سىياسەت
2 مىنۇت ئوقۇش
«ئامېرىكا باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپىسىنى ناھايىتى زور دەرىجىدە تۈگەتتى»
ئامېرىكا باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپىسىنى ناھايىتى زور دەرىجىدە تۈگەتتى؛ كەلگۈسىدە قىيىنچىلىققا دۇچ كېلىشى مۇمكىن.
«ئامېرىكا باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپىسىنى ناھايىتى زور دەرىجىدە تۈگەتتى»
«ئامېرىكا باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپىسىنى ناھايىتى زور دەرىجىدە تۈگەتتى» / Reuters

CNN تېلېۋىزىيە قانىلىنىڭ خەۋىرىگە قارىغاندا، ئامېرىكا ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇشتا سەزگۈر زەربە بېرىش باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ يۈزدە 45 نى، THAAD توسۇش باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ ۋە «ۋەتەنپەرۋەر» ناملىق ھاۋا مۇداپىئە باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ تەخمىنەن % 50 نى تۈگەتكەن.

سەيشەنبە كۈنى CNN تېلېۋىزىيە قانىلى ئامېرىكا ئارمىيەسىنىڭ ئىران بىلەن بولغان ئۇرۇش جەريانىدا ئاساسلىق باشقۇرۇلىدىغان بومبا زاپاسلىرىنى «ناھايىتى زور دەرىجىدە تۈگەتكەنلىكىنى» ۋە كەلگۈسىدىكى بىر توقۇنۇشتا زاپاس يېتىشمەسلىك قىيىنچىلىقىغا دۇچ كېلىشى مۇمكىنلىكىنى خەۋەر قىلدى.

ئىستراتېگىيەلىك ۋە خەلقئارالىق تەتقىقاتلار مەركىزى (CSIS) نىڭ يېڭى ئانالىزىغا ئاساسلانغاندا، ئامېرىكا ئارمىيەسى يەتتە ھەپتىلىك ئۇرۇشتا، سەزگۈر زەربە بېرىش باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ تەخمىنەن % 45 نى، THAAD توسۇش باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرى ۋە «ۋەتەنپەرۋەر» ناملىق ھاۋا مۇداپىئە باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ % 50 نى ئىشلەتكەن.

خەۋەردە دېيىلىشىچە، بۇ رەقەملەر پېنتاگوننىڭ مەخپىي مۆلچەرلىرىگىمۇ ماس كېلىدىكەن.

خەۋەردە يەنە ئامېرىكا ئارمىيەسىنىڭ توماخاۋك (Tomahawk) باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ تەخمىنەن % 30 نى، ئۇزۇن مۇساپىلىك ئورتاق ھاۋا-يەر يىراقتىن ئېتىش باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭ % 20 دىن ئارتۇقىنى، SM-3 ۋە SM-6 باشقۇرۇلىدىغان بومبىلىرىنىڭمۇ تەخمىنەن % 20 نى ئىشلەتكەنلىكى بىلدۈرۈلدى.

پېنتاگون بۇ يىلنىڭ باشلىرىدا باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئىشلەپچىقىرىشنى ئاشۇرۇش ئۈچۈن توختام ئىمزالىغان بولسىمۇ، ئىشلەپچىقىرىش ئىقتىدارى ئاشۇرۇلغان تەقدىردىمۇ، بۇ سىستېمىلارنىڭ زاپىسىنى تولۇقلاش ئۈچۈن ئۈچ يىلدىن بەش يىلغىچە ۋاقىت كېتىدۇ.

خەۋەردە، سەزگۈر ھالەتتىكى ئۇرۇش توختىتىش قىسقا مۇددەت ئىچىدە مەغلۇپ بولغان تەقدىردە، ئامېرىكانىڭ ئىرانغا قارشى ھەرىكەتلەرنى داۋاملاشتۇرغۇدەك ئوق-دورىسىنىڭ بارلىقى قەيت قىلىندى.

بىراق خەۋەردە، ئاساسلىق قورال زاپاسلىرىنىڭ ئەمدى خىتايغا ئوخشىغان بىر رەقىب بىلەن توقۇنۇشۇش ئۈچۈن يېتەرسىز ئىكەنلىكى ۋە بۇلارنى ئۇرۇشتىن بۇرۇنقى سەۋىيەگە يەتكۈزۈش ئۈچۈن ئۇزۇن يىللار كېتىشى مۇمكىنلىكى ئەسكەرتىلدى.

