خەلقئارا
2 مىنۇت ئوقۇش
دانىيە باش مىنىستىرى ترامپنى گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش تەھدىتلىرىدىن ۋاز كېچىشكە چاقىردى
دانىيە باش مىنىستىرى مېتتې فرېدېرىكسېن: «ئامېرىكانىڭ دانىيە پادىشاھلىقى تەركىبىدىكى ئۈچ دۆلەتنىڭ ھەرقانداق بىرىنى قوشۇۋېلىش ھوقۇقى يوق» دېدى.
دانىيە باش مىنىستىرى ترامپنى گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش تەھدىتلىرىدىن ۋاز كېچىشكە چاقىردى
Greenland, a former Danish colony, has the right to declare independence under a 2009 agreement but depends heavily on Danish subsidies. / Reuters
2026-يىلى1-ئاينىڭ5-كۈنى

دانىيە باش مىنىستىرى مېتتې فرېدېرىكسېن ئامېرىكا پىرېزىدېنتى دونالد ترامپ «The Atlantic» ژۇرنىلىغا بەرگەن زىيارىتىدە گىرېنلاندىيەنى ئىگىلەش ئارزۇسىنى يەنە بىر قېتىم تىلغا ئالغاندىن كېيىن، ترامپنى بۇ خىلدىكى تەھدىتلىرىنى توختىتىشقا چاقىردى.

فرېدېرىكسېن يەكشەنبە كۈنى بەرگەن باياناتىدا: «ئامېرىكانىڭ گىرېنلاندىيەنى بېسىۋېلىش ھەققىدە سۆزلىشىنىڭ ھېچقانداق ئەھمىيىتى يوق. ئامېرىكانىڭ دانىيە پادىشاھلىقىغا تەۋە ئۈچ دۆلەتنىڭ ھەرقانداق بىرىنى قوشۇۋېلىش ھوقۇقى يوق» دېدى.

ترامپ ژۇرنالغا بەرگەن زىيارىتىدە: «بىزگە گىرېنلاندىيە جەزمەن لازىم، مۇداپىئە ئۈچۈن ئۇنىڭغا ئېھتىياجىمىز بار» دېگەنىدى.

ئۇ بۇ باياناتنى ئامېرىكانىڭ ۋېنېسۇئېلا پىرېزىدېنتى نىكولاس مادۇرۇنى تۇتقۇن قىلىشى ۋە ئامېرىكا پىرېزىدېنتىنىڭ ۋاشىنگتوننىڭ بۇ لاتىن ئامېرىكاسى دۆلىتىنى باشقۇرىدىغانلىقىنى ئېيتىشىدىن بىر كۈن كېيىن بەردى. بۇ ئەھۋال دانىيەدە، ئوخشاش بىر تەقدىرنىڭ دانىيە تېررىتورىيەسى بولغان گىرېنلاندىيەنىڭمۇ بېشىغا كېلىش ئېھتىماللىقىغا نىسبەتەن كۈچلۈك ئەندىشە پەيدا قىلدى.

فرېدېرىكسېن سۆزىنى داۋاملاشتۇرۇپ: «ئامېرىكانىڭ تارىخىي يېقىن ئىتتىپاقدىشىغا ۋە ئۆزلىرىنىڭ سېتىلمايدىغانلىقىنى ئوچۇق ئېيتقان باشقا بىر دۆلەتكە، باشقا بىر خەلققە قاراتقان تەھدىتلىرىنى دەرھال توختىتىشىنى قەتئىي تەۋسىيە قىلىمەن» دېدى.

ئىستراتېگىيەلىك ئەھمىيەتكە ئىگە ئارال

ترامپ 21-دېكابىر لۇئىسانا ئىشتاتى باشلىقى جېف لاندرىنى گىرېنلاندىيەگە ئالاھىدە ئەلچى قىلىپ تەيىنلىدى. ۋاشىنگتوننىڭ بايلىقى مول ۋە شىمالىي قۇتۇپ رايونىدىكى بۇ ئارالغا بولغان قىزىقىشى دانىيە ۋە گىرېنلاندىيەنىڭ قاتتىق تەنقىدىگە ئۇچرىغانىدى. ترامپ دانىيەنىڭ ئۆزىنى ئۆزى باشقۇرىدىغان بىر رايونى بولغان گىرېنلاندىيەنىڭ ئامېرىكا قوشما ئىشتاتلىرىنىڭ بىر قىسمى بولۇشىنى تەشەببۇس قىلماقتا، لاندرىمۇ بۇ پىكىرنى ئوچۇق قوللايدۇ.

