خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
دانىيە باش مىنىستىرى ترامپنى گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش تەھدىتلىرىدىن ۋاز كېچىشكە چاقىردى
دانىيە باش مىنىستىرى مېتتې فرېدېرىكسېن: «ئامېرىكانىڭ دانىيە پادىشاھلىقى تەركىبىدىكى ئۈچ دۆلەتنىڭ ھەرقانداق بىرىنى قوشۇۋېلىش ھوقۇقى يوق» دېدى.
دانىيە باش مىنىستىرى ترامپنى گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش تەھدىتلىرىدىن ۋاز كېچىشكە چاقىردى
Greenland, a former Danish colony, has the right to declare independence under a 2009 agreement but depends heavily on Danish subsidies. / Reuters

دانىيە باش مىنىستىرى مېتتې فرېدېرىكسېن ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ «The Atlantic» ژۇرنىلىغا بەرگەن زىيارىتىدە گىرېنلاندىيەنى ئىگىلەش ئارزۇسىنى يەنە بىر قېتىم تىلغا ئالغاندىن كېيىن، ترامپنى بۇ خىلدىكى تەھدىتلىرىنى توختىتىشقا چاقىردى.

فرېدېرىكسېن يەكشەنبە كۈنى بەرگەن باياناتىدا: «ئامېرىكانىڭ گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش ھەققىدە سۆزلىشىنىڭ ھېچقانداق ئەھمىيىتى يوق. ئامېرىكانىڭ دانىيە پادىشاھلىقىغا تەۋە ئۈچ دۆلەتنىڭ ھەرقانداق بىرىنى قوشۇۋېلىش ھوقۇقى يوق» دېدى.

ترامپ ژۇرنالغا بەرگەن زىيارىتىدە: «بىزگە گىرېنلاندىيە جەزمەن لازىم، مۇداپىئە ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئېھتىياجىمىز بار» دېگەنىدى.

ئۇ بۇ باياناتنى ئامېرىكانىڭ ۋېنېسۇئېلا پىرېزىدېنتى نىكولاس مادۇرۇنى تۇتقۇن قىلىشى ۋە ئامېرىكا پىرېزىدېنتىنىڭ ۋاشىنگتوننىڭ بۇ لاتىن ئامېرىكاسى دۆلىتىنى باشقۇرىدىغانلىقىنى ئېيتىشىدىن بىر كۈن كېيىن بەردى. بۇ ئەھۋال دانىيەدە، ئوخشاش بىر تەقدىرنىڭ دانىيە تېررىتورىيەسى بولغان گىرېنلاندىيەنىڭمۇ بېشىغا كېلىش ئېھتىماللىقىغا نىسبەتەن كۈچلۈك ئەندىشە پەيدا قىلدى.

فرېدېرىكسېن سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ئامېرىكانىڭ تارىخىي يېقىن ئىتتىپاقدىشىغا ۋە ئۆزلىرىنىڭ سېتىلمايدىغانلىقىنى ئوچۇق ئېيتقان باشقا بىر دۆلەتكە، باشقا بىر خەلققە قاراتقان تەھدىتلىرىنى دەرھال توختىتىشىنى قەتئىي تەۋسىيە قىلىمەن» دېدى.

ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە ئارال

ترامپ 21-دېكابىر لۇئىسانا ئىشتاتى باشلىقى جېف لاندرىنى گىرېنلاندىيەگە ئالاھىدە ئەلچى قىلىپ تەيىنلىدى. ۋاشىنگتوننىڭ بايلىقى مول ۋە شىمالىي قۇتۇپ رايونىدىكى بۇ ئارالغا بولغان قىزىقىشى دانىيە ۋە گىرېنلاندىيەنىڭ قاتتىق تەنقىدىگە ئۇچرىغانىدى. ترامپ دانىيەنىڭ ئۆزىنى ئۆزى باشقۇرىدىغان بىر رايونى بولغان گىرېنلاندىيەنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ بىر قىسمى بولۇشىنى تەشەببۇس قىلماقتا، لاندرىمۇ بۇ پىكىرنى ئوچۇق قوللايدۇ.

گىرېنلاندىيەنىڭ ياۋروپا بىلەن شىمالىي ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدىكى ئىستراتېگىيەلىك ئورنى ئامېرىكا باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىدىن مۇداپىئەلىنىش سىستېمىسى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم. شۇنداقلا، ئارالنىڭ مول كان بايلىقى ئامېرىكانىڭ خىتايدىن قىلىدىغان ئېكسپورت بېقىنىشنى تۆۋەنلىتىش جەھەتتە جەلپكارلىققا ئىگە. گىرېنلاندىيە سابىق دانىيە مۇستەملىكىسى بولۇپ، 2009-يىلدىكى كېلىشىمگە ئاساسەن مۇستەقىللىق جاكارلاش ھوقۇقى بولسىمۇ، ئەمما يەنىلا دانىيەنىڭ ياردىمىگە تايىنىپ كەلمەكتە.

ئىزدىنىڭ
رىيادتا پادىشاھ خالىد ئايرودورۇمىغا ھۇجۇم قىلىندى، 1 كىشى ئۆلۈپ، 11 كىشى يارىلاندى
سېئۇل: «شىمالىي كورېيە كۆپ ساندا باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئاتتى»
پولشا باش مىنىستىرغا سۇيىقەست پىلانى ھەققىدە ئۇچۇر كەلدى
ئىراق ئۇرۇش ئايروپىلانلىرى دۆلەتنىڭ شەرقىدىكى دائېش بازىسىنى يوق قىلدى
سوتچى جېننىفېر دۆلەت مەبلىغى بىلەن تارقىتىلغان ترامپنى قوللاش ئېلانلىرىنى توختىتىشقا ھۆكۈم قىلدى
سەئۇدى ئەرەبىستان رىيادتىكى يىغىندا ئېنېرگىيە تەمىناتىغا ۋەدە بەردى
يەمەن ئارمىيەسى: 900 دىن ئارتۇق ھۇسىي جەڭچىسى بىر تەرەپ قىلىندى
جىبۇتى ساھىللىرىدىكى پاراخوت ھادىسىسىدە 139 كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
دۇران ئىسرائىلىيە مۇداپىئە مىنىستىرى كاتزنىڭ باياناتلىرىغا نارازىلىق بىلدۈردى
شىمالىي كورېيە ياپون دېڭىزى تەرەپكە كۆپ ساندا باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبا ئاتتى
نوبېل مۇكاپاتى ساھىبى پىللاي ئامېرىكانىڭ سوتچىلارغا قارىتىلغان ئېمبارگولىرىغا نارازىلىق بىلدۈردى
رىياد ئايرودورۇمىدا كىشىلەرنىڭ يارلىنىىشىغا سەۋەب بولغان ھۇجۇمدىن كېيىن ئۇچۇشلارتوختىدى
ئامېرىكادىكى قوراللىق ھۇجۇمدا توققۇز كىشى ھاياتىدىن ئايرىلدى
ترامپ ئۇكرائىناغا زېلېنسكىينىڭ ئورنىغا يېڭى بىر پرېزىدېنت تاللاش چاقىرىقى قىلدى
تۈركىيە 15 ياشتىن كىچىك بالىلارنىڭ ئىجتىمائىي تاراتقۇ ئىشلىتىشىنى چەكلىدى