خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
خىتاي تەيۋەن ئەتراپىدا كەڭ كۆلەملىك ھەربىي مانېۋىر باشلىدى؛ تەيبېي قاتتىق ئىنكاس قايتۇردى
خىتاي ھۆكۈمىتى ئىگىلىك ھوقۇقى دەۋاسى قىلىۋاتقان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە مۇستەقىل باشقۇرۇلۇۋاتقان تەيۋەن ئارىلىنىڭ ئەتراپىدا «كەڭ كۆلەملىك» ھەربىي مانېۋىر باشلىغانلىقىنى ئېلان قىلدى.
خىتاي تەيۋەن ئەتراپىدا كەڭ كۆلەملىك ھەربىي مانېۋىر باشلىدى؛ تەيبېي قاتتىق ئىنكاس قايتۇردى
China's military to conduct live fire exercises around Taiwan. / AP
2025-يىلى12-ئاينىڭ29-كۈنى

خىتاي ھۆكۈمىتى ئىگىلىك ھوقۇقى دەۋاسى قىلىۋاتقان بولسىمۇ، ئەمەلىيەتتە مۇستەقىل باشقۇرۇلۇۋاتقان تەيۋەن ئارىلىنىڭ ئەتراپىدا «كەڭ كۆلەملىك» ھەربىي مانېۋىر باشلىغانلىقىنى ئېلان قىلدى. خىتاي ئارمىيەسى 29-دېكابىردىن باشلاپ، بەش ئايرىم رايوندا ھەقىقىي ئوق-دورا ئىشلىتىلىدىغان بىرلەشمە ھەربىي ھەرىكەت ئېلىپ بارىدىغانلىقىنى بىلدۈردى.

خىتاي ئارمىيەسى باياناتچىسى پىشقەدەم پولكوۋنىك شى يىنىڭ ئېيتىشىچە، خەلق ئازادلىق ئارمىيەسى شەرقىي سەپ قوماندانلىقى «ئادالەت ۋەزىپىسى 2025» ناملىق بۇ مانېۋىرغا قۇرۇقلۇق، دېڭىز، ھاۋا ۋە راكېتا قىسىملىرىنى سەپەرۋەر قىلغان. شىنخۇا ئاگېنتلىقى ئېلان قىلغان خەرىتىدە، تەيۋەن ئارىلىنى قورشاپ تۇرغان بەش رايوندا دېڭىز ۋە ھاۋا قاتنىشىنىڭ چەكلىنىدىغانلىقى كۆرسىتىلدى.

تەيۋەننىڭ ئىنكاسى: «تەھدىتنى ئەيىبلەيمىز»

تەيۋەن ئارمىيەسى خىتاينىڭ بۇ ھەرىكىتىگە قارىتا دەرھال «تېز ئىنكاس قايتۇرۇش» مېخانىزمىنى ئىشقا كىرىشتۈرۈپ، مۇھىم نۇقتىلارغا مۇۋاپىق ھەربىي كۈچلەرنى ئورۇنلاشتۇرغانلىقىنى بىلدۈردى.

تەيۋەن پىرېزىدېنتلىق مەھكىمىسى باياناتچىسى كارېن كو خىتاينىڭ خەلقئارا قائىدە-مىزانلارغا خىلاپ ھالدا قوشنا دۆلەتلەرگە ھەربىي تەھدىت سېلىشىنى «قاتتىق ئەيىبلەيدىغانلىقى»نى جاكارلىدى. تەيبېي تەرەپ بېيجىڭنىڭ ئىگىلىك ھوقۇقى دەۋاسىنى رەت قىلىپ، تەيۋەننىڭ كەلگۈسىنى پەقەت تەيۋەن خەلقىنىڭلا بەلگىلىيەلەيدىغانلىقىنى تەكىتلىمەكتە.

خىتاي-ياپونىيە سۈركىلىشى ۋە بېيجىڭنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشى

بۇ ھەربىي ھەرىكەت رايوندا دىپلوماتىك جىددىيچىلىك كۈچەيگەن بىر مەزگىلگە توغرا كەلدى. بولۇپمۇ ياپونىيەنىڭ تەيۋەن يېقىنلىرىغا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئورۇنلاشتۇرۇش پىلانى ۋە ياپونىيە باش ۋەزىرى سانا تاكايىچىنىڭ «تەيۋەنگە قىلىنغان ھۇجۇم توكيونىڭ ھەربىي ئىنكاسىنى قوزغىشى مۇمكىن» دېگەن سۆزلىرى بېيجىڭنىڭ غەزىپىنى قوزغىدى.