گىرېنلاندىيەنىڭ ياۋروپا بىلەن شىمالىي ئامېرىكا ئوتتۇرىسىدىكى ئىستراتېگىيەلىك ئورنى ئامېرىكا باللىستىك باشقۇرۇلىدىغان بومبىدىن مۇداپىئەلىنىش سىستېمىسى ئۈچۈن ئىنتايىن مۇھىم. شۇنداقلا، ئارالنىڭ مول كان بايلىقى ئامېرىكانىڭ خىتايدىن قىلىدىغان ئېكسپورت بېقىنىشنى تۆۋەنلىتىش جەھەتتە جەلپكارلىققا ئىگە. گىرېنلاندىيە سابىق دانىيە مۇستەملىكىسى بولۇپ، 2009-يىلدىكى كېلىشىمگە ئاساسەن مۇستەقىللىق جاكارلاش ھوقۇقى بولسىمۇ، ئەمما يەنىلا دانىيەنىڭ ياردىمىگە تايىنىپ كەلمەكتە.

ئىزدىنىڭ
ئىستانبۇلدىكى ئىسرائىلىيە كونسۇلخانىسى يېنىدا ئۈچ تېررورچى بىر تەرەپ قىلىندى
ئىراننىڭ ئۆچ ئېلىش ھۇجۇمى ئىسرائىلىيەدە خىمىيەلىك ئېقىپ كېتىش خەۋپى تۇغدۇردى
ئىران: «پاكىستاننىڭ ئوتتۇرا شەرق تىنچلىق سۆھبىتىدىكى رولى «ھالقىلىق باسقۇچقا يېقىنلاشتى»
فىرانسىيە ئامېرىكانى ئىراننىڭ ئۇل ئەسلىھەلىرىگە ھۇجۇم قىلىشتىن ئاگاھلاندۇردى
دۇنيا سەھىيە تەشكىلاتى غەززەدىكى تارقاقلاشتۇرۇش پائالىيەتلىرىنى توختاتتى
تېھران ئاھالىلىرى ترامپنىڭ ئەڭ ئاخىرقى تەھدىتلىرىدىن كېيىن ئېنىقسىزلىققا تەييارلىق قىلماقتا
ئەرەب ئەللىرى ئاشقۇن ئوڭچىل ئىسرائىلىيە مىنىستىرىنىڭ مەسجىدى ئەقساغا بېسىپ كىرىشىنى قاتتىق ئەيىبلىدى
تۈركىيە سەئۇدى ئەرەبىستان بىلەن ۋاسىتىلىك (ترانسىت) سودىنى باشلىدى
يادرو ئېنېرگىيەسى ئاگېنتلىقى: ئىران  يادرو ئىستانسىسى ئەتراپىدىكى ھۇجۇملار توختىتىلىشى كېرەك
ئانتونىيو كوستا: ئامېرىكا-ئىسرائىلىيەنىڭ ئىران ئاممىۋىي ئۇل ئەسلىھەلىرىگە قىلغان ھۇجۇملىرى قانۇنسز
ئامېرىكا-ئىسرائىلىيە ھۇجۇمى ئىراننىڭ ئەڭ چوڭ نېفىت خىمىيە بىرلەشمە زاۋۇتىغا زەربە بەردى
ئىسرائىلىيەلىك قانۇنسىز كۆچمەنلەر ھۇجۇمىدىن كېيىن، پەلەستىندىن خەلقئارانى ھەرىكەتكە ئۆتۈشكە چاقىردى
خىتاي مۇتەخەسسىسلىرى ئىراننىڭ ئامېرىكا ئايروپىلانلىرىنى ئېتىپ چۈشۈرۇشىگە يېتەكچىلىك قىلىۋاتامدۇ؟
پاكىستان: ئىران ئامېرىكا بىلەن ئىسرائىلىيەنىڭ ھۇجۇملىرىنىڭ توختىتىلىشىنى تەلەپ قىلدى
ئامېرىكانىڭ ئىراندا  چۈشۈرىۋېتىلگەن ئايروپىلانلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ تەننەرخى 100 مىليون دوللار