈزۈلىدىغان بىر مۇداپىئە سانائىتى مۇنبىرىدە «ئون نەچچە مىليارد دوللارلىق يېڭى توختاملار» نى ئېلان قىلىشى كۈتۈلمەكتە.
رۇتتې ئۇكرائىنانىڭ ئالاھىدە ھالقىلىق بىر ساھە بولغان ھاۋا مۇداپىئەسىدە ئىتتىپاقداشلارنىڭ قوللىشىغا داۋاملىق ئېرىشىشى كېرەكلىكىنى تەكىتلەپ، توقۇنۇش داۋاملىشىۋاتقان بىر پەيتتە ئىتتىپاقداشلار ۋە شېرىكلەرنى ياردەملىرىنى داۋاملاشتۇرۇشقا ۋە بۇ ياردەملەرنى تېخىمۇ چوڭقۇرلاشتۇرۇشقا چاقىردى.
رۇتتې تۈركىيەنىڭ پۈتۈن گەۋدە سۈپىتىدە ناتونىڭ كەلگۈسىدىكى بىخەتەرلىك ئىستراتېگىيەسى ئۈچۈن «ھەقىقەتەن مۇھىم» ئورۇندا تۇرۇۋاتقانلىقىنى كۆرسىتىپ، بۇ دۆلەتنىڭ جۇغراپىيەلىك ئورنى ۋە ئىتتىپاق ئىچىدىكى يېتەكچىلىك رولىنىڭ «ئىنتايىن مۇھىم» ئىكەنلىكىنى بىلدۈردى.
ناتو دۆلەت ۋە ھۆكۈمەت باشلىقلىرى 7-، 8-ئىيۇل كۈنلىرى تۈركىيەنىڭ ساھىبخانىلىقىدا ئۆتكۈزۈلىدىغان ئىتتىپاقنىڭ 2026-يىللىق باشلىقلار يىغىنى ئۈچۈن ئەنقەرەدە بىر يەرگە جەم بولىدۇ.
ئىككى كۈنلۈك باشلىقلار يىغىنى 2025-يىللىق يىغىندا كېلىشىلگەن مۇداپىئە چىقىمى ۋەدىلىرىنىڭ ئەمەلىيلىشىشىگە، ئۇكرائىناغا بېرىلىدىغان ھەربىي ياردەمنىڭ داۋاملىشىشىغا ۋە مۇداپىئە سانائىتى ئىشلەپچىقىرىشىنى كېڭەيتىشكە ئەھمىيەت بېرىدۇ.
باشلىقلار يىغىنى ئاتلانتىك ئوكيان ھالقىغان يۈك تەقسىماتى توغرىسىدا قايتا قوزغالغان تالاش-تارتىشلار ۋە رۇسىيە-ئۇكرائىنا ئۇرۇشى بىلەن مۇناسىۋەتلىك ئېنىقسىزلىقلار داۋاملىشىۋاتقان بىر ۋەزىيەتتە ئۆتكۈزۈلمەكتە. ئۇكرائىنا پىرېزىدېنتى ۋولودىمىر زېلېنسكىينىڭمۇ يىغىن پائالىيەتلىرىگە قاتنىشىشىنىڭ كۈتۈلۈۋاتقانلىقى خەۋەر قىلىندى.