بېيجىڭ تەرەپ چەت ئەلنىڭ تەيۋەن مەسىلىسىگە ھەر قانداق شەكىلدە ئارىلىشىشىنى «تارمار قىلىدىغانلىقى»نى، زېمىن پۈتۈنلۈكىنى قوغداشتا تەۋرەنمەس ئىرادىگە ئىگە ئىكەنلىكىنى تەكىتلىدى. شۇنىڭ بىلەن بىرگە، خىتاي رەئىسى شى جىنپىڭ نويابىر ئېيىدا ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ بىلەن ئۆتكۈزگەن تېلېفون سۆھبىتىدە، تەيۋەننىڭ خىتايغا قايتىشىنىڭ «ئۇرۇشتىن كېيىنكى خەلقئارا تەرتىپنىڭ ئاچقۇچلۇق قىسمى» ئىكەنلىكىنى ئىلگىرى سۈرگەنىدى.

ئىزدىنىڭ
ئاراقچى ئامېرىكانىڭ «ئىران ھۇجۇم پىلانلانغان» دېگەن دەۋاسىنى «تولۇق ۋە مۇتلەق يالغان» دەپ رەت قىلدى
تىرامپ ھۈرمۈز بوغۇزىدىكى مىنالار سەۋەبلىك ئىرانغا «مىسلى كۆرۈلمىگەن» تەھدىت سالدى
رىياد ئىراننىڭ نېفىتلىككە قاراتقان يېڭى ئۇچقۇچىسىز ئايروپىلان ھۇجۇملىرىنى توسۇپ قالدى
پەزەشكىياننىڭ ئوغلى: يېڭى دىنىي رەھبەر ئۇرۇش جاراھەتلىرىگە قارىماي «ساق-سالامەت»
شىۋېيتسارىيەدە يۈز بەرگەن ئاپتوبۇسقا ئوت كېتىش ۋەقەسىدە ئالتە كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
سېئۇل-ۋاشىنگتون ھەربىي مانېۋىرى مەزگىلىدە پىيوڭياڭ ئىككىنچى قېتىم باشقۇرۇلىدىغان بومبا سىناق قىلدى
ئامېرىكا ئىران بىلەن بولغان توقۇنۇشتا 330 مىليون دوللارلىق 11 دانە ئۇچقۇچىسىز ئاپپاراتىدىن ئايرىلدى
ئىران: «ئامېرىكا سىرىلانكا قىرغاقلىرىدا زەربە بەرگەن كېمىدە 104 ئەسكەر ئۆلدى»
ئىران خامەنېينىڭ ئوغلى مۇجتەبانى يېڭى دىنىي رەھبەر قىلىپ تەيىنلىدى
ئىرانغا قارشى ئۇرۇش بىلەن بىرلىكتە نېفىت باھاسى 105 دوللاردىن ئېشىپ كەتتى
بېلگىيەدە بىر يەھۇدىي ئىبادەتخانىسى پارتلاپ زىيانغا ئۇچرىدى، ئادەم ئۆلۈش-يارىلىنىش ئەھۋالى كۆرۈلمىدى
يېڭى كۆرۈنۈشلەر ئامېرىكا بومبىسىنىڭ ئىراندىكى بىر باشلانغۇچ مەكتەپ يېقىنىغا چۈشكەنلىكىنى كۆرسەتتى
ئىسرائىلىيە ئىران بىلەن كەم دېگەندە بىر ئاي داۋاملىشىدىغان بىر ئۇرۇشقا تەييارلانماقتا
نېتانياھۇ ئىرانغا قارشى ئۇرۇشنى «پۈتۈن كۈچى» بىلەن داۋاملاشتۇرىدىغانلىقىنى ئېيتتى
ئىران ئامېرىكا ئەسكەرلىرىنىڭ قولغا چۈشۈرۈلگەنلىكىنى ئىلگىرى سۈردى، ئامېرىكا بۇ دەۋالارنى رەت قىلدى
ئوسلودىكى ئامېرىكا ئەلچىخانىسىدا پارتلاش يۈز بەردى
ترامپ ئىراننىڭ قوشنىلىرىغا «تەسلىم بولغانلىقىنى» ئىلگىرى سۈردى، يېڭى ھۇجۇملار بىلەن تەھدىت سالدى
مېلونى: ئامېرىكا بىلەن تۈزۈلگەن ھەربىي بازا كېلىشىمىگە رىئايە قىلىمىز، ئەمما ئۇرۇشقا كىرمەيمىز
ھىندونېزىيە سەئۇدى ئەرەبىستان ۋە ئەرەب بىرلەشمە خەلىپىلىكى بىلەن  جىددىيى مۇزاكىرىلەشتى
ئامېرىكا كېڭەش پالاتاسى ئىران ئۇرۇشىنى ئاخىرلاشتۇرۇش تەشەببۇسىنى رەت قىلدى