ئامېرىكا دېڭىز ئارمىيەسىنىڭ پېنسىيونېر لېيتېنانت گېنېرالى، ئىستراتېگىيەلىك ۋە خەلقئارالىق تەتقىقاتلار مەركىزىنىڭ دوكلاتىنىڭ ئاپتورلىرىدىن بىرى بولغان مارك كانسىيان CNN تېلېۋىزىيە قانىلىغا بەرگەن باياناتىدا: «يۇقىرى ئوق-دورا چىقىمى، تىنچ ئوكياننىڭ غەربىدە خەۋپسىزلىك يوچۇقى كۆپىيىپ كېتىشتەك بىر ۋەزىيەتنى ياراتتى. بۇ زاپاسلارنىڭ ئورنىنى قايتىدىن تولدۇرۇش ئۈچۈن بىر يىلدىن تۆت يىلغىچە ۋاقىت كېتىدۇ، ئېھتىياجلىق سەۋىيەگە يەتكۈزۈش ئۈچۈن ئۇنىڭدىن كېيىن يەنە بىرنەچچە يىل كېرەك بولىدۇ» دېدى.

پېنتاگوننىڭ باش باياناتچىسى شان پارنېل بولسا CNN تېلېۋىزىيە قانىلىنىڭ زىيارىتىنى قوبۇل قىلغاندا بەرگەن باياناتىدا، ئارمىيەنىڭ «پىرېزىدېنت تاللىغان ۋاقىت ۋە جايدا ھەرىكەت ئېلىپ بېرىش ئۈچۈن ئېھتىياجلىق بولغان بارلىق نەرسىگە ئىگە» ئىكەنلىكىنى بىلدۈرۈپ مۇنداق دېدى:

«(دونالد) ترامپ پىرېزىدېنتلىق ۋەزىپىسىنى ئۆتەشكە باشلىغاندىن بۇيان، خەلقىمىزنى ۋە مەنپەئەتىمىزنى قوغداش ئۈچۈن ئامېرىكا ئارمىيەسىنىڭ كەڭ كۆلەملىك ئىقتىدارغا ئىگە بولۇشىغا كاپالەتلىك قىلىش بىلەن بىللە، ھەرقايسى قوماندانلىق ئىشتابلىرى دائىرىسىدە نۇرغۇنلىغان مۇۋەپپەقىيەتلىك ھەرىكەتلەرنى ئېلىپ باردۇق.»

ئىزدىنىڭ
خەۋپسىزلىك كېڭىشى لىۋاندىكى تىنچلىقنى ساقلاش قىسمىغا قىلىنغان ھۇجۇمنى ئەيىبلىدى
مۇئاۋىن پىرېزىدېنت ۋانس سەيشەنبە كۈنى ئىران سۆھبىتى دائىرىسىدە پاكىستانغا سەپەر قىلىدۇ
شى جىنپىڭ سەئۇدى ئەرەبىستان تەخت ۋارىسى بىلەن ھورمۇز بوغۇزى مەسىلىسى ئۈستىدە سۆھبەتلەشتى
پولشا ئۇرۇش جىنايىتىنى ئېتىراپ قىلغان ئىسرائىلىيە ئەسكەرلىرىنى  جاۋابكارلىققا تارتىشقا چاقىردى
ئىسرائىلىيە غەززەدە يەنە ئۈچ كىشىنىڭ جېنىغا زامىن بولدى
تېھران ئامېرىكانىڭ ئىران يۈك پاراخوتىنى مۇسادىرە قىلىشىغا: «بۇ بىر دېڭىز قاراقچىلىقى» دەپ باھا بەردى
ترامپ: ئىراننىڭ قويۇقلاندۇرۇلغان ئۇرانىنى قايتۇرۇۋېلىش مۇساپىسى «ئۇزۇن ۋە مۈشكۈل» بولىدۇ
خىتاي ئامېرىكانى تىنچلىق مەقسىتىدىكى يادرو مۇئەسسەسەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشنى توختىتىشقا چاقىردى
ئۇكرائىنانىڭ ئۇچقۇچىسىز ھاۋا ئاپپاراتى رۇسىيەنىڭ تۇاپسې پورتىغا زەربە بەردى
ئىران موسساد بىلەن چېتىشلىقى بارلىقى ئىلگىرى سۈرۈلگەن ئىككى كىشىنىڭ ئۆلۈم جازاسىنى ئىجرا قىلدى
شىمالىي كورېيە چاچما بومبىلىق باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىلارنى سىناق قىلدى
ئىران ئۇرۇشى ئەۋجىگە چىققان بىر پەيتتە ئامېرىكا، ياپونىيە ۋە فىلىپپىن بىرلەشمە مانېۋىر باشلىدى
ئىران يۈك پاراخوتىنىڭ تۇتۇپ قېلىنىشىغا قايتۇرما زەربە بېرىش ئۈچۈن ئامېرىكا پاراخوتلىرىغا ھۇجۇم قىلدى
خىتايدىن كېلىۋاتقان ئىران پاراخوتىنى ئامېرىكا  تۇتۇپ قالدى، ئىران قاتتىق نارازىلىق بىلدۈردى
ئىسرائىلىيە ئەسكىرى جەنۇبىي لىۋاندا ئەيسا ئەلەيھىسسالامنىڭ ھەيكىلىنى چىقىپ تاشلىدى